Η άμβλωση στην Ελλάδα δεν είναι μόνο μια ιατρική πράξη, αλλά μια αγορά που τροφοδοτείται από τα κενά του ΕΣΥ. Το δημόσιο νοσοκομείο ωθεί τις γυναίκες στα χειρουργεία ιδιωτικών κλινικών, που γίνονται συχνά χωρίς επαρκή ενημέρωση για την ασφαλή και οικονομική φαρμακευτική μέθοδο άμβλωσης – την ώρα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αποτελεί την κυρίαρχη πρακτική.
Τουλάχιστον 46 νοσοκομεία στην επαρχία και τα νησιά της Ελλάδας αρνούνται στις γυναίκες την πρόσβαση σε δωρεάν και ασφαλή άμβλωση, όπως αποκάλυψε το ρεπορτάζ του NEWS 24/7. Αναλυτικότερα, από 80 νοσοκομεία σε όλη τη χώρα, τα 27 απάντησαν θετικά, παρά το γεγονός ότι σε πολλά από αυτά υπήρξε επίκριση και αδιάκριτες ερωτήσεις που δεν αφορούν το ιατρικό πρωτόκολλο. Υπήρξαν 7 νοσοκομεία που απέφυγαν να απαντήσουν είτε θετικά, είτε αρνητικά. Η αποφυγή ευθείας απάντησης, βέβαια, δύσκολα μπορεί να εκληφθεί ως ουδέτερη. Επομένως, μόνο 3 στα 10 δημόσια νοσοκομεία στην Ελλάδα απάντησαν ότι πραγματοποιούν αμβλώσεις.
Η παραμέληση της ιατρικής φροντίδας άμβλωσης εντός του ΕΣΥ αποτελεί θρυαλλίδα για την εμπορευματοποίηση της, αλλά και για την ιατρική παραπληροφόρηση γύρω από το χάπι της άμβλωσης, έναν εξίσου ασφαλή τρόπο διακοπής της εγκυμοσύνης που προκρίνεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για το πρώτο τρίμηνο της κύησης σε σχέση με το χειρουργείο.
Όπως εξηγούν και οι κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Μαιευτικής και Γυναικολογικής Εταιρείας, «η διακοπή της κύησης στο πρώτο τρίμηνο είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική διαδικασία. Μπορεί να γίνει είτε χειρουργικά είτε φαρμακευτικά και επιτυγχάνει ποσοστά πλήρους έκτρωσης της τάξης του 97% και 95% αντίστοιχα με πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών μικρότερη του 1% και για τις δύο μεθόδους».
Στην Ελλάδα, γυναίκες που έχουν προχωρήσει σε έκτρωση, μοιράζονται το κοινό βίωμα ότι δεν ενημερώθηκαν από τους γιατρούς τους για την ύπαρξη της συνταγογραφούμενης αγωγής που φέρνει διακοπή και της κύησης, σύμφωνα με πλήθος μαρτυριών που έχει στη διάθεσή του το NEWS 24/7. Η λιανική τιμή του συνδυασμού των χαπιών είναι 80-85 ευρώ και μετά τη συνταγογράφηση μέσω ΕΟΠΥΥ, το κόστος είναι 20-25 ευρώ. Η χειρουργική άμβλωση που παρουσιάζεται στη χώρα μας ως μονόδρομος, κοστίζει από 500 έως και περισσότερα από 1.000 ευρώ, εκ των οποίων περίπου 200-300 ευρώ θα πληρωθεί η κλινική από κοινού με τον αναισθησιολόγο.
Η αυξανόμενη ιδιωτικοποίηση της γυναικολογικής φροντίδας σε συνδυασμό με την αντίστοιχη κουλτούρα μεγάλου μέρους του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού – τόσο σε δημόσιες, όσο και ιδιωτικές δομές υγείας – φέρνουν τις γυναίκες αντιμέτωπες με άλλη μία «βιομηχανία» που κυριολεκτικά επωφελείται από χειρουργικές επεμβάσεις στα σώματά τους, τη «βιομηχανία» των χειρουργικών αμβλώσεων – αντίστοιχη της «βιομηχανίας» των αχρείαστων και συχνά επιβεβλημένων καισαρικών.
ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΟ NEWS 24/7
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι μαρτυρίες γυναικών που μοιράστηκαν την εμπειρία τους, και επιθυμούν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους για ευνόητους λόγους. Τον Δεκέμβρη του 2025, η 27χρονη Μαρία, κατά τη διάρκεια ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης απευθύνθηκε στο κοντινότερο δημόσιο νοσοκομείο, καθώς η ίδια μένει σε μία μικρή κωμόπολη, όπου δεν θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί. Το δημόσιο νοσοκομείο της απάντησε ότι δεν αναλαμβάνει αμβλώσεις. «Ήμουν απίστευτα αγχωμένη γιατί είμαι άνεργη κι εγώ και ο σύντροφός μου. Και τον χρόνο που μας πέρασε πέθανε η μαμά μου και ο μπαμπάς του. Πέρα από το βαρύ πένθος που υπάρχει ακόμα στο σπίτι, οι οικογένειές μας ήταν και οικονομικό στήριγμα για εμάς που ψάχνουμε δουλειά και δεν βρίσκουμε τίποτα σταθερό. Δεν είχα τα χρήματα να πάω σε ιδιώτη».
Η ίδια τηλεφώνησε σε δεύτερο δημόσιο νοσοκομείο, που βρίσκεται πιο μακριά από το σπίτι της. Υπολόγισε ότι η βενζίνη και τα διόδια για να πάει ως εκεί θα κόστιζαν λιγότερο από έναν ιδιώτη γυναικολόγο. «Μου έκλεισαν το αρχικό ραντεβού για μία εβδομάδα αργότερα, και δεν μπορούσαν να μου εγγυηθούν από το τηλέφωνο ότι θα γίνει όντως η άμβλωση. Μου έλεγαν “ελάτε και θα δούμε”, ενώ είναι κάτι που έπρεπε να γίνει το νωρίτερο δυνατό, για να μην είναι επώδυνο. Είχα ξεκινήσει να έχω την αίσθηση και τα συμπτώματα της εγκυμοσύνης. Θα πλήρωνα βενζίνες και διόδια να πάω ως εκεί για ένα απλό διαγνωστικό ραντεβού, και θα έκλειναν δεύτερο ραντεβού -αλλά όχι με βεβαιότητα- για την έκτρωση. Δεν μπορούσα να το ρισκάρω, ούτε χρονικά, ούτε ως έξοδο για τα μεταφορικά μου».
Απευθύνθηκε, εντέλει, σε έναν ιδιώτη στην Αθήνα, εξηγώντας του την οικονομική και ψυχολογική της κατάσταση. «Δεν μου πήρε χρήματα. Προχωρήσαμε σε χειρουργική άμβλωση. Πλήρωσα μόνο 250 ευρώ για την κλινική και τον αναισθησιολόγο». Την ρώτησα αν ο γυναικολόγος της πρότεινε το χάπι της άμβλωσης, προκειμένου να αποφύγει το χειρουργείο και τα σχετικά έξοδα. «Δεν μου το πρότεινε. Το είχα δει online ότι υπάρχει και ότι ήμουν μέσα στις εβδομάδες που ενδείκνυται, αλλά επειδή ο άνθρωπος μου έκανε εξυπηρέτηση, δεν το ανέφερα ούτε εγώ. Του είμαι πολύ ευγνώμων, δεν ξέρω τι θα έκανα χωρίς αυτόν. Μου έδωσε τη φθηνότερη λύση που θα μπορούσε να υπάρξει».
Γυναικολογική κλινική σε δημόσιο νοσοκομείο
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η Γεωργία είναι 41 ετών και ζει σε πόλη της ελληνικής περιφέρειας με τον σύζυγο και τα δύο παιδιά της. Μετά από δύσκολες εγκυμοσύνες, αποβολές, και γυναικολογικά χειρουργεία, βρέθηκε ξαφνιασμένη σε μία ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη στις αρχές του 2026. «Είχα καθυστέρηση και σκέφτηκα ότι λογικά μπαίνω στην εμμηνόπαυση. Είχα διάφορα γυναικολογικά προβλήματα και θέματα γονιμότητας, δεν μου πέρασε από το μυαλό ότι έχω μείνει έγκυος». Απευθύνθηκε στο δημόσιο νοσοκομείο της πόλης της.
