Μιλά στην «R» η ερευνήτρια η οποία σαρώνει τον εθνικό δρυμό για τον εντοπισμό των δηλητηριασμένων δολωμάτων που προκάλεσαν τον θάνατο δεκάδων ζώων.
«Συνέχεια βρίσκουμε νεκρά ζώα και φόλες. Είναι ανατριχιαστικό. Εβαλαν παντού δηλητήρια. Βρίσκαμε ίχνη και νεκρά ζώα στο 1/3 του εθνικού δρυμού. Μαυρόγυπες, αλεπούδες, κουνάβια, γερακίνες και κοράκια. Εστησαν ολόκληρη εγκληματική επιχείρηση κατά της ζωής του δάσους…». Σοκάρουν τα όσα περιγράφει στη Realnews η ερευνήτρια πεδίου, Ελισάβετ Κρετ που εδώ και τρεις εβδομάδες μαζί με τον ειδικά εκπαιδευμένο σκύλο της, τον Ντάλτον, αναζητούν στο δάσος της Δαδιάς τα δηλητηριασμένα δολώματα που έριξαν άγνωστα άτομα σε μια τεράστια έκταση της προστατευόμενης περιοχής του Εβρου.
Μέχρι στιγμής έχουν βρεθεί 12 δηλητηριασμένοι μαυρόγυπες, που αντιστοιχούν σε πάνω από το 10% του συνολικού πληθυσμού του σπάνιου είδους στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς. Ετσι, ό,τι δεν κατάφεραν να καταστρέψουν οι πυρκαγιές του 2022 και του 2023, το πέτυχαν ορισμένοι ανεγκέφαλοι που αδιαφορούν για την υποβάθμιση του τόπου τους.
Ο μαυρόγυπας (aegypius monachus) είναι ένα από τα πιο απειλούμενα αρπακτικά πουλιά στην Ευρώπη και η Δαδιά φιλοξενεί τη μοναδική φυσική αναπαραγόμενη αποικία του είδους στα Βαλκάνια, με μόλις 36 έως 47 ζευγάρια. Η απώλεια ακόμη και λίγων ενήλικων μαυρόγυπων μπορεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την αποικία.
Να σημειωθεί πως η περασμένη αναπαραγωγική περίοδος, σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) προσέφερε τη γέννηση και την επιβίωση 27 νεοσσών μαυρόγυπα στο δάσος της Δαδιάς, ενώ, σύμφωνα με στοιχεία της Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών του ΟΦΥΠΕΚΑ, φέτος φώλιασαν και έκαναν αυγά στην περιοχή 47 ζευγάρια, αριθμός-ρεκόρ για την περιοχή. Από τα πουλιά που γεννήθηκαν, πέταξαν τελικά 27 νεοσσοί, αλλά οι φόλες που έριξαν οι άγνωστοι προκάλεσαν πρωτοφανή οικολογική καταστροφή.
Αυτές τις ημέρες στη μεγάλη έρευνα στη Δαδιά επιχειρούν τέσσερις Ειδικές Μονάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με τα αντίστοιχα σκυλιά, μία της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, μία του Δεύτερου Κυνηγετικού Συλλόγου Ορεστιάδας και δύο του ΟΦΥΠΕΚΑ, ενώ στην έρευνα συμβάλλουν το Δασαρχείο Σουφλίου και η Θηροφυλακή της ΚΟΜΑΘ.
Ολα ξεκίνησαν πριν από τρεις περίπου εβδομάδες όταν αστυνομικοί εντόπισαν έναν νεκρό μαυρόγυπα, γεγονός που κινητοποίησε τις ομάδες έρευνας. Τα επόμενα 24ωρα εντοπίστηκαν και άλλα νεκρά ζώα – λύκοι, κουνάβια, γερακίνες, κοράκια και αλεπούδες. Ενας μαυρόγυπας σώθηκε χάρη στον έγκαιρο εντοπισμό, δέχθηκε περίθαλψη και απελευθερώθηκε.
«Η ζημιά είναι τεράστια, έχουν βρεθεί πολλά δολώματα και νεκρά ζώα. Ομως αυτός ο αριθμός μπορεί να είναι διπλάσιος, διότι κάποιοι από τους μαυρόγυπες δεν πέθαναν στο σημείο όπου έφαγαν το δόλωμα, αλλά κατάφεραν να πετάξουν και ίσως δεν θα βρεθούν ποτέ. Ηδη ξέρουμε για τρία πουλιά που βρέθηκαν εκτός της περιοχής περιστατικού – το ένα το βρήκε ένας αγρότης και δύο βρέθηκαν λόγω του πομπού που φέρουν», δηλώνει η περιβαλλοντολόγος Ελ. Κρετ.
