Με νέους δασμούς απείλησε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε προϊόντα χωρών που αντιτίθενται στην προσπάθειά του να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας, κλιμακώνοντας τη ρητορική του, την ώρα που η Δανία φιλοξενούσε Αμερικανούς βουλευτές και γερουσιαστές στο έδαφός της, μετά από συναντήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί στην Ουάσινγκτον αυτή την εβδομάδα.
«Μπορεί να επιβάλω δασμούς σε χώρες αν δεν συνταχθούν με τη Γροιλανδία, γιατί χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας», δήλωσε ο Τραμπ σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο για την υγεία, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη σαρωτική του ατζέντα δασμών για να πιέσει άλλες χώρες να προχωρήσουν σε οικονομικές παραχωρήσεις και να ευθυγραμμιστούν με τις προτεραιότητες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Την Παρασκευή άφησε να εννοηθεί ότι θα εντάξει και τη Γροιλανδία σε αυτή την τακτική. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, είχε απειλήσει με την επιβολή δασμών 25% σε αγαθά από χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει προχωρήσει μέχρι στιγμής στην εφαρμογή τους.
Την ίδια ώρα, ομάδα Αμερικανών γερουσιαστών και βουλευτών συναντήθηκε με μέλη του δανικού κοινοβουλίου, ενώ για το Σάββατο έχουν προγραμματιστεί διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη Δανία κατά των σχεδίων Τραμπ. Η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής από την Αλάσκα, Λίζα Μουρκόφσκι, ειδική σε θέματα Αρκτικής και από τις πιο προβεβλημένες επικριτές στο Κογκρέσο των φιλοδοξιών Τραμπ για τη Γροιλανδία, τόνισε ότι η πλειονότητα των Αμερικανών αντιτίθεται στην απόκτηση του πολικού εδάφους.
«Η Γροιλανδία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σύμμαχος, όχι ως περιουσιακό στοιχείο», δήλωσε η Μουρκόφσκι στους δημοσιογράφους στην Κοπεγχάγη. «Και νομίζω ότι αυτό ακριβώς ακούτε και από αυτή την αντιπροσωπεία».
Το ταξίδι ακολούθησε μια εβδομάδα επαφών στην Ουάσινγκτον του Δανού υπουργού Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν με μέλη του Κογκρέσου, μετά από συνομιλίες με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Στις επαφές συμμετείχε και η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότσφελντ.
Η Δανία και η Γροιλανδία επιδιώκουν στήριξη από το Καπιτώλιο, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει μελλοντικές κινήσεις του Λευκού Οίκου κατά της Γροιλανδίας, δεδομένου ότι το Κογκρέσο ελέγχει τις ομοσπονδιακές δαπάνες. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Κουνς, επικεφαλής της αντιπροσωπείας, χαρακτήρισε τις συνομιλίες της Παρασκευής «καλές και ουσιαστικές».
«Μιλήσαμε με σαφήνεια για τη σημασία τού οι ίδιοι οι πολίτες της Γροιλανδίας να αποφασίσουν για το μέλλον τους», δήλωσε. «Ήταν ένας εποικοδομητικός και ελπιδοφόρος διάλογος».
Η Δανία και η Γροιλανδία παραμένουν σε αδιέξοδο με τις ΗΠΑ για το μέλλον του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο, αν και συμφώνησαν αυτή την εβδομάδα στη σύσταση ομάδας εργασίας για τη διαχείριση της διπλωματικής διαμάχης. Ο Τραμπ επιμένει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τον έλεγχο της περιοχής – μια φιλοδοξία που απορρίπτεται κατ’ επανάληψη από Δανούς και Γροιλανδούς.
Το Σάββατο αναμένονται χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους της Κοπεγχάγης, ενώ κινητοποιήσεις θα πραγματοποιηθούν και σε τρεις μεγάλες δανικές πόλεις καθώς και στο Νουούκ.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, οι Μουρκόφσκι και η Δημοκρατική γερουσιαστής από το Νιου Χάμσαϊρ, Τζιν Σαχίν, κατέθεσαν νομοσχέδιο που απαγορεύει τη χρήση ομοσπονδιακών κονδυλίων για την κατοχή ή προσάρτηση εδάφους κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ χωρίς τη συναίνεσή του.
«Βρισκόμαστε σε εποχές όπου συζητάμε πράγματα που ποτέ δεν φανταζόμασταν ως πιθανά», δήλωσε η Μουρκόφσκι στην Ουάσινγκτον. «Είναι σημαντικό το Κογκρέσο να στείλει το μήνυμα ότι αναγνωρίζει και σέβεται την κυριαρχία του λαού της Γροιλανδίας».
Παρότι ο Τραμπ θα μπορούσε να ασκήσει βέτο στο νομοσχέδιο ακόμη κι αν εγκριθεί, το Κογκρέσο έχει τη δυνατότητα να επιβάλει περιορισμούς στη χρήση ομοσπονδιακών κονδυλίων μέσω των ετήσιων προϋπολογισμών.
Στο μεταξύ, ευρωπαϊκές χώρες αποστέλλουν στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία. Η Γερμανία αύξησε τη δύναμή της σε 15 άτομα, ενώ προσωπικό στέλνουν επίσης η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Φινλανδία και η Ολλανδία, στο πλαίσιο στρατιωτικής άσκησης που, σύμφωνα με τη Δανία, προορίζεται να γίνει μόνιμη.
Η αποστολή ενισχύσεων υπογραμμίζει τον βαθμό επείγοντος με τον οποίο οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν τις απειλές των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία. Η ημιαυτόνομη περιοχή καλύπτεται από το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, καθώς αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας, ενώ καλύπτεται και από τη ρήτρα αμοιβαίας αλληλεγγύης του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά τη διακομματική στήριξη στη διατλαντική συμμαχία, πολλοί Ρεπουμπλικανοί αποφεύγουν να αμφισβητήσουν ανοιχτά τον Τραμπ. Ο πρώην επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία, Μιτς Μακόνελ, προειδοποίησε ότι η κατάληψη της Γροιλανδίας θα ισοδυναμούσε με «στρατηγική αυτοκαταστροφή» για τις ΗΠΑ.
«Δεν πρόκειται μόνο για τη Γροιλανδία», είπε. «Πρόκειται για το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιμετωπίσουν τους στρατηγικούς αντιπάλους τους με ισχυρούς φίλους ή θα επιλέξουν να πορευτούν μόνες τους».
moneyreview.gr με πληροφορίες από Bloomberg
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News