Εντονες πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις προεξοφλούν οι ανατιμήσεις, οι οποίες ήδη έχουν περάσει στην εγχώρια αγορά ενέργειας από τις υψηλές διακυμάνσεις των διεθνών τιμών που πυροδότησε η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, στον ένα μήνα των πολεμικών συγκρούσεων, η μέση τιμή της βενζίνης στην αντλία αυξήθηκε κατά 17,2% και του πετρελαίου κίνησης κατά 34,2%, με τα δύο προϊόντα να διατίθενται στην αγορά πάνω από τα 2 ευρώ/λίτρο. Το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους εμπορίας και πρατηρίων, που ήταν από τα πρώτα μέτρα που επιστράτευσε η κυβέρνηση ως ανάχωμα σε φαινόμενα κερδοσκοπίας, φαίνεται να έφερε αποτελέσματα ενώ η ένταση και η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσουν τον βαθμό αποτελεσματικότητας του πρώτου –όπως όλα δείχνουν– πακέτου μέτρων που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα για την προστασία των καταναλωτών από τις υψηλές τιμές των καυσίμων. Επί του παρόντος, εκτός παρεμβάσεων έμειναν οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος. Η διακύμανση ωστόσο που παρουσιάζει η χονδρεμπορική αγορά τον Μάρτιο, χωρίς μάλιστα να έχει ενσωματώσει ακόμη ούτε ένα ευρώ από τις υψηλές αυξήσεις του φυσικού αερίου, δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού, με την κυβέρνηση να εξετάζει ήδη μέτρα παρέμβασης εάν οι τιμές λιανικής στα πράσινα τιμολόγια ξεφύγουν πάνω από τα 15-16 λεπτά/κιλοβατώρα που είχε θέσει ως όριο για την ενεργοποίηση επιδοτήσεων και στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση.
Η τιμή της μεγαβατώρας στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος πέντε ημέρες πριν κλείσει ο μήνας διαμορφώνεται τον Μάρτιο κατά 19,15% υψηλότερα από τη μέση τιμή του Φεβρουαρίου, στα 93,35 ευρώ έναντι 78,35 ευρώ αντιστοίχως.
Κρίσιμος ο ρόλος της ΔΕΗ
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα αρνητικό έδαφος για τη διαμόρφωση των πράσινων και κίτρινων κυμαινόμενων τιμολογίων, που είναι συνδεδεμένα με τη χονδρεμπορική αγορά, τον Απρίλιο. Κομβικός πάντως σε ό,τι αφορά τα πράσινα τιμολόγια, όπου συγκεντρώνεται η πλειονότητα των καταναλωτών (60%), θα είναι για τον Απρίλιο ο ρόλος της ΔΕΗ. Η ισχυρή μετοχική συμμετοχή του Δημοσίου στην εταιρεία, επιτρέπει στην κυβέρνηση να την αξιοποιήσει και ως εργαλείο άσκησης ενεργειακής πολιτικής, όπως σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν. Συγκράτηση των τιμών από τη ΔΕΗ σημαίνει αυτόματα προστασία από τις αυξήσεις του 60% των καταναλωτών που αντιστοιχεί στο χαρτοφυλάκιό της, αλλά και ευρύτερα, αφού τα τιμολόγια της ΔΕΗ δίνουν κάθε φορά τον τόνο στην αγορά προμήθειας, με τους μεγάλους κυρίως παρόχους να ακολουθούν για να συγκρατήσουν τα μερίδιά τους. Εάν η ΔΕΗ συγκρατήσει τις τιμές στα επίπεδα των 15-16 λεπτών/κιλοβατώρα, η κυβέρνηση δεν θα χρειαστεί να παρέμβει τον Απρίλιο με επιδοτήσεις, κάτι που όμως δύσκολα θα αποφύγει για τον επόμενο μήνα, ακόμη κι αν υπάρξει αποκλιμάκωση της κρίσης.
Η αυξημένη κατά 72,67% τιμή του φυσικού αερίου στον ολλανδικό κόμβο TTF από τις 27 Φεβρουαρίου –μία ημέρα πριν από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν– δεν έχει περάσει ακόμη στην εγχώρια αγορά. Οι εισαγωγείς φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά τιμολογούν με βάση τη μέση τιμή του προηγούμενου μήνα, δηλαδή ακόμη με τις χαμηλές τιμές των πέριξ των 30 ευρώ/μεγαβατώρα του Φεβρουαρίου. Οι εισαγωγές φυσικού αερίου τον Απρίλιο θα τιμολογηθούν με βάση τις αυξημένες τιμές του Μαρτίου (πάνω από τα 55 ευρώ/μεγαβατώρα) επηρεάζοντας και τις τιμές ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά και ακολούθως στη λιανική τα τιμολόγια του Μαΐου. Από την παραγωγή των ΑΠΕ, που αποτελεί ανάχωμα στις εισαγόμενες αυξήσεις τιμών θα εξαρτηθεί και το είδος και το εύρος των κυβερνητικών παρεμβάσεων στην αγορά ηλεκτρισμού για τη συγκράτηση των τιμών τον Μάιο σε ανεκτά επίπεδα για καταναλωτές και μικρές επιχειρήσεις. Για τις μεγάλες ενεργοβόρες επιχειρήσεις η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει μέτρα εδώ και σχεδόν ένα χρόνο, τα οποία, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού, θα πρέπει να αναμένονται μέσα στην εβδομάδα.
Τα μπλε τιμολόγια
Στο μεταξύ, στενεύει και το «καταφύγιο» για τους καταναλωτές των σταθερών μπλε τιμολογίων από τις υψηλές διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Οι προμηθευτές ενέργειας επανεξετάζουν τη στρατηγική τους, υπό το βάρος της υψηλής αβεβαιότητας της αγοράς και αποσύρουν σταδιακά τα φθηνά σταθερά τιμολόγια, καθώς αυξάνεται το ρίσκο της δεσμευμένης τιμής για μακρύ χρονικό διάστημα. Οι τιμές στα νέα σταθερά που θα αρχίσουν να βγαίνουν στην αγορά από τον επόμενο μήνα θα κυμανθούν γύρω στα 13-15 λεπτά/κιλοβατώρα, από τα 9,90 λεπτά στα περισσότερα που κυκλοφορούν σήμερα.
Το πλαφόν απέδωσε
Στο μέτωπο των καυσίμων είναι αξιοσημείωτη η θετική επίδραση του πλαφόν στη συγκράτηση των τιμών βενζίνης και ντίζελ κίνησης από τις υψηλές διακυμάνσεις των διεθνών τιμών.
Η μέση τιμή του Brent το κρίσιμο αυτό διάστημα αυξήθηκε κατά 46,2% (από 72,48 σε 105,95 δολάρια/βαρέλι).
Η διεθνής τιμή της βενζίνης (platts) αυξήθηκε το ίδιο διάστημα κατά 49,8% (από 727,19 σε 1.089 δολάρια/μετρικό τόνο) και του ντίζελ κίνησης κατά 83,8% (από 763 σε 1.402,75 δολάρια/μετρικό τόνο). Το ίδιο διάστημα οι τιμές διυλιστηρίου αυξήθηκαν κατά 20% και κατά 43,8% αντιστοίχως στις βενζίνες (από 1.259,48 σε 1.515,20 ευρώ/μετρικό τόνο) και στο ντίζελ κίνησης (από 1.090,52 σε 1.568,39 ευρώ/μετρικό τόνο). Οι τιμές στην αντλία αυξήθηκαν κατά 17,2% για τη βενζίνη (από 1,751 σε 2,052 ευρώ/λίτρο) και κατά 34,2% για το ντίζελ κίνησης (από 1,565 σε 2,1 ευρώ/λίτρο). Ενα μέρος πάντως των αυξήσεων των διεθνών τιμών δεν έχει περάσει ακόμη στην αντλία, καθώς τα διυλιστήρια τιμολογούν με τον μέσο όρο των τελευταίων τεσσάρων ημερών.
Η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα κρίνει την πορεία των τιμών ενέργειας και στην ελληνική αγορά και το κατά πόσο θα απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων, με την κυβέρνηση πάντως να δηλώνει ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις για να παρέμβει εκ νέου εάν χρειαστεί.
Διαβάστε επίσης:
Νέα ενεργειακή κρίση: Η Ευρώπη έπαθε, αλλά δεν έμαθε
Γ. Στάσσης: Προστατευμένη η ΔΕΗ από τις επιπτώσεις της κρίσης
Ενεργειακή κρίση: Δεν εξετάζεται η «επιστράτευση» του λιγνίτη
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News