Το ενδιαφέρον είναι ότι διασπορά δηλητηριασμένων δολωμάτων έγινε και στη Βουλγαρία, καθώς επιστήμονες από τη γειτονική χώρα ενημέρωσαν τους Ελληνες συναδέλφους τους για αντίστοιχα περιστατικά.
Στις 16 Μαρτίου, η Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία (BSPB) ενημέρωσε για πομπό μαυρόγυπα που εξέπεμπε από σταθερό σημείο, οδηγώντας στον εντοπισμό τεσσάρων νέων νεκρών μαυρόγυπων. Λίγο αργότερα, εντοπίστηκαν δύο επιπλέον νεκροί μαυρόγυπες και άλλοι δύο ζωντανοί σε σοβαρή κατάσταση, ενώ το βράδυ της ίδιας ημέρας το σήμα από πομπό υπεδείκνυε άλλον έναν νεκρό μαυρόγυπα ο οποίος εντοπίστηκε το πρωί της επόμενης ημέρας.
Λαθροθήρες
Σύμφωνα με τις πρώτες έρευνες οι δεκάδες φόλες περιέχουν ένα ιδιαίτερα τοξικό δηλητήριο, το οποίο περιέχεται σε κομμάτια κρέατος ζαρκαδιού που πιθανότατα έχει θηρευτεί από λαθροθήρες. Ενδεχομένως αυτά τα πρόσωπα που μπαίνουν παράνομα στον εθνικό δρυμό ή θηρεύουν λαθραία, καθώς η κυνηγετική περίοδος έχει λήξει, έριξαν φόλες με σκοπό να εξολοθρεύσουν λύκους που πιθανότατα απειλούν τα σκυλιά τους.
Με τις φόλες διάσπαρτες στο έδαφος, ξεκινά ο μηχανισμός του θανάτου καθώς κάποια ζώα, όπως αλεπούδες, λύκοι, τσακάλια και κουνάβια, έλκονται από τα δολώματα, δηλητηριάζονται και πεθαίνουν. Τότε οι «καθαριστές» του δάσους -οι μαυρόγυπες, τα κοράκια και οι γερακίνες- τρώνε είτε τα ίδια τα δολώματα είτε τα νεκρά ζώα με αποτέλεσμα να εξολοθρεύονται.
«Η δουλειά μας μέσα στο δάσος είναι ιδιαίτερα επίπονη. Το δάσος έχει καεί, οι κορμοί των δένδρων έχουν πέσει, οπότε η έρευνα με τον σκύλο και από τα υπόλοιπα τρία συνεργεία γίνεται με δυσκολία. Σημαντική είναι και η βοήθεια κατοίκων που μας έχουν ενημερώσει για τρεις ζωντανούς αλλά δηλητηριασμένους γύπες που νοσηλεύσαμε», προσέθεσε στην «R» η Ελ. Κρετ.
Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΦΥΠΕΚΑ, Κώστα Τριάντη, «η απώλεια τόσων μαυρόγυπων μέσα σε λίγες μόνο ημέρες αποτελεί πλήγμα που μπορεί να ανατρέψει δεκαετίες προσπαθειών διατήρησης του είδους στη Δαδιά. Πρόκειται για είδος που αναπαράγεται με αργό ρυθμό, με έναν μόλις νεοσσό τον χρόνο, και ο θάνατος κάθε ενήλικου μαυρόγυπα έχει δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο. Οταν δηλητηριάζονται τόσοι μαυρόγυπες που αποτελούν σχεδόν το 10% του πληθυσμού του είδους στη χώρα, δεν πρόκειται απλώς για ένα περιστατικό δηλητηρίασης, αλλά πρόκειται για απειλή στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του σπάνιου αυτού γύπα. Δεν θα επιτρέψουμε αυτό το περιστατικό να μείνει χωρίς πλήρη διερεύνηση και συνέπειες».
Τα ευρήματα φυλάσσονται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και θα αποσταλούν για τοξικολογική διερεύνηση. Τις έρευνες για την υπόθεση έχει αναλάβει το ελληνικό FBI.