Με ανοικτή επιστολή, 448 πρώην αξιωματούχοι της Ευρώπης ζητούν από την ΕΕ να παρέμβει άμεσα κατά της παράνομης προσάρτησης παλαιστινιακών εδαφών από το Ισραήλ, λόγω του σχεδίου E1 για οικοδόμηση νέων εποικισμών στη Δυτική Όχθη.
Περισσότεροι από τετρακόσιοι πρώην υπουργοί, πρεσβευτές και ανώτεροι κρατικοί λειτουργοί χωρών της Ευρώπης καλούν, με ανοικτή επιστολή τους, τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να «δράσουν τώρα» απέναντι στην παράνομη προσάρτηση της Δυτικής Όχθης που, όπως υποστηρίζουν, προωθεί η κυβέρνηση του Ισραήλ μέσω του σχεδίου E1 για την ανέγερση χιλιάδων νέων κατοικιών εποίκων.
«Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της, σε συνεργασία με τους εταίρους τους, πρέπει να λάβουν άμεσα μέτρα για να αποτρέψουν το Ισραήλ να συνεχίσει την παράνομη προσάρτηση παλαιστινιακών εδαφών στην Δυτική Όχθη», αναφέρουν οι 448 υπογράφοντες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο πρώην αντιπρόεδρος της Κομισιόν Τζουζέπ Μπορέλ και ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου Γκι Φέρχοφστατ.
Η κυβέρνηση του Ισραήλ ενέκρινε τον Αύγουστο του 2025 το σχέδιο E1, το οποίο, σύμφωνα με τους επικριτές του, θα διακόψει τη γεωγραφική συνέχεια της Δυτικής Όχθης, ακυρώνοντας τη δυνατότητα ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους. Τον Δεκέμβριο δημοσιεύτηκε πρόσκληση για μειοδοτικό διαγωνισμό που αφορά την ανέγερση 3.400 κατοικιών σε περιοχή 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανατολικά της Ιερουσαλήμ.
Ο ΟΗΕ, η ΕΕ και ηγέτες διαφόρων κρατών έχουν ήδη καλέσει την ισραηλινή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου να ακυρώσει το σχέδιο. Ωστόσο, οι υπογράφοντες της επιστολής προειδοποιούν πως «η ισραηλινή κυβέρνηση έχει πρόθεση να δημοσιεύσει λεπτομερείς προσκλήσεις υποβολής προσφορών για την ανάπτυξη της ζώνης E1 την 1η Ιουνίου».
Ενόψει αυτής της προθεσμίας, οι συντάκτες της επιστολής ζητούν από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να «δράσουν τώρα—ειδικά κατά το συμβούλιο εξωτερικών υποθέσεων της 11ης Μαΐου». Προτείνουν, τουλάχιστον, την επιβολή στοχευμένων κυρώσεων σε όσους εμπλέκονται σε δραστηριότητες παράνομου εποικισμού, όπως ακυρώσεις θεωρήσεων διαβατηρίων και απαγόρευση εμπορικών δραστηριοτήτων εντός της ΕΕ.
Στην επιστολή διευκρινίζεται ότι τα πρόσωπα και οι φορείς που θα πρέπει να περιληφθούν στα μέτρα είναι πολιτικοί, ηγέτες οικισμών, η ισραηλινή «κτηματολογική υπηρεσία», εκπρόσωποι τοπικών αρχών, πολεοδόμοι, δικηγόροι, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, εργολάβοι, επιχειρηματίες, τράπεζες και άλλοι χρηματοοικονομικοί θεσμοί.
Κλιμάκωση εντάσεων και διεθνείς αντιδράσεις
Η Δυτική Όχθη, παλαιστινιακό έδαφος που συνορεύει με την Ιορδανία, βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967. Πέραν της ανατολικής Ιερουσαλήμ, που έχει προσαρτηθεί από το Ισραήλ, περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί ζουν σήμερα στη Δυτική Όχθη, σε οικισμούς που ο ΟΗΕ χαρακτηρίζει παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου, ανάμεσα σε περίπου 3 εκατομμύρια Παλαιστίνιους.
Ο εποικισμός δεν σταμάτησε ποτέ από το 1967, αλλά επιταχύνθηκε επί των ημερών της σημερινής κυβέρνησης του πρωθυπουργού Νετανιάχου, η οποία θεωρείται η πιο δεξιά στην ιστορία του Ισραήλ. Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Έκτοτε, η βία στη Δυτική Όχθη – συχνά με φονικά επεισόδια – μεταξύ του παλαιστινιακού πληθυσμού, του ισραηλινού στρατού και των εποίκων έχει κλιμακωθεί. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, η αύξηση των ισραηλινών οικισμών το 2025 έφτασε σε ιστορικό ρεκόρ από τότε που ο ΟΗΕ άρχισε να τηρεί σχετικά δεδομένα το 2017.