«Με ρώτησαν αν έχω παιδιά, είπα ναι και με δέχτηκαν, ίσως να έπαιξε ρόλο η ηλικία και η οικογενειακή μου κατάσταση. Με έκαναν, όμως, να νιώθω ότι συζητάμε κάτι παράνομο. Δεν προχώρησα σε άμβλωση εκεί γιατί δεν ένιωσα ασφαλής. Έχω κάνει δύο χειρουργεία στη μήτρα και έχω ινομυώματα. Ρώτησα τον γιατρό αν θα παρακολουθεί υπερηχογραφικά τη διαδικασία. Μου είπε όχι γιατί δεν έχουν αρκετούς υπέρηχους. Και όταν ρώτησα πώς θα ξέρει εάν χτυπήσει κάποιο ινομύωμα, μου είπε πως με την πείρα του θα ξέρει».
Η ίδια απευθύνθηκε σε ιδιώτη γιατρό στην Αθήνα. «Ο ιδιώτης γυναικολόγος μου είπε πως αν πάρω το χάπι θα έπρεπε να το πάρω μέσα στο νοσοκομείο της πόλης μου και δεν ένιωθα άνετα με όσους ήταν εκεί, επειδή δεν μου το είχαν προτείνει και οι ίδιοι ως λύση. Δεν ένιωσα ασφαλής». Εντέλει, προχώρησε σε χειρουργική άμβλωση στην Αθήνα, η οποία της κόστισε «650 ευρώ, χωρίς να υπολογίζουμε τα μεταφορικά έξοδα».
Το 2021 η Ελένη απευθύνθηκε σε μεγάλο νοσοκομείο της Πελοποννήσου για να τερματίσει την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη της. «Μου είπαν ότι δεν έχουν τα κατάλληλα μηχανήματα, ώστε να μου κάνουν την άμβλωση». Η πρώτη της εναλλακτική ήταν η ιδιώτης γυναικολόγος που την παρακολουθούσε και την ενημέρωσε ότι θα κοστίσει 800 ευρώ. Η Ελένη έκανε την έρευνά της και ανακάλυψε μόνη της ότι η διακοπή εγκυμοσύνης δεν χρειάζεται απαραίτητα χειρουργείο. Αναζήτησε γιατρό στην Αθήνα που θα μπορούσε να τη συμβουλεύσει για την φαρμακευτική άμβλωση, και μετά από σύσταση φίλης της, βρήκε τον κατάλληλο. «Μου έκανε κάποιες εξετάσεις, μου συνταγογράφησε το χάπι και αυτό ήταν» λέει ανακουφισμένη που απέφυγε ένα χειρουργείο και ένα υπέρογκο έξοδο. «Πλήρωσα 200 ευρώ σύνολο» για την επίσκεψη και τη συνταγογράφηση «και τον ευχαριστώ από καρδιάς ακόμα και τώρα».
Η ανεπαρκής ενημέρωση για το ζήτημα που ξεκινάει από την προβληματική κατάσταση σε πολλά δημόσια νοσοκομεία, αφήνει το περιθώριο σε ιδιώτες να αισχροκερδούν. «Ενημερώθηκα από τον ιδιώτη γυναικολόγο μου για το θέμα και μου είπε ότι τα δημόσια νοσοκομεία δεν κάνουν αμβλώσεις», εξομολογείται στο NEWS 24/7 μία γυναίκα που ζει στη Θεσσαλονίκη και διέκοψε την εγκυμοσύνη της το 2024. Η χειρουργική άμβλωση ήταν μονόδρομος και στη δίκη της περίπτωση και κόστισε 1.500 ευρώ.
