Του Νίκου Ηλιάδη*
Από τη δεκαετία του 1970 υπήρξαν λεπτομερείς δημοσιεύσεις για το “σοκ” του μέλλοντος που ζούμε σήμερα. Η επιτάχυνση της τεχνολογικής και κοινωνικής αλλαγής, δημιούργησε αυξανόμενες δυσκολίες στα άτομα και τους οργανισμούς να την παρακολουθήσουν.
♦ Η Δια βίου εκπαίδευση ως αναγκαιότητα στη σύγχρονη κοινωνία των ραγδαίων τεχνολογικών και κοινωνικών εξελίξεων
Η γεωργική επανάσταση 10.000 χρόνια πριν με την ανακάλυψη της εκσκαπτικής ράβδου είχε σαν αποτέλεσμα το πρώτο μεγάλο κύμα των αλλαγών στην ανθρώπινη ιστορία. Οι άνθρωποι έπαψαν να είναι περιφερόμενοι κυνηγοί νομάδες, δημιούργησαν χωριά και πόλεις και εγκαταστάθηκαν σε συγκεκριμένες περιοχές.
Η βιομηχανική επανάσταση, η βιομηχανική παραγωγή που άρχισε 300 χρόνια πριν δημιούργησε ένα δεύτερο κύμα αλλαγών σε όλο τον πλανήτη.
Και τώρα ζούμε μια νέα κρίσιμη μεταβατική περίοδο στη μεταβιομηχανική εποχή και την ψηφιακή εποχή , καθώς οι σύγχρονες τάσεις στην τεχνολογία, στα οικονομικά, στην πολιτική, στην οικογενειακή ζωή, στη χρήση της ενέργειας και σε άλλους τομείς της ζωής, μας οδηγούν σε ένα νέο πολιτιστικό διαχωρισμό.
Αυτό που συμβαίνει είναι μια τρομακτικής έκτασης ανακατασκευή της τεχνοοικονομικής βάσης της παγκόσμιας οικονομίας. Σε συνδυασμό και με την κλιματική αλλαγή καταργείται κάθε τι το παλιό, και δημιουργούνται νέες δομές και νέες καταστάσεις.
Η επιστήμη μελετά και προσπαθεί να ανακαλύψει το περιβάλλον που είναι δεδομένο ανεξάρτητα από τον άνθρωπο. Η τεχνολογία χρησιμοποιεί επιστημονικές γνώσεις, αλλά δημιουργεί ένα τεχνητό περιβάλλον σύμφωνα με τις ικανότητες , τις ανάγκες , τους διαθέσιμους πλουτοπαραγωγικούς πόρους και τα θέλω του ανθρώπου.
Ο πολιτισμός (κουλτούρα που προέρχεται από τη λέξη culture) σε μια κοινωνία, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Yale, είναι ο τρόπος ζωής των ανθρώπων που την αποτελούν.
Παραδείγματα πολιτιστικών στοιχείων που μπορούν να βρεθούν σε κάθε διαφορετική κοινωνία σύμφωνα με την μελέτη του Yaleμε διαφορετική μορφή και σε διάφορες ιστορικές περιόδους ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης είναι : Κατοικία, εργαλεία και σκεύη, ενέργεια και ισχύς , εκμετάλλευση πλουτοπαραγωγικών πηγών, συστήματα ύδρευσης, συστήματα αποχέτευσης , μεταφορές, δρόμοι , συστήματα μετρήσεων , ταξίδια , επικοινωνία, συστήματα μάθησης , επιστήμες, τροφή, ηθική , ιδιοκτησία, κοινωνική διάρθρωση, ρουχισμός, εργασία, τρόποι συναλλαγών, οικονομική διάρθρωση , ανταγωνισμός, τέχνη, μουσική, οικογένεια, κοινωνική διάρθρωση κ.ά.Όλα τα πολιτιστικά στοιχεία συνδέονται άμεσα με την τεχνολογία και την τεχνολογική ανάπτυξη.
Το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ μιας ανακάλυψης στο εργαστήριο μέχρι να φθάσει προϊόν στον καταναλωτή σαν αποτέλεσμα της ανακάλυψης αυτής έχει μειωθεί από τα 15 χρόνια που ήταν στο τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου στον ένα περίπου χρόνο στην εποχή μας.
Παραγωγικές μονάδες με τον πλέον σύγχρονο εξοπλισμό θεωρητικά θα πρέπει να τον ανανεώνουν με ανάλογη ταχύτητα για να παραμένουν ανταγωνιστικές στο διεθνοποιημένο περιβάλλον και να εκπαιδεύονται οι εργαζόμενοί τους στη νέα πραγματικότητα .
Μια εικόνα των ραγδαίων τεχνολογικών μεταβολών σαν αποτέλεσμα της τεχνολογικής έρευνας, σε αντιδιαστολή με τη χώρα μας, δίνεται και από τα παρακάτω στοιχεία:
♦ Ο άνθρωπος έχει γνωστή ζωή περίπου 50.000 χρόνια.
♦ Με 32 χρόνια μέση διάρκεια ζωής σημαίνει ότι υπάρχει για 1600 γενιές .
♦ Οι 1300 γενιές έζησαν στις σπηλιές.
♦ Μόνον για 140 γενιές έχουμε γραφή.
♦ Μόνο για 12 γενιές έχουμε τυπογραφία.
♦ Μόνο για 8 γενιές έχουμε ακριβή μέτρηση του χρόνου.
♦ Μόνο κατά τη διάρκεια των τελευταίων 4 γενεών έχουμε ηλεκτρικές μηχανές.
