Δύσκολα θα μείνει κάτι… όρθιο στο πολιτικό σύστημα το 2026, με τις επερχόμενες -βαθιές, όπως προμηνύονται- αλλαγές να αφορούν, κατά βάση, την ευρύτερη προοδευτική παράταξη: στην εκτίμηση αυτή συγκλίνουν στελέχη κομμάτων και πολιτικοί αναλυτές. Τι περιμένουν, όμως, οι κυρίαρχοι πόλοι της Αριστεράς για το 2026 και, κυρίως, σε ποιες ενέργειες ετοιμάζονται να προβούν;
Ξεκινάμε από τον Αλέξη Τσίπρα, από τις κινήσεις του οποίου εν πολλοίς θα καθοριστεί το τοπίο της επόμενης ημέρας.
Οι δημόσιες τοποθετήσεις του πρώην πρωθυπουργού, από το «Παλλάς» και μετά, εμφανίζουν μια κλιμάκωση, με την τελευταία (τη συζήτηση με τους/τις φοιτητές/τριες του Παντείου) να είναι η πιο ξεκάθαρη σε σχέση με τις προηγούμενες. Εκ των πραγμάτων, τώρα το ενδιαφέρον στρέφεται στην παρουσίαση της «Ιθάκης» στη Θεσσαλονίκη.
Αναδιάταξη
Και, όπως λένε στην «Εφ.Συν.» συνομιλητές του Αλέξη Τσίπρα, μετά τα σενάρια του 2025, τώρα, το 2026, έρχονται οι απαντήσεις. Το 2025 ήταν το έτος της… ακατάσχετης σεναριολογίας (θυμίζουμε: ίδρυση κόμματος, «ομπρέλα», γέφυρα μεταξύ υπαρχόντων πολιτικών σχηματισμών είναι μερικά από όσα είχαν ακουστεί). Αντίστοιχα, το 2026 θα είναι το έτος που θα ξεκαθαρίσει το τοπίο όσον αφορά τον πρώην πρωθυπουργό. Κάποιοι εκτιμούν ότι σχετικά σύντομα, το α’ εξάμηνο σε κάθε περίπτωση, θα έχουμε εικόνα τού τι θα κάνει και πώς.
Οπως, άλλωστε, ο πρ. πρωθυπουργός αποκάλυψε μιλώντας με τους/τις φοιτητές/τριες, είναι έτοιμος να επωμιστεί εκ νέου την ευθύνη, «ώστε να συμβάλω να διαμορφωθούν οι όροι μιας ουσιαστικής αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού και της δυνατότητας να υπάρχει ισχυρή έκφραση της δημοκρατικής παράταξης ως εναλλακτική στη σημερινή εξουσία». Και τρεις είναι, κατ’ αυτόν, οι προϋποθέσεις: πρόσωπα – συμμετοχή των πολιτών – αξιόπιστο εναλλακτικό σχέδιο διακυβέρνησης.
Συζήτηση που έχει αφετηρία τη διαπίστωση, «δυστυχώς σήμερα βρισκόμαστε στο σημείο όπου η μόνη υπαρκτή αντίθεση στη σημερινή εξουσία είναι η κοινωνική αντίθεση. Δεν υπάρχει εναλλακτική πρόταση», συμπέραινε προσθέτοντας με νόημα: «Αλλος ο ρόλος της κοινωνικής αντίθεσης, των κοινωνικών κινημάτων και άλλος ο ρόλος της πολιτικής αντιπολίτευσης, δεν μπορούν να συμπίπτουν, να συμπίπτουν πάντα. Και νομίζω ότι είναι ένα από τα αιτούμενα της εποχής να αποκατασταθεί αυτή η ισορροπία στο πολιτικό μας σύστημα».
Με την «Ιθάκη», τέλος, κλείνει ένας κύκλος για εκείνον και μολονότι πολλοί, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, είχαν μιλήσει για το 2015, ο τότε πρωθυπουργός της χώρας μας δεν είχε μιλήσει. Με έναν τρόπο, μιλούσαν ερήμην του… Τώρα, ωστόσο, έγινε κι αυτό. Και μάλιστα, οι αντιδράσεις από αντιπάλους του ήταν μικρής διάρκειας και χαμηλής έντασης, παρατηρούν οι πηγές μας.
Η θέση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία εκ των πραγμάτων δεν είναι εύκολη. Παρά ταύτα δεν είναι λίγοι εκείνοι που του πιστώνουν ψύχραιμη αντιμετώπιση στο σημερινό δύσκολο σκηνικό. Το 2026 θα είναι χρονιά μεγάλων ανακατατάξεων στο πολιτικό σύστημα, εκτιμά στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. με το οποίο μιλήσαμε. Μάλιστα, στην ανάλυσή του η πρώτη παράμετρος ακούει στο όνομα «Μαρία Καρυστιανού».
Η εξίσωση
Η Κουμουνδούρου κρατά χαμηλούς τόνους απέναντί της και αν, τελικώς, κάνει κόμμα, αυτό θα διαπεράσει οριζόντια το πολιτικό σύστημα, μας λέει. Αν δεν συνεργαστούν τα προοδευτικά κόμματα, το κενό θα το καλύψουν άλλες δυνάμεις, συμπληρώνει.
