Το αργό πετρέλαιο σκαρφάλωσε στα 108 δολάρια το βαρέλι, πλήγμα και στα χρηματιστήρια μετά την προειδοποίηση Τραμπ ότι «οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα ενταθούν» κατά του Ιράν.
Οι ελπίδες για γρήγορο τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή εξανεμίστηκαν την Πέμπτη (2/4), αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε πιο επιθετικά πλήγματα κατά του Ιράν, στέλνοντας τις τιμές του πετρελαίου ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι – ένα βαρύ πλήγμα για τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο, σημειώνει το Reuters σε ανάλυσή του.
Οι μετοχές υποχώρησαν ενώ το δολάριο κέρδισε μετά το διάγγελμα του Τραμπ, στο οποίο απείλησε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα ενταθούν, αλλά κυρίως δεν έδωσε κανένα χρονοδιάγραμμα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών εναντίον του Ιράν.
«Θα τους χτυπήσουμε εξαιρετικά σκληρά τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες. Θα τους φέρουμε πίσω στην Λίθινη Εποχή όπου ανήκουν», δήλωσε ο Τραμπ στην ομιλία του την Τετάρτη.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα επιτύχουν σύντομα τους στρατιωτικούς τους στόχους, αλλά άφησε να εννοηθεί ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να κλιμακωθεί εάν οι Ιρανοί ηγέτες δεν αποδεχτούν τους όρους της Ουάσιγκτον κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, με πιθανά πλήγματα στις ενεργειακές και πετρελαϊκές υποδομές του Ιράν.
Οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν απάντησαν με προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ για «πιο συντριπτικές, ευρύτερες και πιο καταστροφικές» επιθέσεις που επιφυλάσσουν.
Ο Εμπραχίμ Ζολφαγάρι, εκπρόσωπος του κεντρικού αρχηγείου Khatam al-Anbiya του ιρανικού στρατού, δήλωσε ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί μέχρι την «οριστική μετάνοια και παράδοση» των εχθρών της Τεχεράνης, σύμφωνα με ανακοίνωση που κοινοποιήθηκε από ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Καμία διασφάλιση για την ενεργειακή κρίση
Οι ελλείψεις καυσίμων έχουν ήδη προκαλέσει οικονομικές πιέσεις σε όλη την Ασία και αναμένεται να επηρεάσουν σύντομα και την Ευρώπη. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας δήλωσε ότι οι μεταναστευτικές ροές θα αυξηθούν εάν η σύγκρουση συνεχιστεί.
Οι τιμές αναφοράς του αργού πετρελαίου Brent αυξήθηκαν κατά περίπου 7,5% σε πάνω από 108 δολάρια ανά βαρέλι, μετά και την απουσία διαβεβαιώσεων από την ομιλία του Τραμπ σχετικά με το πώς θα ανοίξει ξανά ο κρίσιμος ενεργειακός αγωγός στο Στενού του Ορμούζ.
Οι μετοχές δέχτηκαν πλήγμα, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών δεικτών να υποχωρούν κατά 1,3% και τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης να καταρρέουν σε ποσοστό από 2%.
Σχεδόν όλα τα ασιατικά χρηματιστήρια ήταν στο κόκκινο, με τον ιαπωνικό Nikkei (.N225) να ανοίγει με πτώση 2,4% και τον δείκτη MSCI για άλλες μετοχές Ασίας-Ειρηνικού να πέφτει στο άνοιγμα κατά περισσότερο από 2%.
«Αν (ο Τραμπ) προσπαθούσε να εμπνεύσει εμπιστοσύνη στις αγορές, δεν το έχει κάνει», δήλωσε ο Ράσελ Τσέσλερ, επικεφαλής επενδύσεων και κεφαλαιαγορών στην VanEck Australia. «Το βασικό ερώτημα στο μυαλό όλων των επενδυτών είναι “Πότε θα τελειώσει αυτό;”»
Οι ιρανικές επιθέσεις έχουν σχεδόν κλείσει το Στενό του Ορμούζ, τον αγωγό περίπου του 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, αυξάνοντας το κόστος της ενέργειας και επιβαρύνοντας τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο.
Ο Τραμπ έχει αποδώσει το υψηλότερο κόστος στις «τρομοκρατικές επιθέσεις του Ιράν εναντίον εμπορικών πετρελαιοφόρων», δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται το Στενό.
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν δηλώσει ότι θα βοηθήσουν στην ασφάλεια του Στενού μόνο εάν υπάρξει κατάπαυση του πυρός. Τα κράτη του Κόλπου, τα οποία δεν έχουν απαντήσει στρατιωτικά στις επανειλημμένες επιθέσεις του Ιράν τον τελευταίο μήνα για να αποφύγουν οποιαδήποτε κλιμάκωση, δηλώνουν ότι διατηρούν το δικαίωμα στην αυτοάμυνα.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησαν την Τετάρτη ότι ο πόλεμος έχει «ουσιαστικές, παγκόσμιες και εξαιρετικά ασύμμετρες» επιπτώσεις και δήλωσαν ότι θα συντονίσουν την αντίδρασή τους, μεταξύ άλλων μέσω πιθανής οικονομικής στήριξης στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο.
Δεν διαφαίνεται βραχυπρόθεσμη λύση
Σε συνέντευξή του στο Reuters νωρίτερα την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές έχουν διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, προσθέτοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να επιστρέψουν με «στοχευμένα χτυπήματα» εάν η απειλή επανεμφανιστεί.
Πριν από τις δηλώσεις Τραμπ, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε σε επιστολή του προς τον αμερικανικό λαό ότι η χώρα του δεν τρέφει καμία εχθρότητα προς τους απλούς Αμερικανούς.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη με Ιρανούς ηγέτες, τους οποίους θεωρεί λιγότερο ριζοσπαστικούς από τους προηγούμενους.
Μια ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters την Τετάρτη ότι η Τεχεράνη απαιτεί εγγυημένη κατάπαυση του πυρός για να σταματήσει τις επιθέσεις της, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μέσω μεσαζόντων για προσωρινή εκεχειρία.
Ορισμένοι αναλυτές λένε ότι αν ο Τραμπ τερματίσει τον πόλεμο χωρίς συμφωνία, το Ιράν θα μπορούσε να βγει ενισχυμένο με περισσότερα κέρδη και πλεονεκτήματα.