Όμως κατά τη διάρκεια των τελευταίων 2 γενιών έχουμε την εμπειρία: των αεροπορικών ταξιδιών, των διαστημικών πτήσεων, των μικροκυμάτων, της τεχνολογίας των ακτίνων LASER, των ραγδαίων επικοινωνιών, των υπολογιστών, των μεγάλων επιτευγμάτων στον τομέα της ιατρικής, την τηλεόραση κ.ά.
Σχεδόν, όλα έγιναν κατά τη διάρκεια των τελευταίων 2 γενιών. Δυστυχώς τίποτα από αυτά δεν έγιναν από εμάς με τους σπουδαίους προγόνους.
Σε κάθε εποχή υπήρχε διαφορετική έκφραση των πολιτιστικών στοιχείων και του τρόπου ζωής , που αλληλοεπηρεάζονται και θα πρέπει να βρίσκονται σε κατάλληλη ισορροπία , όπως τα όργανα μιας ορχήστρας για να επιτυγχάνεται θετικό αποτέλεσμα. Απαιτείται ενορχήστρωση.
Η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία αποσύρεται με ρυθμούς μεγαλύτερους από 7% ετησίως , γεγονός που σημαίνει ότι σε λιγότερο από 10 χρόνια θα χρησιμοποιούμε τεχνολογία που δεν γνωρίζουμε σήμερα , και το χρονικό αυτό διάστημα θα μειώνεται εκθετικά.
Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, η υποχρεωτική αλλαγή των εξοπλισμών για την προστασία από την κλιματική αλλαγή , η αύξηση του πληθυσμού επιταχύνουν τις εξελίξεις .
Όλα τα επαγγέλματα αλλάζουν περιεχόμενο ενώ αυτά που απαιτούν χαμηλού επιπέδου γνώσεις και δεξιότητες ( για παράδειγμα ΙΕΚ) , πεθαίνουν και αντικαθίστανται από τους αυτοματισμούς . Οι εκτοπιζόμενοι από την αγορά εργασίας πρέπει να μετακινηθούν σε άλλες θέσεις εργασίας στο οικονομικό σύστημα κατάλληλα εκπαιδευόμενοι .
Η ουσιαστική δια βίου εκπαίδευση ήδη είναι η μεγαλύτερη βιομηχανία της μεταβιομηχανικής κοινωνίας. . Γι’ αυτό και απαιτείται η ανάπτυξη από το εκπαιδευτικό σύστημα μιας ευρύτερης αρχικής υποδομής που θα αποτελεί τη βάση , το σημείο εκκίνησης και που θα δίνει τη δυνατότητα αργότερα για εξειδικεύσεις ανάλογα με τις άγνωστες σήμερα εξελίξεις .
Επαγγέλματα
Υπάρχουν περί τα 15.000 επαγγέλματα στο ΤΑΧΙΣ , ένα από τα οποία πρέπει να δηλώσει κάθε εργαζόμενος στην Ελλάδα .
Για τα επαγγέλματα αυτά δεν προβλέπεται εκπαίδευση στην Ελλάδα, και τα περισσότερα ασκούνται από τον αρχιτεχνίτη στο μαθητή του , κατά τη μέθοδο του μεσαίωνα.
Για την επαγγελματική εκπαίδευση δεν προβλέπεται εκπαίδευση εκπαιδευτών και πολύ περισσότερο για τη δια βίου εκπαίδευση που είναι η μεγαλύτερη βιομηχανία της σύγχρονης μεταβιομηχανικής εποχής.
Σε ανεπτυγμένες χώρες σε ανάλογους καταλόγους υπάρχουν περί τα 35.000 επαγγέλματα, γεγονός που δείχνει την ανταγωνιστική υστέρηση του εργασιακού μας περιβάλλοντος.
Στο κρατιστικό μας σύστημα όλα ελέγχονται κεντρικά , από τον ΕΟΠΕΠ , και την Γ.Γ. Επαγγελματικής Εκπαίδευσης , και προφανώς είναι αδύνατη η αποτελεσματική τους επιστημονική διαχείριση , με επιπλέον τεράστιο πρόβλημα ότι δεν προβλέπονται πανεπιστημιακές σχολές παραγωγής εκπαιδευτών στα επαγγέλματα .
Στις Ευρωπαϊκές χώρες πλήθος επιμελητηρίων ρυθμίζουν αποκεντρωμένα τα σχετικά με τα διάφορα επαγγέλματα
Το Επιμελητήριο του Ηρακλείου υποχρεωτικά από την πραγματικότητα των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, θα έχει κύριο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
ΕΠΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ: δειτε εδώ
Αντίθετα στη χώρα μας, σε μια εποχή θριάμβου της επιστήμης και της τεχνολογίας, ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων παραδίνονται σε ακραίες μορφές ανορθολογισμού και ψευδοεπιστήμης και λειτουργούν ανάλογα, ενώ είναι ξένοι με τη σύγχρονη πραγματικότητα που διαμορφώνεται και εξελίσσεται ραγδαία .
Απαιτείται υποχρεωτικά αποκέντρωση ως προς τα επαγγέλματα.
Η τεχνολογία αλλάζει με ρυθμούς μεγαλύτερους από 7% το χρόνο, που σημαίνει ότι σε πολύ λιγότερο από 10 χρόνια θα χρησιμοποιούν και οι ανεπτυγμένες χώρες τεχνολογία άγνωστη σήμερα για να …εξακολουθήσουν να είναι ανεπτυγμένες και ανταγωνιστικές.
Στο χαμηλού επιπέδου εργασιακό περιβάλλον της Ελλάδος οι εργαζόμενοι εργάζονται περισσότερο , περί τις 2000 ώρες ετησίως κατά μέσο όρο και πληρώνονται λιγότερο συγκριτικά για παράδειγμα με τη Γερμανία που τους θεωρούμε εργασιομανείς, που εργάζονται περί τις 1300 ώρες ετησίως.
Το ζητούμενο προφανώς δεν είναι πόσες ώρες εργάζεται κανείς, αλλά τι αξίας δουλειά παράγει στη μονάδα του χρόνου.
Σύμφωνα με τον ΣΕΒ η Ελλάδα καταγράφει παραγωγή μόλις 38 ευρώ ανά ώρα εργασίας ενώ οι Γερμανοί 80 ευρώ την ώρα και οι Δανοί 151 .
Για τα επαγγέλματα αυτά χιλιάδες επιμελητήρια φροντίζουν αποκεντρωμένα για τις προϋποθέσεις άσκησής τους, την εκπαίδευση των μελών τους , τις συνθήκες ασφάλειας εργασίας , και όχι ο κεντρικός έλεγχος του κρατιστικού μας συστήματος μέσω ΕΟΠΕΠ ή Γενικής Γραμματείας του υπουργείου παιδείας, όπως στη χώρα μας, που είναι μαθηματικά αδύνατον να τα φροντίσουν .
Ενώ δεν προβλέπεται εκπαίδευση εκπαιδευτών στην πράξη πανεπιστημιακής εκπαίδευσης εκπαιδευτών, (όπως οι Μάϊστερς της Γερμανίας ή οι αντίστοιχοι άλλων χωρών ) για τα 15.000 περίπου επαγγέλματα που συμπεριλαμβάνονται στο ΤΑΧΙΣ ένα από τα οποία θα πρέπει να δηλώσει κάθε εργαζόμενος στην Ελλάδα.
Τα κεντρικά ελεγχόμενα συστήματα είτε θα αποκεντρωθούν υποχρεωτικά είτε θα καταρρεύσουν στην προσπάθεια να αναπτυχθούν και να περάσουν στην μεταβιομηχανική εποχή που καθιερώνει την δημιουργικότητα και την απομαζικοποίηση . Είναι αυτό που …δεν είχε σκεφθεί ο Μαρξ που έλεγε ότι είναι εύκολο να διαχειρισθεί από πάνω το πλήθος της ομοιόμορφης εργατικής δύναμης της βιομηχανικής κοινωνίας που όλοι κάνουν μια απλή επαναλαμβανόμενη τυποποιημένη δουλειά , που καταργούν οι νέες τεχνολογίες.
Η εκπαίδευση και σε επίπεδο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στη χώρα μας απέχει πολύ από τις ανάγκες της σύγχρονης εποχής . Δεν υπάρχει σύνδεση με τις ανάγκες της αγοράς , ως η επένδυση που πραγματοποιείται για αξιοποίηση του κυριότερου συντελεστή της παραγωγής στη σημερινή εποχή του ανθρώπινου δυναμικού, να λειτουργεί στο κενό. Πολλές πανεπιστημιακές σχολές που αγωνίζονται να συντηρήσουν το μονοπώλιο των δημόσιων πανεπιστημίων , είναι χρήσιμες μόνο για το μισθοδοτούμενο προσωπικό τους και οι εκπαιδευόμενοι χάνουν το χρόνο τους.
Εκτός από τα εξειδικευμένα προγράμματα για κάθε επάγγελμα , απαιτούνται και γενικές γνώσεις , όπως για παράδειγμα το περιεχόμενο των δραστηριοτήτων κάθε τμήματος σε μια επιχείρηση , που θα πρέπει να είναι ενορχηστρωμένα για να λειτουργούν αρμονικά . Ο κάθε εργαζόμενος θα πρέπει να αντιλαμβάνεται το ρόλο του στο γενικότερο πλαίσιο.
Σερβιτόρο2 ρομπότ (πρόσφατα ) σε κωμόπολη στην Τσεχία , που έχει τον ίδιο πληθυσμό με τον δικό μας , αλλά και πλήθος εργοστασίων για παράδειγμα παραγωγής αυτοκινήτων. Το ρομπότ αποχωρεί αφού εκτέλεσε την παραγγελία για το τραπέζι 36 που προγραμματίσθηκε να εκτελέσει.
♦ η εισαγωγή νέων τεχνολογιών που εξελίσσονται με τρομακτική ταχύτητα για εξασφάλιση ανταγωνιστικότητας και παραγωγικότητας εξαφανίζει τα επαγγέλματα που απαιτούν χαμηλού επιπέδου γνώσεις και δεξιότητες που τα αντικαθιστά με αυτοματισμούς. Αυτό συμβαίνει σε όλο τον κόσμο καθώς αναπτύσσεται , σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επαγγέλματα. Η δια βίου πραγματιστική εκπαίδευση που θα παρακολουθεί τις εξελίξεις αποτελεί τη μεγαλύτερη βιομηχανία της μεταβιομηχανικής εποχής , ενώ απαιτείται σύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή
♦ Όσο περισσότερο αναπτύσσεται μια οικονομία /κοινωνία και όσο περισσότερο εισάγει νέες τεχνολογίες τόσο λιγότερο ποσοστό του ανθρώπινου δυναμικού της μπορεί να απασχολήσει παραγωγικά στον πρωτογενή τομέα. Το αντίθετο συμβαίνει σε υποβαθμισμένες κοινωνίες με μικρό κατά κεφαλήν εισόδημα. Μείωση υπάρχει και στον δευτερογενή τομέα αλλά λιγότερη ενώ γίνεται αύξηση στον τριτογενή. Και έτσι αυξάνει το κατά κεφαλήν εισόδημα και βελτιώνεται η ποιότητα ζωής . Οι εκτοπιζόμενοι θα πρέπει να μετακινηθούν σε άλλα σημεία του οικονομικού συστήματος για να απασχοληθούν παραγωγικά, με ανάλογη μόρφωση / δια βίου εκπαίδευση , κλπ. Οι μετακινήσεις αυτές θα γίνονται υποχρεωτικά σε τεράστια κλίμακα , ανεξάρτητα από τις θελήσεις των κυβερνήσεων ή των συνδικάτων . Απαιτείται κατάλληλη ενημέρωση και προετοιμασία για τη νέα πραγματικότητα . Που σε συνδυασμό με τον υπερπληθυσμό στις υπανάπτυκτες περιοχές του πλανήτη που εξελίσσεται επίσης εκρηκτικά συνθέτουν ένα δύσκολο σκηνικό. Αυτά αναλύονταν από χρόνια , πλην όμως στη χώρα μας τα προβλήματα αυτά …. αντιμετωπίζονταν πρόχειρα και έμπαιναν κάτω από το χαλί.
♦ Στον πρωτογενή τομέα , απαιτείται οικονομία κλίμακας ( ορθολογικοί συνεταιρισμοί ) , ορθολογική χρήση πλουτοπαραγωγικών πόρων / μηχανημάτων ( για παράδειγμα αριθμός τρακτέρ ανά χρησιμοποιούμενη έκταση ) , εισαγωγή νέων τεχνολογιών και ανάλογη βασική και συνεχιζόμενη δια βίου εκπαίδευση. Η οργάνωση αυτή θα ελαχιστοποιήσει και τις μη παραγωγικές παρασιτικές παρεμβολές που αυξάνουν τις τιμές από την παραγωγή στο ράφι ενώ δημιουργεί προϋποθέσεις για ποιότητα ζωής.
♦ Οι οικονομικά και τεχνολογικά ισχυρές χώρες με υψηλό κατά κεφαλή εισόδημα των κατοίκων τους ( Ιαπωνία, ΗΠΑ, Γερμανία ) απασχολούν μικρό ποσοστό του ανθρώπινου δυναμικού τους στον πρωτογενή τομέα . Οι ΗΠΑ για παράδειγμα απασχολούν ποσοστό 1,5% του ανθρώπινου δυναμικού τους , τρέφουν τα 350 εκατομμύρια κατοίκους τους και κάνουν και εξαγωγές, ενώ το αντίθετο συμβαίνει σε χώρες με χαμηλού επιπέδου τεχνολογία και γνώση.
♦ Στο συνημμένο διάγραμμα από τη δεκαετία του 1990 το ποσοστό ανεργίας ατόμων χαμηλής εκπαίδευσης ήταν 6 φορές μεγαλύτερο από το ποσοστό ανεργίας ατόμων με υψηλή εκπαίδευση στις ΗΠΑ . Το εργασιακό περιβάλλον της χώρας αυτής απαιτούσε εκπαίδευση επιπέδου για να εισχωρήσει κανείς σε αυτό. Ανάλογα στις Βόρειες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης , το ποσοστό ανεργίας ατόμων χαμηλής εκπαίδευσης ήταν 4 φορές μεγαλύτερο στο Ηνωμένο Βασίλειο , 4,8 φορές στη Δανία, 3,2 φορές στην Ολλανδία. Στις Νότιες χώρες της ΕΕ ήταν μόνο 1,8 φορές στην Ιταλία , 1,3 στην Ισπανία, και 0,8 φορές στην Ελλάδα . Οι εκπαιδευμένοι είχαν μεγαλύτερες δυσκολίες να εισέλθουν παραγωγικά στην αγορά εργασίας συγκριτικά με τους ανεκπαίδευτους που ισχύει και σήμερα , και οι εκπαιδευμένοι νέοι καταφεύγουν στις αγορές του εξωτερικού, ενώ το χαμηλού επιπέδου εργασιακό περιβάλλον παράγει χαμηλό εισόδημα και δυνατότητες διαβίωσης.
♦ Απαιτείται η εμπλοκή όλων των ειδικοτήτων μηχανικών για υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα με την προϋπόθεση ότι και γι’ αυτούς θα δημιουργηθούν οι μηχανισμοί για παρακολούθηση των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων . Σύμφωνα και με επισημάνσεις στο 3ο συνέδριο αγροτικής επιχειρηματικότητας το 2017 , η Ολλανδία παράγει σε αξία 1700 ευρώ το στρέμμα , το Ισραήλ 1290, και η Ελλάδα μόλις 190. Αναφέρεται ακόμη ότι η Ολλανδία ακολουθεί πολιτική αγοράς , το Ισραήλ πολιτική καινοτομίας, και η Ελλάδα πολιτικές σκοπιμότητες.
♦ Το βιομηχανικό σύστημα παραγωγής απαιτούσε συγκεκριμένες προδιαγραφές της εργασίας, ομοιόμορφη εργατική δύναμη, και μπορεί να υποστηριχθεί ότι τα εργατικά συνδικάτα στην πραγματικότητα, εξασφάλισαν τη δημιουργία αυτής της ομοιόμορφης εργατικής δύναμης προς όφελος των εργοδοτών, πιέζοντας την ποικιλία και την ατομικότητα. Ο Μαρξ υποστήριξε ότι το ίδιο το βιομηχανικό σύστημα προώθησε την κολλεκτιβοποίηση της συνείδησης, ώστε όλοι οι εργαζόμενοι να βλέπουν τους εαυτούς τους ως μέλη της ίδιας τάξης, της «εργαζόμενης μάζας». Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι αντίθετο, απομαζικοποίηση, είναι ο Μάρξ στο κεφάλι αυτού που τα σκέφθηκε . Σαν αποτέλεσμα των νέων τεχνολογιών , δεν χρειαζόμαστε χιλιάδες εργαζομένους που να εκτελούν ομοιόμορφη, επαναλαμβανόμενη, με συγκεκριμένες σταθερές προδιαγραφές εργασία. Αυτό που χρειάζεται το νέο σύστημα είναι εργαζόμενοι που έχουν την ικανότητα να χρησιμοποιούν πηγές πληροφόρησης, να επινοούν βελτιώσεις, να είναι μορφωμένοι, να ενεργούν σε ατομική βάση. Η μορφή αυτή του εργαζομένου είναι σε πλεονεκτική θέση στους προηγμένους τομείς της σύγχρονης οικονομίας, και τον εργαζόμενο αυτού του είδους είναι δύσκολο να τον στρατολογήσει το κάθε συνδικάτο. Οι άνθρωποι της στάθμης αυτής θα επινοήσουν νέες μορφές οργάνωσης, περισσότερο σε μορφή μη ομοιογενών συνδέσμων. Ακόμη και αν συμμετέχουν σε συνδικάτα, θα επιβάλλουν σπουδαίες μεταβολές στη δομή και την πρακτική τους . Και όπου στο παρελθόν η τεχνολογία της οικονομίας της βιομηχανικής εποχής προώθησε ομοιομορφία, οι νέες τεχνολογίες ενθαρρύνουν και προωθούν στην πραγματικότητα την κοινωνική πολυμορφία.