Ο συνομιλητής μας μιλά συγχρόνως και για τους… χορηγούς της κίνησης Καρυστιανού: Η κυβέρνηση την έχει στοχοποιήσει πριν εκείνη κάνει την καθοριστική κίνηση – κι αυτό εκ των πραγμάτων την ενισχύει δεδομένης της οργής στην κοινωνία για τους θεσμούς. Ενδεχόμενο κόμμα Καρυστιανού θα προκαλέσει την πολιτική εξαΰλωση της Ζωής Κωνσταντοπούλου, εκτιμά εξάλλου ο συνομιλητής μας. Αντιθέτως, παραδοσιακά κόμματα θα έχουν κόστος, αλλά διαθέτουν ταυτόχρονα και μια εκλογική βάση, προσθέτει.
Μια κρίσιμη παράμετρος της πολυπαραγοντικής εξίσωσης είναι η στάση που θα κρατήσει η Κουμουνδούρου έναντι του Αλ. Τσίπρα. Η οδηγία είναι «χαμηλοί τόνοι», καθώς έχει επικρατήσει η προσέγγιση ότι ο κόσμος της Αριστεράς, και του ΣΥΡΙΖΑ, έχει κουραστεί από τις εντάσεις και τις συγκρούσεις. «Θα επιμείνουμε στην ενότητα», εκτιμά ο συνομιλητής μας.
Πετά, όμως, το μπαλάκι στους… άλλους: ζητά, συγκεκριμένα, να επαναπροσδιορίσουν τη στάση τους.
Πρέπει, πιστεύει, να συνομιλήσουν όλοι με όλους: ο Τσίπρας, το ΠΑΣΟΚ, η Νέα Αριστερά – όσο για τον ΣΥΡΙΖΑ, αυτός είναι επισπεύδων, σημειώνει και υπενθυμίζει ότι εδώ και έναν χρόνο μιλά για συνεννόηση ο πρόεδρός του, Σωκράτης Φάμελλος, έχει, μάλιστα, καταθέσει την πρόταση για προοδευτικό ψηφοδέλτιο. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ό,τι ήταν να κάνει το έχει κάνει, σημειώνει η ίδια πηγή, θα συνεχίσει, βέβαια, στον δρόμο των κοινών πρωτοβουλιών είτε στη Βουλή είτε έξω από αυτήν.
Η Κουμουνδούρου αναμένει με ενδιαφέρον, σημειωτέον, τις επόμενες δημόσιες εκδηλώσεις του πρώην προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τα επικείμενα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Αριστεράς. Ενα είναι το βέβαιο, αναφέρει κλείνοντας: ότι το σημερινό τοπίο, «με τα επτά… χωριά», δεν μπορεί να συνεχιστεί και πρέπει να υπάρξει ένας ισχυρός αντίπαλος απέναντι στη Ν.Δ.
Οχι 3η ευκαιρία-3η θητεία στον Κυριάκο Μητσοτάκη, διεκδικούν η Νέα Αριστερά και ο Αλέξης Χαρίτσης. Στέλεχος της Νέας Αριστεράς λέει, μάλιστα, στην «Εφ. Συν.» ότι θα πρέπει τόσο πολύ να πιεστεί πολιτικά η κυβέρνηση, ώστε να γίνουν εκλογές μέσα στο 2026, να μην είναι ο Κ. Μητσοτάκης αυτός που θα εισηγηθεί τον επόμενο προϋπολογισμό σε έναν χρόνο από τώρα.
Επτά άξονες
Ολα αυτά προϋποθέτουν μια minimum συνεννόηση της προοδευτικής αντιπολίτευσης ή με βάση όσα προκρίνει -και δεν κάνει πίσω από αυτό- ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, πρέπει να συγκροτηθεί «λαϊκό μέτωπο» με στέρεη προγραμματική βάση. Κατά τη διάρκεια, μάλιστα, της συζήτησης του προϋπολογισμού, ο Αλ. Χαρίτσης κατέθεσε επτά βασικούς άξονες ως βάση για το επόμενο στάδιο συζήτησης.
Οι άξονες αυτοί είναι: Γενναία φορολόγηση του πλούτου, των τραπεζών, των καρτέλ, των ενεργειακών ομίλων. Κατάργηση του 13ωρου και των αντεργατικών νόμων της Δεξιάς. Αμεση αντιμετώπιση της οξείας στεγαστικής κρίσης (με εργαλεία την κοινωνική κατοικία, τους περιορισμούς στο Airbnb κ.ά.).
Τέλος στους υπέρογκους εξοπλισμούς. Δίκαιη ενεργειακή μετάβαση. Αναπτυξιακό κράτος που παίρνει τον έλεγχο σε κρίσιμους τομείς (τράπεζες, δίκτυα, μεταφορές, στήριξη του αγροτικού κόσμου κ.ά.). Πλήρης διερεύνηση των τριών μεγάλων σκανδάλων της συγκάλυψης (υποκλοπές, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ).