Ο πυρετός της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί μια στενή ελίτ δισεκατομμυριούχων και μια ευρύτερη μάζα ανασφαλών εργαζομένων. Η Σίλικον Βάλεϊ βιώνει πρωτοφανή ψυχολογική κόπωση και επαγγελματική αβεβαιότητα.
Η τρέχουσα έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ δεν συνοδεύεται μόνο από εντυπωσιακές αποτιμήσεις και νέα προϊόντα, αλλά και από μια βαθιά αίσθηση ανισότητας ακόμη και στο ίδιο το τεχνολογικό οικοσύστημα. Ο Deedy Das, partner στο venture capital fund Menlo Ventures, περιγράφει το Σαν Φρανσίσκο ως «φρενήρες» και κάνει λόγο για «τη χειρότερη μέχρι σήμερα» απόκλιση αποτελεσμάτων μεταξύ των κερδισμένων και των χαμένων της νέας εποχής.
Μια στενή ελίτ με περιουσία άνω των 20 εκατ. δολαρίων
Με μια «πρόχειρη εξίσωση της AI», ο Das εκτιμά ότι περίπου 10.000 άτομα –ιδρυτές και εργαζόμενοι σε εταιρείες όπως OpenAI, Anthropic, Nvidia και άλλους μεγάλους παίκτες– έχουν ήδη φτάσει σε επίπεδο περιουσίας που αντιστοιχεί σε «συνταξιοδοτικό πλούτο» άνω των 20 εκατ. δολαρίων. Πρόκειται για μετόχους και πρώιμους εργαζόμενους που επωφελήθηκαν από τις εκρηκτικές αποτιμήσεις και τις δευτερογενείς πωλήσεις μετοχών, δημιουργώντας μια νέα γενιά υπερ-ευκατάστατων στελεχών.
Στον αντίποδα, η πλειονότητα των εργαζομένων στην τεχνολογία, ακόμη και με υψηλές απολαβές, όπως μισθούς κάτω από 500.000 δολάρια ετησίως, αισθάνεται ότι «δεν θα φτάσει ποτέ εκεί», όπως σημειώνει ο Das. Η σύγκριση με αυτή τη στενή ελίτ ενισχύει το αίσθημα σχετικής φτώχειας, παρά τα αντικειμενικά υψηλά εισοδήματα.
Απολύσεις, επαγγελματική ανασφάλεια και ψυχολογική κόπωση
Την ίδια στιγμή, οι απολύσεις στον κλάδο βρίσκονται «σε πλήρη εξέλιξη», με πολλούς μηχανικούς λογισμικού να φοβούνται ότι η βασική τους δεξιότητα απαξιώνεται από τα ίδια τα εργαλεία AI που συμβάλλουν στην ανάπτυξή τους. Αυτό δημιουργεί, σύμφωνα με τον Das, «βαθιά μελαγχολία για την εργασία και το μέλλον της» και έντονη σύγχυση για τις επόμενες κινήσεις καριέρας.
Η ανάρτηση του επενδυτή προκάλεσε αντιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Ο επιχειρηματίας Deva Hazarika αντέτεινε ότι «οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που περιγράφονται είναι απίστευτα προνομιούχοι και μπορούν απλώς να επιλέξουν να είναι ευτυχισμένοι». Άλλος σχολιαστής επισήμανε ότι είναι «κάπως πρωτόγνωρο και μάλλον σκληρό» πως στην τρέχουσα συγκυρία «η ίδια τεχνολογία είναι και το λαχείο και αυτό που καταστρέφει το δίχτυ ασφαλείας σου».
Η εικόνα που αναδύεται είναι μια αγορά όπου η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ταυτόχρονα ως μηχανή τεράστιου πλούτου για λίγους και ως παράγοντας υπαρξιακής απειλής για πολλούς. Για τους επενδυτές και τους υπεύθυνους πολιτικής, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς μηχανισμούς διαμοιρασμού της αξίας και αναβάθμισης δεξιοτήτων, ο «πυρετός της AI» κινδυνεύει να μετατραπεί σε κοινωνικό ρήγμα, με επιπτώσεις που θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα όρια της Σίλικον Βάλεϊ.
Σχόλιο : Η τεχνητή νοημοσύνη αποδεικνύεται επιταχυντής ανισοτήτων: συγκεντρώνει υπεραξία σε λίγες πλατφόρμες και κεφάλαια, ενώ συμπιέζει μισθούς, σταθερότητα και προοπτικές για την ευρύτερη μεσαία τάξη της τεχνολογίας. Χωρίς στοχευμένες πολιτικές επανεκπαίδευσης, φορολόγησης υπεραξιών και ενίσχυσης της συμμετοχής εργαζομένων στην ιδιοκτησία, το μοντέλο αυτό δύσκολα θα καταστεί κοινωνικά βιώσιμο.
#τεχνητή_νοημοσύνη #ανισότητες #τεχνολογία #αγορά_εργασίας