♦ Η εργασία ήταν σκληρή και μίζερη στο παρελθόν ακόμη και όταν ήταν κερδοφόρα. Όσο πιο σκληρά πίεζε κανείς τους εργαζόμενους, τόσο περισσότερα λεφτά κέρδιζε. Οι επιχειρήσεις των νέων τεχνολογιών » δεν αυξάνουν τα οφέλη πιέζοντας τους εργαζόμενους. Δεν πετυχαίνουν με σκληρότερη εργασία, αλλά με έξυπνη εργασία. Η καταπίεση δεν αποδίδει όπως κάποτε απέδιδε. Για να δραματοποιήσουμε τη διαφορά, στις παλιές βιομηχανίες μαζικής παραγωγής οι μύες είχαν αξία. Στις προηγμένες βιομηχανίες απομαζικοποιημένης παραγωγής, η πληροφόρηση είναι βασική, και αλλάζει το κάθε τι.. Το νέο σύνολο αξιών έχει βαθιές επιδράσεις στους εργοδότες, την Κυβερνητική πολιτική, τους Μαρξιστές οικονομολόγους, τα συνδικάτα.
♦ Αυτό που συμβαίνει τώρα είναι ότι η πληροφόρηση γίνεται καθοριστικός συντελεστής, και είναι διαφορετικός από τους άλλους παραδοσιακούς συντελεστές της παραγωγής ( έδαφος , εργασία, κεφάλαιο ). Εάν χρησιμοποιήσουμε όλοι , ( κατά το δυνατόν οι περισσότεροι ) κάποια πληροφόρηση , οι πιθανότητες αποτελέσματος βελτιώνονται, και θα παραχθεί περισσότερη πληροφόρηση. Δεν καταναλώνουμε πληροφόρηση όπως τους άλλους παραδοσιακούς πόρους στην παραγωγή. Αντίθετα η χρήση της δημιουργεί νέα πληροφόρηση. Η πραγματικότητα αυτή εξοστρακίζει τις παραδοσιακές οικονομικές θεωρίες. Σημαίνει ότι όσο περισσότερο γνώση και πληροφόρηση είναι διαθέσιμη στον ανθρώπινο δυναμικό μιας κοινωνίας , τόσο περισσότερο θετικό οικονομικό αποτέλεσμα παράγεται.
Το βασικό στοιχείο σχετικά με το μέλλον της εργασίας, είναι η αναγνώριση ότι δουλειά ρουτίνας, που θα απαιτεί συγκεκριμένες σταθερές επαναλήψεις δεν είναι πλέον αποτελεσματική. Οι δουλειές με τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά που αναφέρονται σε μια άλλη εποχή θα συνεχίσουν να φθίνουν, ανεξάρτητα από τις προσπάθειες των Κυβερνήσεων, των εταιρειών, ή των συνδικάτων. Οφείλουμε να μην παραμείνουμε αδρανείς και να κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Πολύ περισσότερο επειδή η πραγματικότητα αυτή ήταν γνωστή από πολλές δεκαετίες , και χάσαμε με την αδράνειά μας μεγάλο τμήμα του σημαντικότερου που διαθέτει ο άνθρωπος. Χρόνο.
Εργασιακό περιβάλλον, με αμοιβές χαμηλής αγοραστικής αξίας, και μεγάλου κόστους προϊόντων και υπηρεσιών
Μετά από θυσίες πολλών και δράματα έχουμε το προνόμιο να είμαστε ως χώρα στο μικρό ποσοστό 10% του πληθυσμού του πλανήτη που αποτελεί τον ελεύθερο δυτικό κόσμο, όπως αναφέρθηκε και σε πρόσφατη πολιτική / επιστημονική εκδήλωση.
Βασικό πρόβλημα είναι η οικονομία και το παραγωγικό μας μοντέλο, που ενώ ευτυχώς ενταχθήκαμε στη δύση , δεν έχει καμιά σχέση με το αντίστοιχο σε αυτή . Το κρατιστικό μας σύστημα όπου το κράτος / κόμμα υπαγορεύει κυρίως τις οικονομικές δραστηριότητες , αφήνοντας μια πρόσοψη ιδιωτικής δράσης , είναι η κύρια αιτία , σε συνδυασμό με την ανάλογη εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα που αδυνατεί να προετοιμάσει τον κύριο συντελεστή το ανθρώπινο δυναμικό για την λειτουργία του στη σύγχρονη πραγματικότητα.
