Η εκτίναξη των τιμών ενέργειας και οι νέοι πληθωριστικοί κίνδυνοι που πυροδοτεί ο πόλεμος στο Ιράν φέρνουν ξανά στο τραπέζι τις αυξήσεις επιτοκίων στην Ευρώπη, με μεγάλους οίκους να μην αποκλείουν κινήσεις ήδη από τον Απρίλιο.
Η στροφή είναι απότομη και αποκαλυπτική για το πόσο γρήγορα αλλάζει το οικονομικό σκηνικό. Μέχρι πρόσφατα, οι αγορές προεξοφλούσαν σταθερά ή και χαμηλότερα επιτόκια μέσα στο 2026. Πλέον, το βασικό σενάριο μετατοπίζεται προς νέες αυξήσεις, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό μέσω της ενέργειας.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Αγγλίας διατήρησαν αυτή την εβδομάδα αμετάβλητα τα επιτόκια, στέλνοντας όμως σαφές μήνυμα: παρακολουθούν στενά την άνοδο του πετρελαίου και είναι έτοιμες να δράσουν εάν οι πιέσεις ενταθούν.
Η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη, λόγω της εξάρτησής της από εισαγόμενη ενέργεια και της εύθραυστης ισορροπίας στον πληθωρισμό. Ήδη, οι προβλέψεις δείχνουν ότι οι πιέσεις μπορεί να ενταθούν τους επόμενους μήνες, ανατρέποντας τα σχέδια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Οι μεγαλύτεροι επενδυτικοί οίκοι αρχίζουν να αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους. Barclays και J.P. Morgan βλέπουν πιθανή αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ ήδη στη συνεδρίαση του Απριλίου, με περαιτέρω κινήσεις να ακολουθούν το καλοκαίρι.
Morgan Stanley και Deutsche Bank τοποθετούν τις πρώτες αυξήσεις από τον Ιούνιο, ενώ η Goldman Sachs σε ένα δυσμενές σενάριο προβλέπει συνολική αύξηση έως και 75 μονάδες βάσης.
Η αλλαγή στάσης αποτυπώνεται και στις αγορές: οι επενδυτές τιμολογούν πλέον περίπου 72 μονάδες βάσης αυξήσεων από την ΕΚΤ μέσα στο 2026.
Σε μονοπάτι αυξήσεων και η Τράπεζα της Αγγλίας
Αντίστοιχα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Τράπεζα της Αγγλίας διατήρησε το βασικό επιτόκιο στο 3,75%, αλλά προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός μπορεί να κινηθεί προς το 3,5% — σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2%. Η J.P. Morgan προβλέπει αυξήσεις ήδη από τον Απρίλιο και τον Ιούλιο, ενώ άλλοι οίκοι βλέπουν αυξημένο κίνδυνο άμεσης σύσφιξης εάν συνεχιστεί η άνοδος των τιμών ενέργειας.
Ωστόσο, δεν υπάρχει πλήρης σύγκλιση. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η πορεία θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του πολέμου και των τιμών πετρελαίου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο καθυστερήσεων ή ακόμη και μειώσεων αργότερα, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η ενεργειακή κρίση επαναφέρει τον πληθωρισμό στο προσκήνιο και περιορίζει τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών. Σε ένα περιβάλλον όπου η ανάπτυξη επιβραδύνεται και το κόστος ενέργειας αυξάνεται, η νομισματική πολιτική γίνεται πιο δύσκολη — και οι αποφάσεις πιο κρίσιμες από ποτέ.