Το Κρεμλίνο έχει καταρτίσει προτάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη Ρωσία να επανενταχθεί στο σύστημα συναλλαγών σε δολάρια, στο πλαίσιο μιας ευρείας οικονομικής συνεργασίας με την κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με εσωτερικό ρωσικό έγγραφο που εξέτασε το Bloomberg.
Το υψηλόβαθμο υπόμνημα, που συντάχθηκε φέτος, περιγράφει επτά σημεία στα οποία, κατά την άποψη του Κρεμλίνου, τα οικονομικά συμφέροντα Ρωσίας και ΗΠΑ θα μπορούσαν να συγκλίνουν μετά από συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Προβλέπει συνεργασία των δύο χωρών για την προώθηση των ορυκτών καυσίμων έναντι των «πράσινων» εναλλακτικών, καθώς και κοινές επενδύσεις σε φυσικό αέριο, υπεράκτια κοιτάσματα πετρελαίου και κρίσιμες πρώτες ύλες, με σημαντικά οφέλη για αμερικανικές εταιρείες.
Η πρόταση, που κυκλοφόρησε μεταξύ ανώτερων Ρώσων αξιωματούχων, προσφέρει μέχρι σήμερα μη δημοσιοποιημένη εικόνα για τη σκέψη και την τακτική του Κρεμλίνου, σε μια στιγμή κατά την οποία ενδεχόμενες οικονομικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας διαπραγματεύονται ως βασικό σκέλος οποιασδήποτε μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία.
Στην καρδιά της πρότασης βρίσκεται η επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια – κίνηση που θα αποτελούσε εντυπωσιακή ανατροπή της πολιτικής του Κρεμλίνου και, ενδεχομένως, δραστική αναδιάταξη στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη προτείνει τη σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας – απαραίτητο πρώτο βήμα ώστε η χώρα να αρχίσει ξανά να πραγματοποιεί συναλλαγές σε δολάρια. Ωστόσο, όσα εξετάζει το υπόμνημα του Κρεμλίνου υπερβαίνουν κατά πολύ αυτό το πλαίσιο.
Μέχρι σήμερα, η εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων στο δολάριο – και όχι η αποκατάσταση των δεσμών με το σύστημα υπό αμερικανική ηγεσία – αποτελούσε βασικό στόχο της Ρωσίας, καθώς ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιδίωκε την εμβάθυνση των σχέσεων με την Κίνα. Για τον λόγο αυτό, δυτικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου εκτιμούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο Πούτιν να προχωρήσει τελικά σε συμφωνία που θα έρχεται σε αντίθεση με τα συμφέροντα του Πεκίνου.
Ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Δεν είναι σαφές εάν η Ρωσία έχει προωθήσει προς τις ΗΠΑ κάποιο από τα σημεία που περιλαμβάνονται στο έγγραφο.
Πεδία σύγκλισης οικονομικών συμφερόντων κατά το Κρεμλίνο:
-
Μακροπρόθεσμα συμβόλαια για τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού στόλου αεροσκαφών και πιθανή συμμετοχή των ΗΠΑ στη ρωσική βιομηχανική παραγωγή.
-
Κοινά έργα σε πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων και δυσπρόσιτων αποθεμάτων, λαμβάνοντας υπόψη προηγούμενες αμερικανικές επενδύσεις και επιτρέποντας σε αμερικανικές εταιρείες να ανακτήσουν παλαιότερες ζημίες.
-
Προνομιακές συνθήκες για την επιστροφή αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική καταναλωτική αγορά.
-
Συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
-
Επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια, ενδεχομένως και για ενεργειακές συναλλαγές.
-
Συνεργασία σε πρώτες ύλες όπως λίθιο, χαλκό, νικέλιο και πλατίνα.
-
Κοινή προώθηση των ορυκτών καυσίμων ως εναλλακτικής απέναντι σε «κλιματικά φιλικές ιδεολογίες» και λύσεις χαμηλών εκπομπών που ευνοούν Κίνα και Ευρώπη.
Πολύ πριν από τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022, ο Πούτιν εργαζόταν για τη μείωση της εξάρτησης της Ρωσίας από το αμερικανικό νόμισμα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας ανταγωνιστικών οικονομικών δυνάμεων να αμφισβητήσουν τη χρηματοπιστωτική ηγεμονία των ΗΠΑ. Η λογική αυτής της στρατηγικής κατέστη σαφής όταν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αξιοποίησαν τον έλεγχο των συναλλαγών σε δολάρια για να επιβάλουν κυρώσεις σε ευρείς τομείς της ρωσικής οικονομίας μετά την έναρξη του πολέμου. Έκτοτε, η Μόσχα επιδιώκει την ανάπτυξη εμπορίου σε εναλλακτικά νομίσματα και συστήματα, ιδίως με την Κίνα και χώρες όπως η Ινδία.
Σε ένα επίπεδο, η επιστροφή στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια θα σήμαινε εκ νέου υπαγωγή στη χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Ουάσιγκτον και αναστροφή των προσπαθειών περιορισμού της ευαλωτότητας της ρωσικής οικονομίας στις αμερικανικές πιέσεις. Ταυτόχρονα, θα προσέφερε στην κυβέρνηση Τραμπ μια σημαντική νίκη στον εμφανή στόχο της να αποδυναμώσει τις σχέσεις Μόσχας–Πεκίνου.
Δυτικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το υπόμνημα εκτιμούν ότι ορισμένες προτάσεις φαίνεται να έχουν διαμορφωθεί ειδικά ώστε να εντείνουν τις διαιρέσεις μεταξύ ΗΠΑ και των ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας. Άλλες συνιστούν μακρινές υποσχέσεις με δυνητικά υψηλά οικονομικά μεγέθη, που θα μπορούσαν να δελεάσουν τον Αμερικανό πρόεδρο να συνάψει συμφωνία, χωρίς όμως να υλοποιηθούν ποτέ.
Επισημαίνουν επίσης ότι είναι απίθανο το Κρεμλίνο να θελήσει να απομακρυνθεί από την Κίνα, δεδομένου ότι το Πεκίνο έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο προμηθευτή εξαρτημάτων και πρώτων υλών για τη ρωσική πολεμική μηχανή μετά τις δυτικές κυρώσεις.
Το υπόμνημα, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η επιστροφή στο σύστημα δολαρίου θα επέτρεπε στη Ρωσία να επεκτείνει την αγορά συναλλάγματος και να μειώσει τη μεταβλητότητα στο ισοζύγιο πληρωμών της. Για τις ΗΠΑ, αναφέρεται, μια τέτοια κίνηση θα ενίσχυε περαιτέρω τη θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και θα μπορούσε να μειώσει τις παγκόσμιες εμπορικές ανισορροπίες, εξισώνοντας το ενεργειακό κόστος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι Ρωσία και ΗΠΑ συζητούν εκτεταμένες διμερείς οικονομικές συμφωνίες παράλληλα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Κίεβο.
Οι πληροφορίες για την πρόταση της Μόσχας, που ο Ζελένσκι αποκάλεσε «Πακέτο Ντμίτριεφ» από το όνομα του διαπραγματευτή του Κρεμλίνου Κιρίλ Ντμίτριεφ, συγκεντρώθηκαν από τις ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες. Ο Ντμίτριεφ ηγείται επίσης του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου.