Νέες πληροφορίες για μετακινήσεις δυνάμεων και σημαντικών αποθεμάτων «αόρατων πυραύλων» των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή έρχονται στο φως, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει τελεσίγραφο 48 ωρών στο Ιράν, στο οποίο η Τεχεράνη απαντά αρνητικά, χαρακτηρίζοντάς το «απελπισμένο».
Μάλιστα ο στρατηγός Αλί Αμπντολαχί Αλιαμπαντί, σε ανακοίνωση από το Κεντρικό Στρατηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια, χαρακτήρισε την απειλή του Αμερικανού προέδρου «νευρική, ανισόρροπη και ανόητη ενέργεια» και ανταπάντησε πως «οι πύλες της κόλασης θα ανοίξουν» για τις ΗΠΑ.
Παρότι παραμένει ασαφές ποια ακριβώς θα είναι τα επόμενα βήματα του Αμερικανού προέδρου στο Ιράν, χερσαίες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων πεζοναυτών και αλεξιπτωτιστών, μετακινούνται στην περιοχή και πληθαίνουν οι εκτιμήσεις περί κατάληψης της νήσου Χαργκ, όπου βρίσκονται οι βασικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Σε ομιλία του το βράδυ της Τετάρτης, ο Τραμπ είχε απειλήσει πως «τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες οι ΗΠΑ θα γυρίσουν το Ιράν πίσω στη Λίθινη Εποχή» χωρίς να εισέλθει σε λεπτομέρειες για τη φύση ή τους στόχους των χτυπημάτων.
Οπως αποκάλυψε το Σάββατο το πρακτορείο Bloomberg, σχεδόν ολόκληρο το απόθεμα των «αόρατων» πυραύλων cruise JASSM-ER που προορίζονταν για στρατιωτικές θέσεις σε άλλες περιοχές του πλανήτη, έχουν ήδη δεσμευτεί να μεταφερθούν στο μέτωπο του Ιράν.
Η εντολή για μεταφορά των πυραύλων (αξίας 1,5 εκατ. δολ. ανά μονάδα) από αποθέματα στον Ειρηνικό, εκδόθηκε στα τέλη Μαρτίου, σύμφωνα με πρόσωπο με άμεση γνώση του θέματος. Πύραυλοι που βρίσκονται σε άλλες αμερικανικές εγκαταστάσεις επίσης θα μεταφερθούν σε βάσεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (US Central Command) ή στο Φέρφορντ του Ηνωμένου Βασιλείου, ανέφερε η ίδια πηγή. Από το σύνολο 2.300 JASSM-ER πριν από την έναρξη του πολέμου, διαθέσιμοι για περιοχές εκτός Μέσης Ανατολής θα παραμείνουν μόλις 425, σύμφωνα με το ρεπορτάζ.
Το ισχυρό «βέλος» των ΗΠΑ
Ο πύραυλος JASSM-ER (Joint Air-to-Surface Missile – Extended Range) μπορεί να πλήξει στόχους σε απόσταση άνω των 9.600 χιλιομέτρων και έχει σχεδιαστεί ώστε να καταφέρνει πλήγματα από ασφαλέστερες αποστάσεις, παρακάμπτοντας την αντιαεροπορική άμυνα του εχθρού. Μαζί με τους πυραύλους μικρότερης εμβέλειας JASSM – με ακτίνα περίπου 400 χιλιομέτρων – περίπου τα δύο τρίτα των αμερικανικών αποθεμάτων έχουν ήδη δεσμευτεί για τον πόλεμο με το Ιράν, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Χαμηλοί ρυθμοί παραγωγής
Η ζήτηση για πυραύλους αναχαίτισης και όπλα μεγάλου βεληνεκούς είναι ιδιαιτέρως υψηλή από τότε που ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν την αεροπορική εκστρατεία στις 28 Φεβρουαρίου. Η αναπλήρωσή τους θα απαιτούσε πολλά χρόνια παραγωγής με τους σημερινούς ρυθμούς.
Στο μέτωπο, οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν πολλά από τα όπλα μεγάλης εμβέλειας που διαθέτουν, όπως οι JASSM-ER, περιορίζοντας τον κίνδυνο για το στρατιωτικό προσωπικό στη Μέση Ανατολή, αλλά και μειώνοντας ταυτόχρονα τα αποθέματα συστημάτων που είχαν δημιουργηθεί ως «δικλείδα ασφαλείας» απέναντι σε ισχυρότερα κράτη όπως η Κίνα.
Το Ιράν αντεπιτίθεται
Η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ υποστηρίζουν ότι έχουν καταστρέψει σημαντικό μέρος της ιρανικής αντιαεροπορικής άμυνας, γεγονός που επιτρέπει τη χρήση φθηνότερων όπλων για πλήγματα εντός της χώρας. Ωστόσο, ένα αμερικανικό μαχητικό F-15E καταρρίφθηκε την Παρασκευή. Λίγο αργότερα, ένα αεροσκάφος A-10 επίσης καταρρίφθηκε, ενώ δύο ελικόπτερα έρευνας και διάσωσης επλήγησαν από ιρανικά πυρά, σύμφωνα με τους New York Times.
Κατά τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες των επιχειρήσεων των ΗΠΑ κατά του Ιράν, περισσότεροι από 1.000 JASSM-ER χρησιμοποιήθηκαν, σύμφωνα με το Bloomberg. (σ.σ. 47 είχαν εκτοξευτεί και κατά την επιχείρηση για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο).
Οι ΗΠΑ έχουν εγκρίνει κονδύλια για την αγορά περισσότερων από 6.200 JASSM από το 2009, αλλά η παραγωγή της βασικής έκδοσης ολοκληρώθηκε πριν από περίπου 10 χρόνια. Για το 2026, η Lockheed Martin είχε προγραμματίσει την κατασκευή 396 πυραύλων της έκδοσης μεγάλης εμβέλειας, αν και η γραμμή παραγωγής – που κατασκευάζει επίσης τον αντιπλοϊκό πύραυλο LRASM – μπορεί να εξασφαλίσει έως και 860 μονάδες ετησίως, αν λειτουργήσει στον μέγιστο δυνατό ρυθμό.
Πιο ασφαλείς ουρανοί;
Η δέσμευση τόσο μεγάλου αριθμού JASSM-ER για τον πόλεμο με το Ιράν δεν σημαίνει ότι θα χρησιμοποιηθούν όλοι. Μέχρι στιγμής, πύραυλοι αυτού του τύπου έχουν εκτοξευθεί από βομβαρδιστικά B-52 και B-1B, καθώς και από μαχητικά αεροσκάφη. Την Τρίτη, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι έχουν ξεκινήσει πτήσεις B-52 πάνω από το Ιράν, υποδηλώνοντας ότι ο εναέριος χώρος είναι πλέον ασφαλέστερος για επιθέσεις με φθηνότερες κατευθυνόμενες βόμβες JDAM.
Ωστόσο, πέραν των δύο αμερικανικών αεροσκαφών που καταρρίφθηκαν την Παρασκευή, το Ιράν έχει καταστρέψει περισσότερα από 12 μη επανδρωμένα MQ-9 κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Το γεγονός ότι τα παλαιότερα και πιο αργά B-52 πετούν μόλις τώρα πάνω από το Ιράν «εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο οι ΗΠΑ συνεχίζουν να βασίζονται σε δυνατότητες πλήγματος από απόσταση», δήλωσε η Κέλι Γκρίκο, ανώτερη ερευνήτρια στο Stimson Center.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία χωρών του Κόλπου, το Ιράν έχει εκτοξεύσει περισσότερους από 1.600 βαλλιστικούς πυραύλους στην περιοχή, καθώς και περίπου 4.000 αυτοσχέδιους πυραύλους τύπου Shahed. Η αναχαίτιση μόνο των βαλλιστικών πυραύλων θα απαιτούσε τουλάχιστον 3.200 μονάδες.
Η Lockheed Martin κατασκευάζει περίπου 650 Patriot PAC-3 ετησίως, ενώ υπέγραψε συμφωνία τον Ιανουάριο για αύξηση της παραγωγής σε 2.000 ετησίως έως το 2030. Παράλληλα, παράγει 96 μονάδες THAAD τον χρόνο, με στόχο την αύξηση στους 400.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΗΠΑ έχουν ρίξει στη μάχη και εκατοντάδες πυραύλους cruise Tomahawk κατά τη διάρκεια των επιθέσεων στο Ιράν. Πριν από τον πόλεμο διέθεταν περίπου 4.000, συμπεριλαμβανομένων παλαιότερων εκδόσεων και αντιπλοϊκών παραλλαγών.