Διαψεύδοντας τις Κασσάνδρες που μιλούσαν για ένα συνέδριο συγκρούσεων και επιβεβαιώνοντας την παράδοση που θέλει τη Χαριλάου Τρικούπη να υπερβαίνει σκοπέλους και αντιξοότητες με παραταξιακή συνείδηση και υποδειγματικό τρόπο, το ΠΑΣΟΚ βγήκε ενωμένο και αλώβητο από μία κορυφαία πολιτική διαδικασία και πλέον επικεντρώνεται ολοκληρωτικά στη μεγάλη μάχη των εθνικών εκλογών.
Το 4ο τακτικό συνέδριο πέρασε στην ιστορία και η επόμενη ημέρα του τριημέρου στο Τάε Κβον Ντο βρίσκει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έτοιμο για επανεκκίνηση και αντεπίθεση με έναν σκοπό· όπως τον περιέγραψε ο Νίκος Ανδρουλάκης και μετέπειτα έγινε πολιτική απόφαση, «ο στόχος είναι να νικήσουμε τη Ν.Δ. και να φέρουμε πολιτική αλλαγή».
Τα στοιχεία που συνηγορούν προς αυτό το συμπέρασμα είναι ότι η συσπειρωμένη βάση, η ετοιμοπόλεμη ηγεσία, τα κορυφαία στελέχη (Δούκας, Γερουλάνος, Διαμαντοπούλου, Χριστοδουλάκης, Κατρίνης, Χρηστίδης, Αποστολάκη, Γιαννακοπούλου κ.ά.) που συμφώνησαν με τη στρατηγική, φάνηκε να κατανοούν την κρισιμότητα της συγκυρίας και με τις παρεμβάσεις τους έδειξαν τη βούληση να ριχτούν με όλες τις δυνάμεις τους στον κοινό αγώνα. Σημαντική θεωρείται και η υποστηρικτική διάθεση των πρώην προέδρων, Γιώργου Παπανδρέου και Ευάγγελου Βενιζέλου, οι οποίοι με το θεσμικό τους βάρος ενισχύουν το εγχείρημα.
Επιπρόσθετα δεδομένα που συμβάλλουν προς την ίδια κατεύθυνση αποτελούν οι καθαρές προγραμματικές θέσεις, το σταθερό προσκλητήριο συμπόρευσης προς πρόσωπα και φορείς, η σαφής και ομόφωνα ψηφισμένη διακήρυξη, στην οποία περιλαμβάνεται και η άρνηση συγκυβέρνησης με τη Ν.Δ. σε οποιονδήποτε κυβερνητικό ρόλο. Μια γραμμή που ήταν εξαρχής εκφρασμένη απόλυτα από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, με την οποία συμφώνησε το όλον σώμα του συνεδρίου και μετατράπηκε σε γραπτό κείμενο, ενώ δεν χρειάστηκε ξεχωριστό ψήφισμα από τον Χάρη Δούκα.
Απολογισμός
Η δε αναφορά του κ. Ανδρουλάκη ότι «όποιος πιστεύει ότι υπάρχει σενάριο συνεργασίας με αυτούς που οργάνωσαν την ηθική και πολιτική μου εξόντωση βρίσκεται εκτός πραγματικότητας» ήταν ένα από τα highlight, καθώς εμπεριείχε και έντονη συναισθηματική φόρτιση. Στη Χαριλάου Τρικούπη, κάνοντας τον απολογισμό δεν έκρυβαν την ικανοποίησή τους, δηλώνοντας μέσω της «Εφ.Συν.» ότι το συνέδριο ήταν ένα πολιτικό γεγονός που εξέπεμψε θετικά μηνύματα προοπτικής προς την ελληνική κοινωνία κι ότι το ΠΑΣΟΚ βγαίνει πιο δυνατό, θωρακισμένο και αποφασισμένο, με ένα συνεκτικό κυβερνητικό πρόγραμμα «που μπορεί να εφαρμοστεί την επομένη των εκλογών».