Χειρουργείο σε νοσοκομείο
ARIS MESSINIS / AFP
Υπάρχουν γυναίκες που καταγγέλλουν ότι οι δημόσιες γυναικολογικές και μαιευτικές κλινικές της χώρας λειτουργούν ως προθάλαμος για τα ιδιωτικά ιατρεία των γυναικολόγων. «Σε μεγάλο και σύγχρονο γυναικολογικό νοσοκομείο της Βόρειας Ελλάδας μου πρότειναν να πάω ιδιωτικά για καλύτερη εξυπηρέτηση». Αυτή η γκρίζα ζώνη μεταξύ δημόσιου νοσοκομείου και ιδιωτών αναδείχθηκε και σε προγενέστερο ρεπορτάζ του NEWS 24/7, όταν δύο γυναικολόγοι σε δημόσια νοσοκομεία αρνήθηκαν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και πρότειναν τηλεφωνικά στην ασθενή -που εν προκειμένω ήταν δημοσιογράφος στο πλαίσιο έρευνας- να τους επισκεφτεί στα ιδιωτικά τους ιατρεία.Άλλες φορές, είναι οι πράξεις και οι παραλείψεις των γυναικολόγων του δημοσίου που οδηγούν μοιραία τις γυναίκες στον ιδιωτικό τομέα. «Ήμουν 5 εβδομάδων έγκυος. Κλείσαμε με την μαμά μου ραντεβού σε τμήμα οικογενειακού προγραμματισμού» σε γυναικολογικό νοσοκομείο της Αθήνας. «Ήταν μια ομάδα γιατρών. Οι μεγαλύτεροι και άντρες ήταν επικριτικοί, δύσπιστοι και ειρωνικοί. Επέμεναν να τους πω πώς έμεινα έγκυος και τι έκανα λάθος. Δεν με εξέτασαν καν εκείνη την ημέρα. Μου έκλεισαν ραντεβού για άλλη φορά, αλλά αισθάνθηκα απαίσια και πήγα σε ιδιώτη. Πλήρωσα 600 ευρώ και η άμβλωση έγινε την ίδια ημέρα. Όλα μαύρα, σε ιδιωτική κλινική».
ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΙΑ ΚΑΙ ΑΓΓΛΙΑ: 9 ΣΤΙΣ 10 ΑΜΒΛΩΣΕΙΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ
Το κοινό των παραπάνω μαρτυριών είναι πως τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα απουσίαζε η ενημέρωση των γυναικών σχετικά με την επιλογή του χαπιού για τερματισμό της εγκυμοσύνης. Πρόκειται για μία εξαιρετικά διαδομένη ιατρική πράξη. Βασισμένη στον συνδυασμό μιφεπριστόνης και μισοπροστόλης, η μέθοδος αποτελεί τον «χρυσό κανόνα» στις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Από το 1988 που εγκρίθηκε για πρώτη φορά, το πρωτόκολλο έχει υιοθετηθεί από 96 χώρες, έχοντας αποδείξει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά του σε παγκόσμια κλίμακα.
Η διεθνής πρακτική επιβεβαιώνει τη σταδιακή επικράτηση της φαρμακευτικής μεθόδου, η οποία καλύπτει πλέον την πλειονότητα των περιστατικών στις αναπτυγμένες οικονομίες. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Guttmacher, η χρήση του χαπιού αφορά τουλάχιστον μία στις δύο αμβλώσεις διεθνώς, με τα ποσοστά στις σκανδιναβικές χώρες να εκτοξεύονται στο εντυπωσιακό 87%-98%. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η μέθοδος κατέγραψε ιστορικό υψηλό το 2023, αγγίζοντας το 87% του συνόλου των περιστατικών και αναδεικνύοντας τη σταδιακή εγκατάλειψη των χειρουργικών πρακτικών.
Στο βρετανικό σύστημα υγείας, μάλιστα, η φαρμακευτική άμβλωση έως τις 10 εβδομάδες έχει μετατραπεί σε πλήρως απομακρυσμένη υπηρεσία που παρέχεται από το δημόσιο. Η ασθενής μέσα από τηλεφωνική ιατρική αξιολόγηση, εφόσον κριθεί κατάλληλη, λαμβάνει μέσα σε λίγες ημέρες τα χάπια στο σπίτι, χωρίς καμία επίσκεψη σε κλινική. Η διαδικασία είναι θεσμικά κατοχυρωμένη και βασίζεται στην αρχή ότι η ίδια αγωγή μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια εκτός νοσοκομείου, με οδηγίες και υποστήριξη εξ αποστάσεως, μειώνοντας καθυστερήσεις και εμπόδια πρόσβασης.
Η υπηρεσία «BPAS Abortion Pills by Post» του βρετανικού συστήματος υγείας επιτρέπει στις ασθενείς να λάβουν τα φάρμακα για άμβλωση στο σπίτι τους, πριν από την 10η εβδομάδα της εγκυμοσύνης, χωρίς να χρειάζεται να μεταβούν σε κλινική.