Έτσι, πολλοί με προϋποθέσεις που οι ίδιοι ανέπτυξαν …καταφεύγουν στη δύση , αφήνοντας ολοένα και μεγαλύτερα κενά με την απουσία τους.
Το αποτέλεσμα είναι να έχουμε ένα υποβαθμισμένο εργασιακό περιβάλλον , με αμοιβές χαμηλής αγοραστικής αξίας , και μεγάλου κόστους προϊόντων και υπηρεσιών για τον επιθυμητό και από τους διαμαρτυρόμενους δυτικό τρόπο ζωής.
Απαιτείται να διατυπωθεί και να εκφρασθεί ο πραγματικός προοδευτισμός κατά τρόπο χειροπιαστό για να γίνει ευρύτερα αντιληπτός, για να εφαρμοσθεί .
Και να καθιερωθεί και στα ΜΜΕ, ως μια συνεχής διαδικασία καλύτερων ανταγωνιστικών προτάσεων, που η πολυφωνία είναι κύριο χαρακτηριστικό του δυτικού κόσμου..
Στο χαμηλού επιπέδου εργασιακό περιβάλλον της Ελλάδος οι εργαζόμενοι εργάζονται περισσότερο , περί τις 2000 ώρες ετησίως κατά μέσο όρο και πληρώνονται λιγότερο συγκριτικά για παράδειγμα με τη Γερμανία που τους θεωρούμε εργασιομανείς, που εργάζονται περί τις 1300 ώρες ετησίως . .
Το ζητούμενο προφανώς δεν είναι πόσες ώρες εργάζεται κανείς , αλλά τι αξίας δουλειά παράγει στη μονάδα του χρόνου .
Σύμφωνα με τον ΣΕΒ η Ελλάδα καταγράφει παραγωγή μόλις 38 ευρώ ανά ώρα εργασίας ενώ οι Γερμανοί 80 ευρώ την ώρα και οι Δανοί 151 .
Κοινωνίες που δεν το αντιλαμβάνονται και τις συντηρούν για διάφορους λόγους σκοπιμότητας ή όχι …θα αντιμετωπίσουν σε ολοένα και μικρότερα χρονικά διαστήματα , και άμεσα τις συνέπειες
Θα πληρώνουν …ακριβά και πολύπλευρα δίδακτρα της εκπαίδευσής τους στην νέα πραγματικότητα που θα εκφράζεται με υποβάθμιση του επιπέδου ζωής , μείωση της αγοραστικής αξίας των αμοιβών και διάφορα πρόσθετα άλλα .
Απαιτείται εξοικείωση του συνόλου του ανθρώπινου δυναμικού με τη σύγχρονη πραγματικότητα για να μπορεί να συμμετέχει ορθολογικά στη λήψη αποφάσεων σε μια ανεπτυγμένη κοινωνία.
Υψηλού επιπέδου εκπαίδευση ( πραγματιστικής ) εργαζόμενοι άλλωστε μπορούν να παρακολουθούν τις ραγδαίες εξελίξεις εκπαιδευόμενοι στη νέα κατάσταση , ενώ οι χαμηλής εκπαίδευσης μένουν παγιδευμένοι σε πρακτικές ξεπερασμένες που δεν τις χρειάζεται η σύγχρονη αγορά εργασίας και εκτοπίζονται.
Αυτά είναι ορισμένα από τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος κόσμος που εκδηλώνονται και γίνονται προσπάθειες αντιμετώπισης με πρωτόγνωρες επιλογές.
Η ψηφιοποίηση στην Ελλάδα θεωρητικά θα έπρεπε να μειώσει τις ανάγκες σε αριθμό εργαζομένων για την πραγματοποίηση μιας συγκεκριμένης ποσότητας δουλειάς , ενώ συμβαίνει το εντελώς αντίθετο . Έχει ψηφειοποιηθεί …..και συντηρείται η γραφειοκρατία . Κάτι που είναι σημαντικό , πλην όμως η απόσταση από τις ανεπτυγμένες χώρες μεγαλώνει. Θα πρέπει παράλληλα με την ψηφιοποίηση …να μειωθεί δραματικά και η γραφειοκρατία.
Επιπλέον, σύμφωνα και με δημοσίευμα της Καθημερινής παράγεται μία νομοθετική ρύθμιση κάθε 3 ώρες για 40 χρόνια εξυπηρετώντας επαγγελματικά τον αντίστοιχο κλάδο , που είναι μάλλον αδύνατο να περάσουν παραγωγικά στην πράξη και να βελτιώσουν τον καθημερινό τρόπο ζωής.
Η Ελλάδα παράγει χιλιάδες διατάγματα, νόμους, τροπολογίες: δειτε εδώ
Το προβληματικό αυτό πλαίσιο λειτουργίας επιβαρύνει ιδιαίτερα την Αττική που είναι συγκεντρωμένος ο μισός πληθυσμός της χώρας και ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό των οικονομικών και διοικητικών δραστηριοτήτων. Ενώ η αποκέντρωση είναι υποχρεωτική για να μπορεί το σύστημα να λειτουργεί.
Επιπλέον, απαιτείται σημαντικό χρονικό διάστημα για τις μετακινήσεις παρά για παραγωγική εργασία . Αυτοκίνητα και δίκυκλα συνυπάρχουν με τραγικά δυστυχήματα ΄με μεγάλη συχνότητα. Ενώ διοργανώνονται συχνά και ….αθλητικοί αγώνες στους δρόμους για διαφόρων μορφών επίδειξη και σκοπιμότητες.
