«Aπαιτείται η ναυτιλία να διαφυλαχτεί ως θεματοφύλακας του διεθνούς εμπορίου και της παγκόσμιας ευημερίας». Αυτό τόνισε η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών κ. Μελίνα Τραυλού στο πλαίσιο της ομιλίας της, κατά τη διάρκεια των εργασιών της ετήσιας γενικής συνέλευσης της Ε.Ε.Ε.
Μάλιστα η κ. Τραυλού έδωσε και το στίγμα του ελληνικών συμφερόντων στόλου: «Όπως είδαμε και στα στοιχεία, ο ελληνόκτητος στόλος παρέμεινε κυρίαρχος και στην Ευρώπη και στη διεθνή κατάταξη. Με τη στρατηγική διαχείριση των στόλων μας, διατηρούμε σταθερά την ανοδική μας πορεία. Και, παράλληλα, επενδύουμε παραμένοντας πρωτοπόροι. Ως η πρώτη δύναμη στην Ευρώπη και ως παγκόσμιος ηγέτης, οφείλουμε να βλέπουμε με καθαρή ματιά τη νέα πραγματικότητα».
Παράλληλα όμως περιέγραψε και τη νέα πραγματικότητα στην οποία:
- Η βιωσιμότητα της ναυτιλίας συνδέεται όσο ποτέ και με τη διεθνή πολιτική.
- Ο ανταγωνισμός δεν είναι μόνο εμπορικός. Είναι και γεωπολιτικός.
- Σε αυτή την εποχή όπου η ανταγωνιστικότητα του κλάδου μας δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε, η προστασία και η ενίσχυσή του σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας.
Δεν παρέλειψε να τονίσει επίσης ότι πλέον η Κίνα είναι στη πρώτη θέση στη διεθνή ναυτιλιακή κατάταξη: «Στοιχείο αφύπνισης αποτελεί ότι στην πρώτη θέση στη διεθνή ναυτιλιακή κατάταξη βρίσκεται πλέον οριακά η Κίνα. Αξίζει, βέβαια, να σημειωθεί ότι το 44% του υφιστάμενου στόλου της και το 64% των νέων παραγγελιών της ανήκει σε εταιρίες κρατικών συμφερόντων.
Από την αλματώδη, όμως, αυτή ανάπτυξη ας κρατήσουμε ότι ο αμετάβλητος στόχος, η σταθερή πολιτική και ο ολιστικός σχεδιασμός μπορούν να αποφέρουν εντυπωσιακά αποτελέσματα. Σε αυτό το ανατρεπτικό περιβάλλον, είμαστε παρόντες όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις. Με υπεύθυνη, θεσμική και αξιόπιστη φωνή».
Η Ευρώπη
Όσον αφορά στην Ευρώπη, η πρόεδρος της Ε.Ε.Ε. τόνισε:
«Ας είμαστε πραγματιστές. Η ναυτιλία δεν είναι μόνο ένας επιχειρηματικός κλάδος. Είναι στρατηγικός πυλώνας της ευρωπαϊκής οικονομίας…εγγυητής της ενεργειακής και επισιτιστικής της ασφάλειας. Και, γι’ αυτό, απαιτείται να βρίσκεται στο κέντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Εδώ και έναν χρόνο, η έκθεση Draghi το επισήμανε ρητά: Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης περνά και από τη ναυτιλία. Ο ίδιος πρόσφατα εξέφρασε την ανησυχία του για την έλλειψη προόδου από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πεδίο της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
Σήμερα, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια επιτακτική αναθεώρηση στρατηγικής.
-Ο προστατευτισμός εντείνεται διεθνώς.
-Οι παγκόσμιοι ανταγωνιστές κινούνται ταχύτατα.
-Και μετά από χρόνια σχεδόν μονοδιάστατης εστίασης στα περιβαλλοντικά ζητήματα, αναγνωρίζεται επιτέλους η ανάγκη στήριξης της ανταγωνιστικότητας με απτά μέτρα».
Ωστόσο όπως υπογράμμισε ότι εδώ αναδεικνύεται μία σοβαρή αντίφαση.
«Ενώ παρατηρείται χαλάρωση περιβαλλοντικών απαιτήσεων σε άλλους κλάδους, η ναυτιλία συνεχίζει να επιβαρύνεται με περιφερειακά, εισπρακτικού χαρακτήρα μέτρα, στο όνομα της πράσινης μετάβασης.
Αναφέρομαι στο EU ETS και το FuelEU, που δημιουργούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και, εν τέλει, επιβαρύνουν τις εταιρείες χωρίς ουσιαστική μείωση των παγκόσμιων εκπομπών. Η Ένωσή μας έχει καταθέσει τεκμηριωμένα στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποδεικνύοντας το πραγματικό κόστος αυτών των μέτρων για την κοινοτική ναυτιλία. Για αυτό και το αίτημα για την απόσυρσή τους παραμένει καθολικό. Παράλληλα, αναλάβαμε στοχευμένες πρωτοβουλίες, ώστε η νέα Επιτροπή να αντιληφθεί τον ουσιαστικό ρόλο της ναυτιλίας στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα».
Η μεγαλύτερη πρόκληση
Ως την μεγαλύτερη πρόκληση της ναυτιλίας η κ. Τραυλού χαρακτήρισε την απανθρακοποίηση και τις πρόσφατες εξελίξεις στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.