BPAS
ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΜΒΛΩΣΕΙΣ
Στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν στατιστικά δεδομένα για τις αμβλώσεις. Δεν γνωρίζουμε ούτε πόσες γίνονται ετησίως, ούτε αν γίνονται χειρουργικά ή φαρμακευτικά. Τα διαθέσιμα εγχώρια ερευνητικά δεδομένα, όμως, αναδεικνύουν τη σαφή αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της φαρμακευτικής άμβλωσης. Σε διδακτορική διατριβή που εκπονήθηκε στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης την περίοδο 2007-2017 σε δείγμα 400 γυναικών έως 9 εβδομάδων κύησης, η χρήση μιφεπριστόνης και μισοπροστόλης οδήγησε σε πλήρη τερματισμό της κύησης για το 100% των γυναικών, χωρίς καμία ανάγκη χειρουργικής παρέμβασης, με ήπιες και διαχειρίσιμες παρενέργειες και υψηλή αποδοχή από τις γυναίκες.
Αντίστοιχα, νεότερη κλινική μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 στο Journal of Clinical Medicine πραγματοποιήθηκε στην Γ’ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και, σε δείγμα 130 γυναικών (2022-2024),επιβεβαιώνει ποσοστά επιτυχίας που αγγίζουν το 97%, χαμηλές επιπλοκές και πολύ υψηλή ικανοποίηση. Επιβεβαιώνεται, έτσι, πως η φαρμακευτική άμβλωση στο πρώτο τρίμηνο δεν αποτελεί εναλλακτική δεύτερης γραμμής, αλλά μια τεκμηριωμένα ασφαλή και αποτελεσματική επιλογή.
ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΙΑΤΡΟΙ ΔΕΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΝ ΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΜΒΛΩΣΗ
Προκύπτει εύλογα το ερώτημα γιατί δεν προτείνεται κατά προτεραιότητα και ευρέως, η φαρμακευτική άμβλωση από όλα τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας, στις γυναίκες που έχουν τις ιατρικές προϋποθέσεις, ακόμα και από γυναικολόγους που έχουν συνειδησιακά, θρησκευτικά ή ηθικά κωλύματα. Γυναικολόγος που έχει θητεύσει σε ελληνικά και ευρωπαϊκά δημόσια νοσοκομεία και πλέον ιδιωτεύει στην Ελλάδα, μίλησε στο NEWS 24/7, με τον όρο της ανωνυμίας και μεταφέρει την εικόνα από μέσα.
«Όταν ήμουν ασκούμενος σε νοσοκομείο της Αθήνας και έπρεπε να κάνω διακοπή κύησης σε μία γυναίκα που είχε παλίνδρομη κύηση, πρότεινα τα χάπια. Οι επιμελητές γυναικολόγοι με επέπληξαν. Μου είπαν “πού τα έμαθες εσύ αυτά; Εμείς εδώ δεν κάνουμε φαρμακευτικά” και δεν με άφησαν να το κάνω». Ο ίδιος το αποδίδει στην ιατρική κουλτούρα των γυναικολόγων στη χώρα μας. «Έχει περάσει τόσο βαθιά στην κουλτούρα μας ότι κάνουμε μόνο χειρουργικές αμβλώσεις, γιατί αυτές μας συμφέρουν οικονομικά, που ακόμα και στο δημόσιο πολλοί δεν το προτείνουν».
Φαρμακείο δημόσιου νοσοκομείου
ARIS MESSINIS / AFP
Ο γυναικολόγος, αν και ιδιώτης ο ίδιος, περιγράφει πως όσο περισσότερο υπάρχει αυτή η κουλτούρα, τόσο μειώνεται η εξοικείωση των συναδέλφων του -σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα- με την φαρμακευτική εναλλακτική.
«Ιδιωτικά έχεις την επιλογή να προσφέρεις μια υπηρεσία από την οποία θα βγάλεις κατά μέσο όρο 500 ευρώ ή και περισσότερα για ένα χειρουργείο 5-10 λεπτών. Έχεις, επίσης, την επιλογή να παρέχεις μία υπηρεσία στην οποία δεν θα βγάλεις τόσα, γιατί καμία δεν θα δεχτεί να πληρώσει τόσα χρήματα για συνταγογράφηση χαπιών και υπέρηχο. Είναι τόσο απλό. Έχει περάσει τόσο πολύ στην κουλτούρα ότι “αυτό κάνουμε”, δηλαδή η χειρουργική άμβλωση είναι “το σωστό”, σε βαθμό που πολλοί συνάδελφοι δεν έχουν καμία εμπειρία με το πώς δουλεύουν τα χάπια».
