Ο Τραμπ υπόσχεται «κόλαση» και δρομολογεί χερσαίες δυνάμεις στην περιοχή, η Τεχεράνη ζητά καταβολή αποζημιώσεων και αναγνώριση της κυριαρχίας της στα Στενά του Ορμούζ.
Κάθε άλλο παρά σκορπούν αισιοδοξία οι τελευταίες εξελίξεις, σχετικά με τις φερόμενες προσπάθειες ειρηνικής διευθέτησης της σφοδρής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, με πρωταγωνιστές τις ΗΠΑ και το Ιράν.
Προσφάτως ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να δώσει την εικόνα πως βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές ανάμεσα σε Ουάσιγνκτον και Τεχεράνη, με διεθνή μέσα ενημέρωσης να διαρρέουν σχέδιο 15 σημείων των ΗΠΑ για κατάπαυση του πυρός: σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει κάποια «τυράκια» για το Ιράν, αλλά έχει και όρους που θεωρείται δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί από την Τεχεράνη.
Ακολούθησαν δημοσιεύματα για τον πιθανό τόπο διεξαγωγής συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών, με το Reuters να αναφέρει ως υποψήφιες χώρες το Πακιστάν και την Τουρκία.
Ωστόσο, η συνέχεια δεν δείχνει ανάλογη των προσδοκιών. Καταρχάς η Τεχεράνη φέρεται να απέρριψε την πρόταση 15 σημείων του Τραμπ, βάζοντας μάλιστα στο τραπέζι και πέντε δικούς της όρους, στους οποίους περιλαμβάνεται η καταβολή αποζημιώσεων στο Ιράν και η διεθνής αναγνώριση της κυριαρχίας της Τεχεράνης επί των Στενών του Ορμούζ.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Λευκός Οίκος επανήλθε στις απειλές: ο Τραμπ είναι έτοιμος «να εξαπολύσει την κόλαση» εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί την ήττα του, ξεκαθάρισε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ. Πάντως, διέψευσε ότι το Ιράν απέρριψε το σχέδιο των ΗΠΑ και υποστήριξε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται.
Κλειστά τα Στενά «μόνο για τους εχθρούς»
Από την πλευρά της η Τεχεράνη απορρίπτει τα περί συνομιλιών. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, επέμεινε ότι επί του παρόντος δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον. Όπως τόνισε, οι ΗΠΑ στέλνουν μήνυμα μέσω διαφορετικών μεσολαβητών, κάτι όμως που «δεν σημαίνει διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ.
Υπογράμμισε επίσης ότι το Ιράν δεν επιδιώκει πόλεμο και επιθυμεί έναν οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη απαιτεί αποζημίωση για την καταστροφή που προκλήθηκε, σηματοδοτώντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική πολιτική διευθέτηση πρέπει να περιλαμβάνει δεσμεύσεις για λογοδοσία και ανοικοδόμηση.
Όσο για τα Στενά του Ορμούζ, ο Ιρανός υπουργός υπήρξε σαφής: Τα Στενά «δεν είναι εντελώς κλειστά – είναι κλειστά μόνο για εχθρούς», τόνισε και πρόσθεσε: «Δεν υπάρχει λόγος να επιτρέψουμε στα πλοία των εχθρών μας και των συμμάχων τους να περάσουν». Όπως επισήμανε, οι ένοπλες δυνάμεις της Τεχεράνης έχουν ήδη «παράσχει ασφαλή διέλευση» για πλοία από «φιλικά» έθνη.
Οι χερσαίες δυνάμεις
Την ίδια στιγμή συνεχίζονται οι προετοιμασίες των ΗΠΑ για αποστολή χερσαίων δυνάμεων. Το Πένταγωνο επιβεβαίωσε στην εφημερίδα “The Independent” ότι ορισμένα τμήματα της 82ης Αερομεταφερόμενη Μεραρχίας καθώς και υποστηρικτικές μονάδες της μεραρχίας και η 1η Ταξιαρχία Μάχης θα αναπτυχθούν στo Ιράν. Η επιβεβαίωση αυτή ήρθε λίγη ώρα μετά τη φερόμενη απόρριψη της αμερικανικής πρότασης από την Τεχεράνη.
Υπενθυμίζεται ότι με εντολή Τραμπ, περίπου 2.000 αλεξιπτωτιστές, στελέχη της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας κατευθύνονται προς την περιοχή. Αρκετοί από αυτούς τους στρατιώτες ανήκουν στη Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης, μια εκπαιδευμένη μονάδα για να αναπτύσσεται εντός 18 ωρών και να εκτελεί ειδικές αποστολές. Αυτή η στρατιωτική κίνηση έρχεται καθώς τρία πολεμικά πλοία που μεταφέρουν περίπου 4.500 στρατιώτες των αμφίβιων δυνάμεων πλησιάζουν στη Μέση Ανατολή.
Η απόρριψη από την Τεχεράνη
Νωρίτερα, λοιπόν, ο αγγλόφωνος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης Press TV –που επικαλέστηκε έναν ανώνυμο αξιωματούχο– μετέδωσε ότι η Τεχεράνη απέρριψε την αμερικανική πρόταση κατάπαυσης του πυρός. Εξάλλου, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters ότι η αρχική απάντηση του Ιράν στην πρόταση των ΗΠΑ για τερματισμό του πολέμου δεν ήταν «θετική», προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να την εξετάζει. Ο αξιωματούχος επεσήμανε ότι η αρχική απάντηση του Ιράν παραδόθηκε στο Πακιστάν προκειμένου να μεταφερθεί στις ΗΠΑ.
Επίσης, υψηλόβαθμη διπλωματική πηγή επιβεβαίωσε στο Al Jazeera ότι η Τεχεράνη έλαβε το σχέδιο των 15 σημείων που πρότειναν οι ΗΠΑ, αλλά το χαρακτήρισε «εξαιρετικά μαξιμαλιστικό και παράλογο». Η πηγή ανέφερε ότι αυτά που έχουν παρουσιαστεί σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης δεν αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια την ουσία της πρότασης. «Δεν είναι όμορφο ούτε στα χαρτιά», πρόσθεσε η πηγή, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο παραπλανητικό, ακόμα και στην παρουσίασή του. Η ίδια πηγή υποστήριξε πως δεν έχουν πραγματοποιηθεί έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ από τις 28 Φεβρουαρίου, αλλά ότι έχει γίνει ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω συγκεκριμένων μεσολαβητών.
Οι πέντε όροι του Ιράν
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο που επικαλείται το Press TV, το Ιράν έθεσε από την πλευρά του πέντε όρους για τον τερματισμό των εχθροπραξιών που ξέσπασαν μετά τα αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου εναντίον του ιρανικού εδάφους.
Μεταξύ των όρων της Τεχεράνης είναι ο τερματισμός «της επίθεσης και των δολοφονιών» εναντίον του Ιράν και αξιωματούχων της χώρας, η δημιουργία ενός ισχυρού μηχανισμού που θα εγγυάται στην Τεχεράνη ότι (Ισραήλ και ΗΠΑ) δεν θα επανεκκινήσουν πόλεμο εναντίον της, αλλά και ένα σύστημα για την καταβολή αποζημιώσεων για τις καταστροφές που προκλήθηκαν με σκοπό την ανοικοδόμηση.
Στις προϋποθέσεις περιλαμβάνονται επίσης η παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα περιφερειακά μέτωπα και εναντίον όλων των «ομάδων της αντίστασης» – μια έμμεση αναφορά στη λιβανική Χεζμπολάχ – και η διεθνής αναγνώριση της κυριαρχίας του Ιράν επί των Στενών του Ορμούζ.