Τα κεντρικά ελεγχόμενα συστήματα είτε θα αποκεντρωθούν υποχρεωτικά είτε θα καταρρεύσουν στην προσπάθεια να αναπτυχθούν και να περάσουν στην μεταβιομηχανική εποχή που καθιερώνει την δημιουργικότητα και την απομαζικοποίηση . Είναι αυτό που …δεν είχε σκεφθεί ο Μαρξ που έλεγε ότι είναι εύκολο να διαχειρισθεί από πάνω το πλήθος της ομοιόμορφης εργατικής δύναμης της βιομηχανικής κοινωνίας που όλοι κάνουν μια απλή επαναλαμβανόμενη τυποποιημένη δουλειά , που καταργούν οι νέες τεχνολογίες.
Η εκπαίδευση και σε επίπεδο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στη χώρα μας απέχει πολύ από τις ανάγκες της σύγχρονης εποχής . Πολλές πανεπιστημιακές σχολές που αγωνίζονται να συντηρήσουν το μονοπώλιο των δημόσιων πανεπιστημίων , είναι χρήσιμες μόνο για το μισθοδοτούμενο προσωπικό τους και οι εκπαιδευόμενοι χάνουν το χρόνο τους.
Η Μη Εφαρμογή μέχρι Σήμερα της Συνθήκης της Μπολώνια στα Δημόσια Πανεπιστήμια που Υπέγραψε η Χώρα το ……1999 !!! για Εκσυγχρονισμό των Πανεπιστημιακών Σπουδών και τα προβλήματα που Δημιουργεί ……ακόμη και στη Διαμόρφωση Χαμηλών Μισθών και Υψηλού Κόστους Προϊόντων και Υπηρεσιών.
Τα Ελληνικά Πολυτεχνεία δίνουν σε όλους …μόνο Master!!!!.
Άκολουθούν την παραδοσιακή ηπειρωτική Ευρώπη που τα πρώτα πτυχία πέντε ετών και πλέον είναι / ήταν συνηθισμένα. Που και αυτή αλλάζει σύμφωνα με τη συνθήκη της Μπολώνια.
Για να εργασθεί κανείς στο χαμηλού επιπέδου εργασιακό περιβάλλον της Ελλάδος πρέπει να έχει …μεταπτυχιακό δίπλωμα!!
Και για τις σημαντικές κατασκευές και τεχνολογικές εφαρμογές , καλούνται ξένες εταιρείες που εργάζονται μηχανικοί με βασικό πτυχίο Bachelor. Τεράστιο το πρόσθετο άνευ αιτίας κόστος των φοιτητών και της λειτουργίας των ιδρυμάτων .
Η «Συνθήκη της Μπολόνια της Ευρωπαϊκής Ένωσης» που υπογράφηκε το 1999 έχει στόχο τη δημιουργία ενιαίου Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΧΑΕ) για τη διασφάλιση της συγκρισιμότητας των πτυχίων, την προώθηση της κινητικότητας φοιτητών και εκπαιδευτικού προσωπικού και την αύξηση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Οι βασικές μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν την υιοθέτηση ενός συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ( (Bachelor’s, Master’s, Doctorate), την εφαρμογή ενός συστήματος μεταφοράς πιστωτικών μονάδων (ECTS) με την ανάλογη διαμόρφωση των προγραμμάτων και των μαθημάτων σπουδών και την ενίσχυση της διασφάλισης της ποιότητας.
Η οργάνωση αυτή διασφαλίζει και την αντιστοίχιση και τη μεταφορά μονάδων σπουδών και με τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ που ήδη οι σπουδές είναι διαμορφωμένες κατ’ αυτό τον τρόπο, με μονάδες σπουδών ( Credits) , από πολλές δεκαετίες.
Ξεκίνησε με τη Διακήρυξη της Μπολόνια το 1999, υπογεγραμμένη από υπουργούς παιδείας 29 ευρωπαϊκών χωρών, για τη Δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΧΑΕ) έως το 2010, διασφαλίζοντας τη συγκρισιμότητα των προτύπων και των προσόντων σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Υπογράφοντες
Τα συμβαλλόμενα μέρη της Συμφωνίας της Μπολόνια στις αναφερόμενες ημερομηνίες μέλη του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης , είναι:
1999: Αυστρία, Βέλγιο ( χωριστά η Φλαμανδική Κοινότητα και η Γαλλική Κοινότητα του Βελγίου ), Βουλγαρία , Τσεχική Δημοκρατία , Δανία , Εσθονία , Φινλανδία , Γαλλία , Γερμανία , Ελλάδα , Ουγγαρία , Ισλανδία , Ιρλανδία , Ιταλία , Λετονία , Λιθουανία , Λουξεμβούργο , Μάλτα , Ολλανδία , Νορβηγία , Πολωνία , Πορτογαλία , Ρουμανία , Σλοβακία , Σλοβενία , Ισπανία , Σουηδία , Ελβετία , Ηνωμένο Βασίλειο .
2001: Κροατία, Κύπρος , Λιχτενστάιν , Τουρκία , Ευρωπαϊκή Επιτροπή
2003: Αλβανία, Ανδόρα , Βοσνία-Ερζεγοβίνη , Βόρεια Μακεδονία , Ρωσία , Σερβία , Πόλη του Βατικανού
2005: Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν , Γεωργία , Μολδαβία και Ουκρανία
Μάιος 2007: Μαυροβούνιο
2010: Καζακστάν
Μάιος 2015: Λευκορωσία
Τα Ελληνικά πανεπιστήμια και ιδιαίτερα τα πολυτεχνεία δεν έχουν οργανώσει τις σπουδές τους σε τρεις κύκλους σπουδών όπως προβλέπεται από τη συνθήκη .
Η διάρκεια σπουδών στα Ελληνικά Πολυτεχνεία έχουν τυπική διάρκεια για τα πτυχία πέντε (5) ακαδημαϊκά έτη ( 10 εξάμηνα) . Το δίπλωμα που απονέμουν ορίζεται με κανονιστικές διατάξεις ότι είναι Master.
