Κλιμάκωση του πολέμου κατά του Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες εξελίξεις, καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ σκληραίνουν τη ρητορική τους, απειλώντας ευθέως με πλήγματα ακόμη και σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Τεχεράνης, τις οποίες η ιρανική πλευρά έχει χαρακτηρίσει «κόκκινη γραμμή».
Το Ισραήλ προετοιμάζεται να πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Ιράν, ωστόσο αναμένει το «πράσινο φως» από τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε το Σάββατο ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος άμυνας, προσθέτοντας ότι τυχόν επιθέσεις ενδέχεται να πραγματοποιηθούν εντός της επόμενης εβδομάδας.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται μετά το τελεσίγραφο 48 ωρών που εξέδωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), εντείνοντας τα ερωτήματα για το κατά πόσο η Ουάσινγκτον θα στηρίξει περαιτέρω ισραηλινή στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπένιαμιν Νετανιάχου, επιβεβαίωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν χαλυβουργικές και πετροχημικές εγκαταστάσεις στο Ιράν.
Την ίδια ώρα, το Ιράν απειλεί να μετατρέψει σε «κόλαση» ολόκληρη την περιοχή εάν ΗΠΑ και Ισραήλ κλιμακώσουν τις επιθέσεις τους.
Ο Τραμπ έχει εκπέμψει αντιφατικά μηνύματα από την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς άλλοτε κάνει λόγο για διπλωματική πρόοδο και άλλοτε απειλεί ότι θα πλήξει το Ιράν «επιστρέφοντάς το στη λίθινη εποχή».
Διαβάστε όλες τις εξελίξεις για την κρίση στη Μέση Ανατολή
Το Σάββατο, ο Τραμπ επανέλαβε τις απειλές του για εντατικοποίηση των επιθέσεων κατά του Ιράν, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία ή δεν ανοίξει εκ νέου η κρίσιμη ναυτιλιακή οδός του Στενού του Ορμούζ.
«Θυμάστε όταν έδωσα στο Ιράν δέκα ημέρες για να κάνει συμφωνία ή να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ; Ο χρόνος τελειώνει – 48 ώρες πριν ξεσπάσει κόλαση εναντίον τους. Δόξα τω Θεώ!», ανέφερε σε ανάρτησή του στην Truth Social.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε παρατείνει την πενθήμερη προθεσμία έως τις 6 Απριλίου, όταν στα τέλη Μαρτίου ξεκίνησαν οι προκαταρκτικές συνομιλίες για ειρηνευτική συμφωνία. Ωστόσο, καθώς οι επιθέσεις εντάθηκαν από όλες τις πλευρές, συμπεριλαμβανομένης της κατάρριψης δύο αμερικανικών στρατιωτικών αεροσκαφών από το Ιράν, η ρητορική του Τραμπ έχει σκληρύνει σε σχέση με τις πρόσφατες προσπάθειές του να βρει διέξοδο από την κλιμακούμενη σύγκρουση.
Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι αν το Ιράν δεν αποδεχθεί τους όρους του, τους οποίους η ιρανική κυβέρνηση έχει απορρίψει, και δεν ανοίξει το Στενό σε όλη τη ναυσιπλοΐα από τον Περσικό Κόλπο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βομβαρδίσουν την πολιτική ενεργειακή υποδομή της χώρας, πλήγματα που πιθανότατα θα συνιστούσαν καταστροφή για το Ιράν.
Ο πόλεμος έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, έχει πυροδοτήσει ενεργειακή κρίση και απειλεί με μακροχρόνιες επιπτώσεις την παγκόσμια οικονομία. Το Ιράν έχει ουσιαστικά περιορίσει τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Έρευνες για τον αγνοούμενο Αμερικανό πιλότο
Οι ΗΠΑ συνέχισαν τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης για μέλος πληρώματος από το μαχητικό αεροσκάφος F-15E που καταρρίφθηκε από το Ιράν την Παρασκευή, την ώρα που η Τεχεράνη συνέχιζε τις επιθέσεις της εναντίον κρατών του Κόλπου και του Ισραήλ.
Ένα δεύτερο αμερικανικό πολεμικό αεροσκάφος φέρεται να συνετρίβη την ίδια ημέρα στον Περσικό Κόλπο. Τα περιστατικά αυτά συνιστούν σημαντικό πλήγμα για την Ουάσινγκτον, καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στην έκτη εβδομάδα του, με τις τιμές της ενέργειας να αυξάνονται και χωρίς να διαφαίνεται άμεσο τέλος της σύγκρουσης.
Συνεχίζεται η ανταλλαγή επιθέσεων
Το Σάββατο, το Ιράν ανακοίνωσε ότι αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα έπληξαν πετροχημικές εγκαταστάσεις και οδήγησαν στην εκκένωση μεγάλης βιομηχανικής ζώνης. Παράλληλα, άλλες επιθέσεις που στόχευσαν την περίμετρο του πυρηνικού σταθμού στο Μπουσέρ είχαν ως αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας εργαζόμενος της ασφάλειας, μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim News Agency. Τα κύρια τμήματα της εγκατάστασης, όπου εργάζονται υπάλληλοι της ρωσικής κρατικής εταιρείας πυρηνικής ενέργειας Rosatom, δεν επηρεάστηκαν.