«Το ιδιωτικό ιατρείο παραμένει μια ιδιωτική επιχείρηση», λέει ο ίδιος στο NEWS 24/7 και εξηγεί πως μέτρησε πρόσφατα πόσες φαρμακευτικές αμβλώσεις έκανε ο ίδιος την τελευταία πενταετία, μιας και είναι υπέρμαχος αυτής της πρακτικής. «Αν αντί να τις κάνω φαρμακευτικά, τις είχα κάνει χειρουγικά, θα είχα βγάλει περίπου 10.000 ευρώ από τις αμβλώσεις στο ιατρείο μου την τελευταία πενταετία. Δεν είναι λίγο. Θα είχα πάρει ένα αυτοκίνητο».
Μία πολύπειρη γυναικολόγος με εμπειρία στο εξωτερικό και την Ελλάδα που εργάζεται ιδιωτικά, μοιράστηκε εξίσου με τον όρο της ανωνυμίας με το NEWS 24/7 ένα λιγότερο προφανές κίνητρο από τα χρήματα που οδηγεί την ίδια να προτιμάει και να κάνει αποκλειστικά χειρουργικές αμβλώσεις. Μεταφέρει μία όψη της εργασιακής καθημερινότητας των γιατρών, οι οποίοι θέλουν να έχουν ωράριο και προγραμματισμό. Πιστεύει πως αυτό που μας εξήγησε αντιπροσωπεύει την πλειονότητα των συναδέλφων της που δεν κάνουν φαρμακευτικές αμβλώσεις.
«Γνωρίζουμε όλοι οι γυναικολόγοι στην Ελλάδα για το χάπι της άμβλωσης. Δεν τίθεται θέμα άγνοιας. Είναι πολύ απλός ο λόγος που δεν το επιλέγουμε και δεν πιστεύω ότι έχει να κάνει με τα χρήματα, απλώς δεν θέλουμε να είμαστε όλη μέρα στο τηλέφωνο με την ασθενή. Το χάπι φέρνει πόνους και αιμορραγία. Οπότε ανά λίγες ώρες καλό είναι να είμαστε σε επικοινωνία με την ασθενή για να δούμε αν είναι καλά. Το χάπι μπορεί να δράσει στις 3 το πρωί και να με παίρνει τηλέφωνο η ασθενής μέσα στη νύχτα. Είναι πιο περίπλοκο για εμάς τους γιατρούς και οι πιο πολλοί δεν είμαστε διατεθημένοι. Ενώ με τη χειρουργική άμβλωση έχουμε τελειώσει σε 5-10 λεπτά. Εγώ προσωπικά δεν προτείνω το χάπι, γιατί δεν μπορώ να είμαι διαθέσιμη 24 ώρες το 24ωρο».
Πράγματι, σε περίπτωση έντονης αιμορραγίας, η οποία όπως φαίνεται από τα επιστημονικά δεδομένα αποτελεί εξαίρεση, η γυναίκα θα πρέπει να μεταφερθεί άμεσα στα επείγοντα. Ο γιατρός που είναι υπέρμαχος των φαρμακευτικών αμβλώσεων έδωσε το εξής παράδειγμα, που πιθανόν να λειτουργεί αποθαρρυντικά για τους γιατρούς στην Ελλάδα. «Αν η ασθενής μου στην Αγγλία έχει επιπλοκές από το χάπι που πήρε στο σπίτι της, το ασθενοφόρο του NHS θα φτάσει σε μερικά λεπτά σπίτι της. Αν το πάθει στην Ελλάδα τι θα κάνουμε; Εγώ ζητώ από τις ασθενείς μου να παίρνουν το χάπι το σαββατοκύριακο για να έχουν λιγότερη κίνηση οι δρόμοι».
Την ίδια στιγμή, η εικόνα στο ελληνικό διαδίκτυο είναι αποκαλυπτική. Ιστοσελίδες γυναικολόγων και ιδιωτικών μαιευτικών κλινικών δίνουν ένα σαφές, συχνά αποτρεπτικό στίγμα απέναντι στη φαρμακευτική μέθοδο. Δεν αναφέρουν επιστημονικά δεδομένα και γράφουν γενικολόγα ότι η φαρμακευτική μέθοδος υποστηρίζεται «από πολλούς», ότι έχει καλά αποτελέσματα και ότι δίνει την ευκαιρία στις γυναίκες να αποφύγουν την επέμβαση. Αυτό, τονίζουν οι ίδιοι, ότι στην πράξη συχνά ανατρέπεται, γιατί το χάπι μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία, και η γυναίκα να οδηγηθεί τελικά σε επεμβατική διακοπή. Οπότε προτείνουν να γίνει χειρουργικά εξαρχής, παρά το πολύ μικρό ποσοστό επιπλοκών.