«Αναφέρομαι στην ανατροπή που σημειώθηκε στη διαδικασία υιοθέτησης της συμφωνίας Net Zero Framework τον Οκτώβριο. Σε μία πρωτόγνωρη για τον Οργανισμό συνεδρίαση, υπήρξε ψηφοφορία για τη διακοπή των εργασιών και την αναβολή της διαδικασίας για ένα έτος», τόνισε η πρόεδρος της Ένωσης και παρέθεσε τις εξελίξεις:
-Μετά από μακροχρόνιες συζητήσεις, στις αρχές του 2025 κατατέθηκε στον ΙΜΟ πρόταση της ναυτιλιακής βιομηχανίας, υποστηριζόμενη από 62 κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για ένα οικονομικό και ένα τεχνικό μέτρο.
-Ωστόσο, η πρόταση αυτή εγκαταλείφθηκε με συνοπτικές διαδικασίες, υπό την πίεση κρατών με υπέρμετρα φιλόδοξους και μη ρεαλιστικούς περιβαλλοντικούς στόχους.
-Οδηγηθήκαμε αιφνιδίως σε μια «συμβιβαστική» πρόταση της Σιγκαπούρης, εντελώς διαφορετική σε φιλοσοφία και με σοβαρές αστοχίες.
-Στην κρίσιμη συνεδρίαση του ΙΜΟ τον Απρίλιο του 2025, η πρόταση αυτή συμφωνήθηκε με χαμηλή πλειοψηφία και σημαντικό αριθμό αποχών, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες, για πρώτη φορά, εξέφρασαν επίσημα την πλήρη εναντίωσή τους.
-Η Ένωσή μας, από την πρώτη στιγμή, διατύπωσε θεσμικά και δημόσια τις σοβαρές ενστάσεις της. Επρόκειτο για μια συμφωνία που στερούνταν ρεαλισμού, αφού αποτελούσε προϊόν πολιτικών συμβιβασμών και ικανοποίησης ετερόκλητων συμφερόντων, άσχετων με τη ναυτιλία.
-Το μόνο θετικό στοιχείο της, ήταν ότι, θεωρητικά, θα οδηγούσε σε ένα διεθνές μέτρο. Ακόμη κι αυτό, όμως, παρέμενε αβέβαιο, δεδομένης και της απροθυμίας της Ευρώπης να δεσμευτεί ξεκάθαρα για την απόσυρση των περιφερειακών της μέτρων.
-Καταφέραμε να συμπεριληφθεί στο κείμενο της συμφωνίας, τουλάχιστον, η αρχή της μετακύλισης του κόστους των μέτρων στον commercial operator των πλοίων. Μία αρχή που ήδη εφαρμόζεται στα περιφερειακά μέτρα της Ευρώπης.
-Στα μέσα Αυγούστου κατέστη σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν την πρόθεση να εναντιωθούν πλήρως στην υιοθέτηση της συμφωνίας, εξαντλώντας κάθε πολιτικό μέσο.
-Πρώτη από όλους πάλι, η Ένωσή μας, τοποθετήθηκε δημόσια, επαναλαμβάνοντας τις αδυναμίες της συμφωνίας και καλώντας την παγκόσμια κοινότητα να αντιληφθεί τις πραγματικές ανάγκες του κλάδου.
-Στη συνεδρίαση του Οκτωβρίου, οι εξελίξεις ήταν συνεχείς και καταιγιστικές. Ανά ώρα μεταβαλλόταν, όχι μόνο η ουσία της συζήτησης, αλλά και η ίδια η διαδικασία. Και τελικά αναβλήθηκε η συνεδρίαση για ένα χρόνο.
-Αποδείχθηκε στην πράξη ότι η συμφωνία αυτή δεν διέθετε τη δυναμική για ευρεία, διεθνή αποδοχή. Συνολικά 57 κράτη με σημαντικά νηολόγια όπως η Λιβερία, οι Μπαχάμες και ο Παναμάς, συμπεριλαμβανομένων κρατών υψηλής επίδρασης, όπως η Κίνα, η Σαουδική Αραβία, η Ινδία και άλλες, υπερθεμάτισαν της διακοπής. Η Ευρώπη παρέμεινε αμετακίνητη στη θέση της για άμεση υιοθέτηση της συμφωνίας.
-Η χώρα μας, για πρώτη φορά, διαφοροποιήθηκε από τη κοινοτική γραμμή, επιλέγοντας τη στάση της αποχής. Και με την υπερψήφιση της διακοπής της συνεδρίασης, έγινε απολύτως σαφές ότι η πορεία της απανθρακοποίησης της ναυτιλίας χρειάζεται επανεκτίμηση. Με στόχους ρεαλιστικούς. Με σεβασμό στη ναυτιλία, στις οικονομίες των κρατών και στη διαβίωση των πολιτών.
-Η ναυτιλιακή βιομηχανία δεν είναι στάσιμη. Με την αρχή της αυτορρύθμισης που τη διέπει, κινείται ήδη σταθερά στο δρόμο της απανθρακοποίησης.
-Τέλος, θέλω να τονίσω ότι, σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων, υπήρξε πλήρης συνεργασία με την Πολιτεία.
-Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσής μας ασχολείται συστηματικά με το θέμα και έχει επιπλέον συγκροτήσει ειδική ομάδα που το εξετάζει σε όλες του τις διαστάσεις.