Το Ιράν συνέχισε να εκτοξεύει πυραύλους και drones σε μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στα οποία ανήκει το Ντουμπάι, ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν 79 βλήματα που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν το Σάββατο, εκ των οποίων τα 23 ήταν βαλλιστικοί πύραυλοι.
Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό βλημάτων από τις 8 Μαρτίου, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσαν οι αρχές των ΗΑΕ, επιβεβαιώνοντας την τάση αύξησης των επιθέσεων τις τελευταίες τρεις ημέρες.
Τα ΗΑΕ, όπως και άλλα κράτη του Κόλπου και το Ισραήλ, έχουν αναχαιτίσει τη συντριπτική πλειονότητα των ιρανικών επιθέσεων.
Πιο σκληρό το «νέο» καθεστώς στο Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η νέα ηγεσία του Ιράν είναι «λιγότερο ριζοσπαστική και πολύ πιο λογική». Ο Τραμπ και το Πεντάγωνο έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει ότι έχει συντελεστεί αλλαγή καθεστώτος.
Ωστόσο, αυτό που οι περισσότεροι πολιτικοί επιστήμονες και αναλυτές θεωρούν ως «αλλαγή καθεστώτος» είναι ο μετασχηματισμός του τρόπου διακυβέρνησης μιας χώρας, και όχι απλώς η αντικατάσταση των προσώπων στην κορυφή του συστήματος, σημειώνει το CNN.
Εξ ορισμού, η αλλαγή καθεστώτος σημαίνει συστημική αλλαγή, κάτι που δεν έχει ακόμη παρατηρηθεί στην Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία παραμένει υπό το ίδιο αυταρχικό θεοκρατικό σύστημα που εγκαθιδρύθηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση. .
Αντίθετα, ο πόλεμος φαίνεται να έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις σκληροπυρηνικές στρατιωτικές φατρίες μέσα στο πολύπλοκο σύστημα διακυβέρνησης του Ιράν, ενώ παράλληλα έχει ενδυναμώσει τα αντιαμερικανικά αισθήματα.
«Το καθεστώς αυτό είναι πιο σκληροπυρηνικό, λιγότερο διατεθειμένο για συμβιβασμούς και, ειλικρινά, πιο άμεσα συνδεδεμένο με τους Φρουρούς της Επανάστασης», δήλωσε ηΜόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Center for Strategic and International Studies. «Έχουμε δει την εξόντωση της ηγεσίας στο Ιράν εκείνη την περίοδο, αλλά αυτό δεν μεταφράστηκε σε δραματική αλλαγή ως προς το ποιος κατέχει την εξουσία ή στη στάση του απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Η Μόνα Γιακουμπιάν προειδοποίησε ότι κανένας αναλυτής δεν έχει σε βάθος εικόνα για τον εσωτερικό τρόπο λειτουργίας της ιρανικής κυβέρνησης αυτή τη στιγμή. Υπάρχουν πολλά «τυφλά σημεία», κάτι που αναγνωρίζουν ακόμη και ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι. (Παραμένει ανοιχτό ερώτημα αν ο νέος ανώτατος ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐi, είναι σε καλή κατάσταση υγείας ή αν πράγματι ηγείται της χώρας, δεδομένου ότι δεν έχει εμφανιστεί δημόσια ούτε έχει δημοσιευθεί εικόνα του από την έναρξη του πολέμου.)
Ωστόσο, οι ειδικοί γνωρίζουν ότι ο Μοτζτάμπα διατηρεί στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι τον ανέδειξαν στη θέση αυτή, και ως εκ τούτου θεωρείται ότι εξαρτάται περισσότερο από εκείνους σε σχέση με τον πατέρα του.
Άλλα κορυφαία στελέχη της ηγεσίας, όπως ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, παραμένουν στις θέσεις τους, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Τραμπ.
Ενίσχυση της κρατικής καταστολής
Οι αναλυτές εκτιμούν επίσης ότι αυτό το πιο σκληροπυρηνικό καθεστώς αναμένεται να εντείνει την καταστολή των ίδιων των πολιτών του.
«Όταν ο πρόεδρος Τραμπ λέει ότι έχει αλλάξει το καθεστώς στο Ιράν, έχει δίκιο με μία έννοια, το έχει μετατρέψει σε ένα πολύ πιο ριζοσπαστικοποιημένο καθεστώς», δήλωσε οΑλί Βαέζ,, διευθυντής του Iran Project στο International Crisis Group. «Όλα αυτά τα πρόσωπα που βρίσκονται πλέον σε θέσεις εξουσίας, ο νέος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας, ο νέος επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, ο πρόεδρος της Βουλής, ο οποίος υπήρξε και ο ίδιος πρώην διοικητής των Φρουρών, έχουν στο παρελθόν εκτενή εμπλοκή στην εσωτερική καταστολή».