Επίσης, σε ιστοσελίδα Έλληνα γυναικολόγου που προσπαθεί να δυσφημίσει τη δράση του χαπιού, διαβάζουμε την ιατρική παραπληροφόρηση πως η μισοπροστόλη -που είναι η μία από τις δύο ουσίες των χαπιών άμβλωσης- δεν ενδείκνυται να χρησιμοποιείται στη γυναικολογία, αλλά μόνο ως γαστροπροστασία.
Η Planned Parenthood είναι ένας κορυφαίος, μη κερδοσκοπικός αμερικανικός οργανισμός που παρέχει σεξουαλική και αναπαραγωγική υγειονομική περίθαλψη. Αυτές είναι οι κατευθυντήριες γραμμές που έχει για τη φαρμακευτική άμβλωση, σε ελληνική μετάφραση:
Πόσο αποτελεσματικό είναι το χάπι άμβλωσης;
Το χάπι άμβλωσης είναι πολύ αποτελεσματικό. Εάν παίρνετε μιφεπριστόνη και μισοπροστόλη, η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το στάδιο της εγκυμοσύνης και τον αριθμό των δόσεων που λαμβάνετε:
* Σε εγκυμοσύνη 8 εβδομάδων ή λιγότερο, είναι αποτελεσματικό σε ποσοστό περίπου 94-98%.
* Σε εγκυμοσύνη 8-9 εβδομάδων, είναι αποτελεσματικό σε ποσοστό περίπου 94-96%.
* Στις 9-10 εβδομάδες κύησης, είναι αποτελεσματικό σε περίπου 91-93% των περιπτώσεων. Εάν πάρετε μια επιπλέον δόση μισοπροστόλης, είναι αποτελεσματικό σε περίπου 99% των περιπτώσεων.
* Στις 10-11 εβδομάδες κύησης, είναι αποτελεσματικό σε περίπου 87% των περιπτώσεων. Εάν πάρετε μια επιπλέον δόση μισοπροστόλης, είναι αποτελεσματικό σε περίπου 98% των περιπτώσεων.
«ΜΟΥ ΕΚΑΝΕ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΟΤΙ ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΝ ΤΟ ΧΑΠΙ»
H Julia Tankink, Ολλανδή γιατρός με εξειδίκευση στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, έχει εργαστεί με μεταναστευτικούς πληθυσμούς στην Ελλάδα σε αρκετά νησιά, μεταξύ των οποίων η Σάμος και η Λέσβος, καθώς και στην ηπειρωτική χώρα, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. H ίδια έχει διεθνή εμπειρία καθώς τα τελευταία χρόνια διηύθυνε μια κλινική στην Ολλανδία που παρέχει φαρμακευτικές αμβλώσεις έως και την 9η εβδομάδα σε ανασφάλιστα άτομα και πιο πρόσφατα, ξεκίνησε να εργάζεται με τον οργανισμό Aid Access, ο οποίος παρέχει χάπια άμβλωσης σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ, ακόμη και σε εκείνες όπου η άμβλωση έχει πλέον απαγορευτεί.
Πρόσφατα λάνσαρε με την ομάδα της την ιστοσελίδα “thuisabortus.nl”. Μέσω αυτής της πλατφόρμας, γυναίκες στην Ολλανδία μπορούν να κάνουν μια διαδικτυακή ιατρική συμβουλευτική, ώστε να διαπιστωθεί αν μπορούν να χρησιμοποιήσουν χάπια άμβλωσης στο σπίτι και, εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί, να προμηθευτούν τη φαρμακευτική αγωγή από φαρμακείο.
«Στην Ελλάδα διαπίστωσα ότι οι περισσότερες γυναίκες αναγκάζονται να απευθυνθούν σε ιδιωτικές κλινικές για να κάνουν άμβλωση και η πλειονότητα των αμβλώσεων στον ιδιωτικό τομέα πραγματοποιείται χειρουργικά, παρά το γεγονός ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιβεβαιώνει πως τα χάπια άμβλωσης αποτελούν ασφαλή και αποτελεσματική μέθοδο για τις πρώιμες εγκυμοσύνες έως και τη 12η εβδομάδα» λέει στο NEWS 24/7 και προσθέτει πως «για τις προσφύγισσες, το υψηλό κόστος μιας ιδιωτικής χειρουργικής επέμβασης είναι συχνά απαγορευτικό».
