Προσωρινή ανάπαυλα ή προάγγελος σοβαρών διαπραγματεύσεων; Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται πως μπαίνει άνω τελεία στις αμερικανικές απειλές για επικείμενη επίθεση κατά του Ιράν. Ο κόσμος περίμενε με κομμένη την ανάσα να ξημερώσει η Κυριακή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δώσει στον εαυτό του διορία ώς το βράδυ του Σαββάτου για να αποφασίσει τι θα κάνει με το Ιράν, ενώ η αμερικανική αρμάδα κατευθύνεται στον Περσικό Κόλπο.
Το Σάββατο μάλιστα η αγωνία έφτασε κάποια στιγμή στο κόκκινο ύστερα από δύο φονικές εκρήξεις σε δύο διαφορετικά σημεία του Ιράν. Ολοι σκέφτηκαν το ενδεχόμενο δολιοφθοράς, αν και η ιρανική κυβέρνηση τις απέδωσε σε διαρροή αερίου, ενώ διέψευσε τη φήμη ότι σε μία από τις εκρήξεις είχε σκοτωθεί ανώτερος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης.
Διαπραγματεύσεις
Το πολεμικό κλίμα είχε ενταθεί και με ευρωπαϊκή συνεισφορά. Αφ’ ενός με την απόφαση της Ε.Ε. να εντάξει τους Φρουρούς της Επανάστασης στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων. Αφ’ ετέρου με μεγαλόστομες δηλώσεις όπως εκείνη του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος είπε ότι «οι μέρες του ιρανικού καθεστώτος είναι μετρημένες».
Προς το παρόν πάντως, οι δύο πλευρές μιλούν για διαπραγματεύσεις, χωρίς ταυτόχρονα να αποσύρουν τις εκατέρωθεν απειλές. To Σάββατο ο Τραμπ, καθώς κατευθυνόταν στη Φλόριντα, δεν είπε στους δημοσιογράφους ποια απόφαση έχει πάρει.
Είπε πως το Ιράν θα πρέπει να διαπραγματευθεί μια «ικανοποιητική» συμφωνία που δεν θα επιτρέπει στη χώρα να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο. «Δεν ξέρω αν θα το κάνουν», σχολίασε. «Ομως, μας μιλούν. Μιλούν σοβαρά μαζί μας». Οσο για την ερώτηση μήπως το Ιράν αποθρασυνθεί στην περίπτωση που οι ΗΠΑ δεν του επιτεθούν, η απάντησή του ήταν σιβυλλική: «Κάποιοι το πιστεύουν αυτό. Κάποιοι όχι».
Το Σάββατο επίσης, πάνω στην κορύφωση της αγωνίας, ο πλέον υψηλόβαθμος αξιωματούχος ασφαλείας της Τεχεράνης, ο Αλί Λαριτζανί, δήλωσε στο X ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διευθετήσεις για διαπραγματεύσεις «κόντρα στην κινδυνολογία των ΜΜΕ». Και χθες, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, μιλώντας στο CNN εξέφρασε την πεποίθησή του ότι η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον μπορούν να συνάψουν συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του.
Μολονότι είπε ότι «δυστυχώς, έχουμε χάσει την εμπιστοσύνη μας στις ΗΠΑ ως διαπραγματευτικό εταίρο», ανέφερε πως γίνονται διαμεσολαβήσεις για «εποικοδομητικές» συνομιλίες. Τόνισε μάλιστα ότι αυτές θα πρέπει να εστιάσουν στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του και όχι στη διάλυση του βαλλιστικού της προγράμματος ή στην παροχή υποστήριξης τρομοκρατικών ομάδων στο εξωτερικό.
Το «πραξικόπημα»
Oι επίσημες διαπραγματεύσεις ίσως να είναι πολύ κοντά αν ισχύουν όσα μετέδωσε χθες το ισραηλινό τηλεοπτικό κανάλι Channel 12. Σύμφωνα με ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη είναι έτοιμες για συνομιλίες με στόχο την εκτόνωση της έντασης.
Διαμεσολαβητές από την Τουρκία, την Αίγυπτο και το Κατάρ, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, εργάζονται με στόχο να γίνει συνάντηση αυτή την εβδομάδα στην Αγκυρα ανάμεσα στον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου στη Μέση Ανατολή, Στίβεν Ουίτκοφ, και Ιρανούς αξιωματούχους. Οι ίδιες πηγές είπαν στο Channel 12 ότι οι προτροπές του Ντόναλντ Τραμπ για επίτευξη συμφωνίας είναι ειλικρινείς και δεν αποτελούν αντιπερισπασμό εν όψει πιθανής στρατιωτικής επιχείρησης.
Την ίδια στιγμή, ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ανέλαβε χθες τον ρόλο του σκληρού. «Οι Αμερικανοί θα πρέπει να γνωρίζουν ότι αν ξεκινήσουν πόλεμο, αυτή τη φορά θα εξελιχθεί σε περιφερειακό πόλεμο», προειδοποίησε ο Χαμενεΐ μιλώντας για πρώτη φορά δημόσια μετά τα μέσα Ιανουαρίου.
Χαρακτήρισε μάλιστα «πραξικόπημα» τις πρόσφατες πολύνεκρες διαδηλώσεις στη χώρα του οι οποίες προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 6.300 ανθρώπων, σύμφωνα με το παρατηρητήριο Human Rights Activists News Agency που εδρεύει στις ΗΠΑ.
Ελπίδες για συμφωνία
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν φάνηκε να εκπλήσσεται από τις δηλώσεις Χαμενεΐ. «Γιατί να μην το πει αυτό; Φυσικά και θα το έλεγε», σχολίασε στους δημοσιογράφους από το Μαρ Α Λάγκο της Φλόριντα. «Εχουμε εκεί τα μεγαλύτερα, τα ισχυρότερα πλοία στον κόσμο, πολύ κοντά – σε απόσταση λίγων ημερών. Ελπίζουμε πως θα κλείσουμε συμφωνία. Αν όχι, θα ανακαλύψουμε αν (ο Χαμενεΐ) είχε δίκιο ή άδικο».
Σύντομα θα μάθουμε κι εμείς αν ο αλλοπρόσαλλος Τραμπ εννοεί αυτά που λέει και αν εισακούει τους ειδικούς εντός κι εκτός ΗΠΑ που προειδοποιούν ότι το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα και μια πολεμική επιχείρηση εναντίον του θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες.
«Λίγα πράγματα είναι προβλέψιμα με αυτόν τον Λευκό Οίκο και ίσως αυτό είναι το νόημα», σχολίαζε το CNN σε χθεσινή ανάλυσή του. «Αλλά, τα λίγα διδάγματα που αντλήσαμε από τον στρόβιλο του Ιανουαρίου και τις προηγούμενες εμπλοκές του με το Ιράν, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι στρατιωτικές επιλογές του στην περιοχή είναι περιορισμένες και κάθε άλλο από σπουδαίες».