Το Ιράν κατέστειλε βίαια τις πανεθνικές διαδηλώσεις τον Ιανουάριο, πυροβολώντας χιλιάδες διαδηλωτές, ενώ η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε τουλάχιστον εννέα εκτελέσεις τον τελευταίο μήνα, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με τις κινητοποιήσεις του χειμώνα.
Οι νέες αρχές του Ιράν αναμένεται να βρίσκονται σε επιφυλακή απέναντι σε κάθε μορφή λαϊκής εξέγερσης, την οποία ο Τραμπ είχε καλέσει ανοιχτά τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Παράλληλα, προκαλεί ανησυχία και η πρόσφατη σειρά αποτυχιών και διαρροών στον τομέα των μυστικών υπηρεσιών.
Παρά το γεγονός ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες και οι ναυτικές δυνάμεις του Ιράν έχουν υποστεί πλήγματα από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, οι Φρουροί της Επανάστασης εξακολουθούν να διατηρούν τον έλεγχο τόσο των «όπλων όσο και των πόρων» που απαιτούνται για την καταστολή εσωτερικών αντιδράσεων, σύμφωνα με τη Μόνα Γιακουμπιάν.
«Και διατηρούν τη Μπασίτζ, που λειτουργεί ως ένα είδος “πεζικού” αυτού του κατασταλτικού μηχανισμού», πρόσθεσε, αναφερόμενη στις παραστρατιωτικές δυνάμεις που υπάγονται στους Φρουρούς και έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην καταστολή της δημόσιας διαφωνίας. «Δεν έχουμε δει καμία μορφή αποσύνθεσης ή έστω διάβρωσης του ελέγχου του καθεστώτος, σίγουρα όχι σε αστικές περιοχές».
Αυτό χωρίς να αναφερθεί καν ότι δεν έχουν υποστεί τέτοια πλήγματα που να τους αποτρέπουν από το να συνεχίσουν τον πόλεμο και να επιδιώκουν τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
«Δεν έχει τίποτα να χάσει» για τα πυρηνικά
Ο πόλεμος είναι επίσης πιθανό να σκληρύνει την αποφασιστικότητα του καθεστώτος να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, εκτιμούν οι ειδικοί. Ο πρώην ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ είχε εκδώσει φετφά (θρησκευτική νομική απόφαση στο ισλαμικό δίκαιο) που απαγόρευε την κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Βαέζ, η απόφαση αυτή έπαψε να ισχύει με τον θάνατό του.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης στρέφουν το βλέμμα τους στο παράδειγμα της Βόρειας Κορέας, επισημαίνοντας ότι δεν έχει δεχθεί επιθέσεις ακριβώς επειδή διαθέτει πυρηνικά όπλα.
«Είναι δύσκολο να δει κανείς πώς το καθεστώς θα μπορούσε να καταλήξει σε οποιοδήποτε άλλο συμπέρασμα πέρα από το ότι η καλύτερη ελπίδα αποτροπής είναι η κατοχή πυρηνικού όπλου», δήλωσε στο CNN η Γιακουμπιάν. «Σε αυτό το σημείο, δεν έχει τίποτα να χάσει».
Ο Τραμπ χρησιμοποίησε το διάγγελμά του από τον Λευκό Οίκο το βράδυ της Τετάρτης για να επαναλάβει τον ισχυρισμό του ότι το Ιράν βρισκόταν «στο κατώφλι» της απόκτησης πυρηνικού όπλου, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με εκτιμήσεις των αμερικανικών και δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Και επέμεινε στους ισχυρισμούς του περί αλλαγής καθεστώτος, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδομούν την «ικανότητα» του ίδιου αυτού καθεστώτος «να απειλεί την Αμερική».
«Η αλλαγή καθεστώτος δεν ήταν στόχος μας. Δεν είπαμε ποτέ ότι επιδιώκουμε αλλαγή καθεστώτος, αλλά αλλαγή καθεστώτος έχει συμβεί λόγω του θανάτου όλων των αρχικών τους ηγετών», δήλωσε ο Τραμπ.
Ωστόσο, άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται πιο προσεκτικοί στις εκτιμήσεις τους για τη νέα ηγεσία του Ιράν.
«Κοιτάξτε, υπάρχουν κάποιες ρωγμές που εξελίσσονται εσωτερικά», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, σε συνέντευξή του στο ABC News τη Δευτέρα.
«Ο λαός του Ιράν είναι ένας καταπληκτικός λαός. Οι άνθρωποι που τον κυβερνούν, αυτό το θεοκρατικό καθεστώς, είναι το πρόβλημα. Και αν υπάρχουν τώρα νέα πρόσωπα στην εξουσία με μια πιο λογική αντίληψη για το μέλλον, αυτό θα ήταν καλά νέα για εμάς, για εκείνους, για ολόκληρο τον κόσμο», πρόσθεσε. «Αλλά πρέπει επίσης να είμαστε προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο, ίσως και την πιθανότητα, να μην συμβαίνει κάτι τέτοιο».
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.