Δημόσιο νοσοκομείο στην Ελλάδα
ARIS MESSINIS / AFP
Θυμάται την περίπτωση μιας γυναίκας από την Αφρική που διέμενε σε προσφυγικό καμπ στην Ελλάδα. «Έχοντας επιβιώσει από βιασμό κατά τη διαδρομή της μέσω Τουρκίας, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, χωρίς πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες. Ήταν σε απόγνωση και επιχείρησε να προκαλέσει μόνη της άμβλωση χρησιμοποιώντας ένα αιχμηρό αντικείμενο. Υπέστη σοβαρή αιμορραγία και λίγο έλειψε να χάσει τη ζωή της, με αποτέλεσμα να χρειαστεί επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Αυτή η τραγική εξέλιξη θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν είχε πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση και φαρμακευτική αγωγή».
Όταν η Julia Tankink ήρθε στην Ελλάδα της προκάλεσε εντύπωση ότι οι γιατροί δεν προτείνουν στις γυναίκες το χάπι. «Είναι επιφυλακτικοί ή φοβισμένοι. Υπάρχει έντονη αντι-αμβλωτική προπαγάνδα που υποστηρίζει ότι τα χάπια είναι επικίνδυνα ή ότι οι γυναίκες θα τα χρησιμοποιούν “σαν καραμέλες”. Είναι λογικό η βασική ανησυχία κάθε γιατρού να είναι να μην προκαλέσει βλάβη. Ωστόσο, όταν παρουσιάζονται τα επιστημονικά δεδομένα, πολλοί επαγγελματίες υγείας -ιδίως όσοι είναι υπέρ της αυτονομίας του σώματος των γυναικών- γίνονται πολύ πιο θετικοί» σημειώνει η γιατρός.
Το ίδιο μοτίβο υπήρξε και στην Ολλανδία παλαιότερα, εξηγεί η ίδια, όταν άλλαξε ο νόμος ώστε να επιτρέπεται στους γενικούς/ οικογενειακούς γιατρούς «που έχουν κεντρικό ρόλο στο ολλανδικό σύστημα υγείας» να συνταγογραφούν αυτά τα φάρμακα. «Αρχικά, πολλοί ένιωθαν ότι δεν είναι επαρκώς καταρτισμένοι. Σε συνεργασία με τους Γιατρούς του Κόσμου και το Women on Waves, ξεκινήσαμε εκπαιδευτικά προγράμματα. Η εκπαίδευση δεν είναι περίπλοκη, αλλά αποτελεί τεράστιο βήμα για τη βελτίωση της πρόσβασης: οι γυναίκες μπορούν να απευθυνθούν σε έναν γιατρό που ήδη εμπιστεύονται, χωρίς να χρειάζεται να μετακινηθούν σε εξειδικευμένη κλινική».
Έτσι, πριν από την εκπαίδευση, μόλις το 25% των γιατρών εξέταζε το ενδεχόμενο να συνταγογραφήσει τα χάπια. Μετά την εκπαίδευση, το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 75%. «Δείχνει ότι όταν υπάρχει γνώση, αυξάνεται και η αυτοπεποίθηση». Η ίδια καταλήγει πως η τηλεϊατρική είναι λύση για μέρη του πλανήτη όπου οι δωρεάν και ασφαλείς αμβλώσεις δεν είναι κανόνας.
«Η τηλεϊατρική έχει δείξει τεράστιες δυνατότητες μετά την πανδημία COVID, αποδεικνύοντας ότι οι γιατροί μπορούν να συνταγογραφούν με ασφάλεια διάφορα είδη φαρμάκων από απόσταση. Αυτό ισχύει και για τη φροντίδα άμβλωσης. Το βλέπουμε ξεκάθαρα στις ΗΠΑ. Για τις γυναίκες παραδείγματος χάρη στο Τέξας, οργανισμοί όπως το Aid Access αποτελούν συχνά τη μοναδική τους πρόσβαση. Πιστεύω ότι αυτό το μοντέλο έχει μεγάλες δυνατότητες και για την ελληνική πραγματικότητα».