Δύο μήνες έχουν περάσει από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν και στο μεταξύ έχουν κλείσει υφαντήρια στην Ινδία και το Μπαγκλαντές, έχουν καθηλωθεί στο έδαφος αεροπλάνα στην Ιρλανδία, την Πολωνία και τη Γερμανία και έχουν επιβληθεί περιορισμοί στην κατανάλωση ενέργειας σε Βιετνάμ, Νότια Κορέα και Ταϊλάνδη. Η μοναδική χώρα που φαίνεται ότι σε γενικές γραμμές έχει μείνει ανεπηρέαστη από το οικονομικό χάος είναι αυτή που ξεκίνησε τον πόλεμο: οι ΗΠΑ.
Ενώ χώρες στην Ασία και την Ευρώπη εμφανίζουν σημάδια ύφεσης, οι ΗΠΑ αναμένεται να καταγράψουν την καλύτερη επίδοση σε σύγκριση με τις ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς η ανάπτυξη είναι σταθερή και η ανεργία χαμηλή.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μία από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου με κρατικά ταμεία αξίας τουλάχιστον 2 τρισ. δολαρίων, ζήτησαν από τις ΗΠΑ οικονομική στήριξη, μετά τα πλήγματα στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και τη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Σε μόλις οκτώ εβδομάδες, οι παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές ανατράπηκαν. Το μεγαλύτερο πλήγμα θα δεχθούν οι φτωχές χώρες, όπου οι καταναλωτές δεν θα αντέξουν την αύξηση των τιμών ενέργειας και οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να προσφέρουν στήριξη. Οσο οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες θα στενεύουν, το κόστος δανεισμού για αυτές τις χώρες θα αυξάνεται.
Η άνοδος των καυσίμων και των λιπασμάτων θα φέρει αύξηση και στις τιμές των τροφίμων, αυξάνοντας την επισιτιστική ανασφάλεια σε περιοχές της Αφρικής και τη φτώχεια στην Ασία. Ηδη πολλές χώρες της Ασίας αντιμετωπίζουν ελλείψεις καυσίμων, οι οποίες αναμένεται να επιδεινωθούν όσο παρατείνεται ο πόλεμος.
Εργοστάσια χάλυβα στην Ινδία και αυτοκινητοβιομηχανίες στην Ιαπωνία μείωσαν την παραγωγή τους λόγω υψηλότερων τιμών ενέργειας και ανησυχιών για περιορισμένη ζήτηση. Μονάδες κατασκευής παιχνιδιών στην Κίνα, που ήδη «λύγιζαν» υπό το βάρος των δασμών, αντιμετωπίζουν τη δυσφορία χιλιάδων εργαζομένων, οι οποίοι έχασαν τις δουλειές τους. Εκατομμύρια Ινδοί που ζουν και εργάζονται στα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία και αθροιστικά στέλνουν δισεκατομμύρια δολάρια σε εμβάσματα στους δικούς τους ανθρώπους κάθε χρόνο, είναι αποκλεισμένοι στο εξωτερικό χωρίς δουλειά. Στο μεταξύ, οι ελλείψεις σε εμπορεύματα που υπό φυσιολογικές συνθήκες διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, όπως ήλιο, αλουμίνιο και νάφθα, επηρεάζουν την προμήθεια ενός τεράστιου αριθμού αγαθών, από προφυλακτικά μέχρι μικροτσίπ.
Αμερικανική οικονομία
Βέβαια, η αμερικανική οικονομία δεν είναι πλήρως θωρακισμένη από το σοκ. Οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν κατά τουλάχιστον 1 δολάριο το γαλόνι από την έναρξη του πολέμου, πλήττοντας περισσότερο τα χαμηλόμισθα νοικοκυριά. Οι τράπεζες μείωσαν τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη και αύξησαν τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό, ενώ σχεδόν απέρριψαν το σενάριο περαιτέρω μειώσεων επιτοκίων πριν το φθινόπωρο.
Ωστόσο, σε σύγκριση με τον υπόλοιπο κόσμο, ο αντίκτυπος στην εγχώρια οικονομία ήταν περιορισμένος. Οι καταναλωτές δαπάνες παραμένουν υψηλές, οι απολύσεις χαμηλές και οι οικονομολόγοι εξακολουθούν να περιμένουν ισχυρή ανάπτυξη φέτος. Σύμφωνα με τους αναλυτές, χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη αύξηση τιμών, ενδεχομένως με το πετρέλαιο στα 150 δολάρια το βαρέλι, ώστε να αρχίσουν να ανησυχούν σοβαρά για το ενδεχόμενο ύφεσης στις ΗΠΑ.
Στον υπόλοιπο πλανήτη όμως, ελλοχεύει ο στασιμοπληθωρισμός. Οι ελλείψεις και οι υψηλές τιμές πυροδοτούν έναν ανησυχητικό κύκλο μειωμένης οικονομικής δραστηριότητας: οι υψηλές τιμές μειώνουν τη ζήτηση για καύσιμα και η μειωμένη ζήτηση με τη σειρά της περιορίζει την παραγωγή, την απασχόληση και τις δαπάνες.
Η Lufthansa ακύρωσε 20.000 πτήσεις του καλοκαιριού, ενώ με τον διπλασιασμό των τιμών στα αεροπορικά καύσιμα, οι 20 μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες του κόσμου ακύρωσαν τουλάχιστον ορισμένες πτήσεις τους, το οποίο θα επηρεάσει τις δαπάνες στα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια και το λιανεμπόριο.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των ΗΠΑ είναι ότι παράγουν περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο απ’ όσο καταναλώνουν, το οποίο δεν σημαίνει ότι παραμένουν ανεπηρέαστες από τις διεθνείς ενεργειακές αγορές, αλλά σίγουρα μειώνουν τον αντίκτυπο του πολέμου. Επίσης, η αμερικανική οικονομία βασίζεται έντονα σε υπηρεσίες και εξαρτάται σχετικά σε μικρό βαθμό από ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι οποίες χτυπήθηκαν έντονα από την αύξηση των ενεργειακών τιμών. Τέλος, μπήκε στον πόλεμο με ισχυρότερη οικονομία από αρκετές άλλες χώρες, έχοντας έτσι καλύτερο μαξιλάρι» έναντι επιβράδυνσης. Βέβαια, όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο θα αυξάνεται και το βάρος για την αμερικανική οικονομία.
moneyreview.gr με πληροφορίες από NYT
Διαβάστε επίσης:
Κέρδη 3.000 δολαρίων το δευτερόλεπτο βγάζουν οι μεγάλες πετρελαϊκές
Τα τρία σενάρια για τα αεροπορικά ταξίδια λόγω Μέσης Ανατολής
Συναγερμός για την προσφορά πετρελαίου – Θα υπάρξουν ελλείψεις;
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News