Το στοίχημα, από εδώ και στο εξής, πρόσθεταν είναι η ώθηση που δόθηκε να γίνει άλμα και η ομοψυχία εντός του κλειστού του Φαλήρου να οδηγήσει σε συστράτευση και αποτελέσματα που θα φέρνουν την πολιτική ανατροπή. Μια στόχευση, πάντως, που, σύμφωνα με την υφιστάμενη κατάσταση δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση… Παραπέμποντας, τέλος, σε μια αποστροφή του Νίκου Ανδρουλάκη, συνεργάτες του τόνιζαν ως προς τα διακυβεύματα που υπάρχουν στον ορίζοντα: «Ιστορικό μας χρέος είναι το συλλογικό θέλω της πολιτικής αλλαγής να το μετατρέψουμε σήμερα σε πολιτικό μπορώ. Το δικό μας σχέδιο είναι σχέδιο ενότητας όλων των Ελλήνων. Αυτοί επιλέγουν την περιφρόνηση του λαού. Εμείς επιλέγουμε τον σεβασμό του. Οι επιλογές, λοιπόν, σήμερα είναι ξεκάθαρες: είτε θα αποδεχτούμε την κατάσταση όπως είναι και θα συμβιβαστούμε είτε θα επιλέξουμε τον δρόμο της πολιτικής αλλαγής. Αυτός είναι ο δρόμος που πρέπει να επιλέξουμε και καλούμε να τον επιλέξει μαζί με το ΠΑΣΟΚ η πλειοψηφία του ελληνικού λαού».
Μια εκκρεμότητα του συνεδρίου που μένει ανοιχτή αφορά τα μέλη της κεντρικής πολιτικής επιτροπής. Την εκλογή τους στο όργανο, το οποίο είχε ιδιαίτερα υψηλή ζήτηση, διεκδικούσαν 506 άτομα για 271 θέσεις. Η ψηφοφορία ολοκληρώθηκε χθες το απόγευμα και η καταμέτρηση συνεχιζόταν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Εκτιμάται ότι η λίστα με τους εκλεγέντες θα γίνει γνωστή, εκτός απροόπτου, εντός της ημέρας, αποτυπώνοντας τους νέους εσωκομματικούς συσχετισμούς. Σύμφωνα με έμπειρα στελέχη, η προεδρική πτέρυγα θα εξέλεγε περί το 60% με 65% και τις υπόλοιπες θέσεις θα μοιράζονταν τα άλλα μπλοκ, αν και η διαδικασία αυτή έχει ενδιαφέρον σχεδόν αποκλειστικά για τον κομματικό μηχανισμό. Στη νέα Κεντρική Επιτροπή θα συμμετέχει ex officio ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, οι εκλεγμένοι περιφερειάρχες Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης και Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας και οι διατελέσαντες γραμματείς που παραμένουν στο κόμμα. Στην πρώτη συνεδρίαση με τη νέα σύνθεση θα εκλεγεί το πολιτικό συμβούλιο και ο νέος γραμματέας.
Αποφάσεις και αλλαγές
Σε ό,τι αφορά τις αποφάσεις του συνεδρίου, εγκρίθηκαν ομόφωνα με ανάταση χεριών το βράδυ του Σαββάτου το πρόγραμμα του κόμματος που παρουσίασε ο Λευτέρης Καρχιμάκης, η διακήρυξη και οι πολιτικές θέσεις που κωδικοποιημένα ονομάζονται «Κείμενο εθνικής στρατηγικής» που παρουσίασε ο Δημήτρης Μάντζος, ενώ με μόλις 8 κατά υπερψηφίστηκαν και οι αλλαγές στο καταστατικό.
Από αυτές ξεχωρίζουν η μετατροπή του ΠΑΣΟΚ σε ενιαίο κόμμα για να μπορεί να διεκδικήσει το μπόνους των 50 εδρών αν βγει πρώτο, η θέσπιση ορίων στις θητείες των εκλεγμένων βουλευτών και ευρωβουλευτών: πέντε πλήρεις θητείες για τους βουλευτές ή συνολικά είκοσι χρόνια, ενώ για τους ευρωβουλευτές τρεις θητείες ή συνολικά δεκαπέντε χρόνια. Επίσης, προβλέπεται όριο τεσσάρων θητειών (συνολικά 16 χρόνια) για συμμετοχή σε ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο.
Τα μέλη της Κεντρικής Πολιτικής Eπιτροπής μειώθηκαν σε 271 από περίπου 300 και του Πολιτικού Συμβουλίου σε 23 (από 31), ενώ στις καινοτομίες συγκαταλέγεται και η εκλογή δεκατριών περιφερειακών συμβουλίων που θα συνεδριάζουν μία φορά τον χρόνο, στο πλαίσιο του εθνικού συμβουλίου (μαζί και με την ΚΠΕ). Λόγω διαφωνιών αποσύρθηκε η πρόταση που προέβλεπε να διεξάγεται συνέδριο πριν από την εκλογή του προέδρου του κόμματος.