Σε νομοθετικά κείμενα αναφέρεται ότι τα διπλώματα απονέμονται κατόπιν επιτυχούς ολοκλήρωσης Προγράμματος Σπουδών με χρόνο φοίτησης ίσο ή μεγαλύτερο από πέντε έτη, με 300 κατ’ ελάχιστον Ι.Ε.Μ., ( ισοδύναμες μονάδες σπουδών ).
Στο χαμηλού επιπέδου εργασιακό περιβάλλον της Ελλάδος , για να εργασθούν οι μηχανικοί στη μεγάλη πλειοψηφία τους , για να συναλλάσσονται με τα Πολεοδομικά γραφεία για έκδοση αδειών χαμηλών κτηρίων 6-7 ορόφων το πολύ , για να συμμετέχουν σε μικροεργολαβίες κλπ. απαιτείται να έχουν μεταπτυχιακό δίπλωμα , αφού όλα τα Ελληνικά Πολυτεχνεία απονέμουν αποκλειστικά Master ( ενώ πολλοί απόφοιτοι των Ελληνικών Πολυτεχνείων κάνουν Masterως μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό ).
Για σημαντικά τεχνικά έργα καλούνται ξένες εταιρείες στις οποίες εργάζονται μηχανικοί με βασικό πτυχίο Bachelorκαι όχι μεταπτυχιακό δίπλωμα.
Οι σπουδές στα ξένα μεγάλα πανεπιστήμια στο Αγγλοσαξωνικό σύστημα και των ΗΠΑ , που εργάζονται σε ένα υψηλού επιπέδου τεχνολογικά εργασιακό περιβάλλον, προβλέπουν για την άσκηση του επαγγέλματος του μηχανικού 4 έτη σπουδών για την απόκτηση πτυχίου Bachelor , και τη συμπλήρωση 120-130 μονάδων σπουδών ( 15 περίπου credits/ μονάδες σπουδών το εξάμηνο) ., σε αντίθεση με τις 300 μονάδες σπουδών που απαιτούνται για την ολοκλήρωση υποχρεωτικά σπουδών μεταπτυχιακού πτυχίου Master για την άσκηση επαγγέλματος στην Ελλάδα.
Για την απόκτηση Master στο Αγγλοσαξωνικό σύστημα και τις ΗΠΑ προβλέπεται η παρακολούθηση πρόσθετα περί τις 30 μεταπτυχιακές μονάδες σπουδών ,και ερευνητική εργασία ( συνολικά 120-130 για Bachelor+ 30για Master= 150-160 μονάδες σπουδών συνολικά). Υπάρχει κάποια …διαφορά στις μονάδες σπουδών .
Οι διάφορες εταιρείες πληρώνουν τα δίδακτρα στους εργαζομένους τους για να παρακολουθήσουν μαθήματα που τους ενδιαφέρουν και που προσφέρουν τα πανεπιστήμια . Η παρακολούθηση ικανού αριθμού μαθημάτων , σταδιακά οδηγεί και σε απόκτηση μεταπτυχιακού τίτλου. Με τον τρόπο αυτό συνδέεται η εκπαίδευση με την εφαρμογή στην πράξη.
Μεταπτυχιακός τίτλος αποκτάται και με πλήρη φοίτηση. Οι εταιρείες χρηματοδοτούν υποτροφίες για έρευνες που τους ενδιαφέρουν σε φοιτητές ( researchassistant )που καλύπτουν το κόστος φοίτησης και τα δίδακτρα , και αντίστοιχους καθηγητές, δημιουργώντας πρόσθετα της κρατικής επιχορήγησης έσοδα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι καθηγητές είναι όπως και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης ( 9.00 π.μ. -5.00 μμ) .
Αναρωτιέται κανείς γιατί απαιτούνται πολλαπλάσιο χρονικό διάστημα και μονάδες σπουδών για να εργασθεί κανείς ως μηχανικός στην Ελλάδα . Για το χαμηλού τεχνολογικού επιπέδου εργασιακό περιβάλλον της Ελλάδος , οι φοιτητές χάνουν πολύτιμο χρόνο , για να αποκτήσουν υποχρεωτικά μεταπτυχιακό δίπλωμα .
Είναι προφανές ότι τα προγράμματα σπουδών και στα πολυτεχνεία στον Ελληνικό χώρο εμπεριέχουν άφθονο «λίπος», που μεταφράζεται σε θέσεις εργασίας καθηγητικού προσωπικού.
Διότι υπάρχουν πανεπιστημιακές σχολές που δεν συνδέονται καθόλου με την αγορά εργασίας και είναι χρήσιμες μόνο στο μισθοδοτούμενο εκπαιδευτικό προσωπικό τους. Ως η εκπαίδευση να λειτουργεί στο κενό .
Το οικονομικό βάρος από την σπατάλη αυτή κοινωνικών πόρων και του πολυτιμότερου αγαθού του χρόνου των νέων , που αναγκάζονται να συσσωρεύονται και να παγιδεύονται σε αντιπαραγωγικές μονοπωλιακές εκπαιδευτικές πρακτικές, παγιδεύσεις που επιδεινώνονται από τις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις που δεν παρακολουθεί σημαντικό τμήμα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης είναι ιδιαίτερα σημαντικό . Ενώ δημιουργεί ένα χαμηλού επιπέδου εργασιακό περιβάλλον .
Τα συσσωρευμένα αυτά προβλήματα αν δεν αντιμετωπισθούν και μάλιστα άμεσα θα έχουμε χαμηλούς μισθούς και μεγάλο κόστος παραγομένων προϊόντων και υπηρεσιών , ενώ η απόσταση θα μεγαλώνει από τον ανεπτυγμένο κόσμο .