Σε «βρόχο που πνίγει» την αγορά και τα νοικοκυριά εξελίσσονται τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τις εφορίες, καθώς η μηνιαία εκτίναξή τους πιστοποιεί το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οικογενειακοί προϋπολογισμοί και επιχειρήσεις.
Τα νέα «φέσια» στις εφορίες εκτοξεύτηκαν στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου στα 7,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων μάλιστα τα 7,2 δισ. προέρχονται από φόρους, φανερώνοντας ότι εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα δεν μπορούν να σηκώσουν το φορολογικό «βάρος» και οδηγούνται σε οικονομικό αδιέξοδο, λόγω και της συνεχιζόμενης ακρίβειας που σαρώνει τα εισοδήματα.
Ταυτόχρονα, το ύψος αλλά και η ανοδική πορεία των ληξιπρόθεσμων χρεών ασκούν πιέσεις στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για νέα ρύθμιση, με περισσότερες δόσεις από εκείνες που προβλέπει η ισχύουσα πάγια ρύθμιση.
Με βάση και τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, οι συνολικές οφειλές προς το Δημόσιο ξεπερνούν πλέον τα 112,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 69,3 δισ. ευρώ χρωστούν οι επιχειρήσεις και τα 43 δισ. ευρώ τα φυσικά πρόσωπα. Από αυτά δε, τα 27,3 δισ. ευρώ θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης, με το πραγματικό ληξιπρόθεσμο χρέος να διαμορφώνεται στα 85,1 δισ. ευρώ.
Με βάση τα εν λόγω στοιχεία, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές νοικοκυριών και επιχειρήσεων αυξήθηκαν τον Οκτώβριο κατά 829 εκατ. ευρώ, σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, φθάνοντας στα 7,797 δισ. ευρώ, από 6,968 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, ενώ σε σχέση με τον Αύγουστο είναι αυξημένες κατά 1,662 δισ. ευρώ.
Αποτέλεσμα, φυσικά, του «φορολογικού αδιεξόδου» είναι ότι σχεδόν οι μισοί φορολογούμενοι, 3.896.032 άτομα, βρίσκονται με την «πλάτη στον τοίχο», καθώς, με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, ήδη 1.636.279 οφειλέτες βρίσκονται υπό τη «δαμόκλειο σπάθη» των αναγκαστικών μέτρων και 2.317.582 βρίσκονται στον «προθάλαμο».
Γεγονός που σημαίνει ότι οι εν λόγω οφειλέτες βρίσκονται αντιμέτωποι με κατασχέσεις μισθών, συντάξεων, αλλά και των καταθέσεών τους, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες κινδυνεύουν και με κατασχέσεις των ακινήτων τους.
Το μέγεθος μάλιστα του οικονομικού «black out» νοικοκυριών και επιχειρήσεων πιστοποιείται και από το γεγονός, με βάση πάντα τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, ότι τον Οκτώβριο το νέο ληξιπρόθεσμο των 829 εκατ. ευρώ καταγράφει αύξηση κατά 12,03% σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2024, που είχε φτάσει τα 740 εκατ. ευρώ.
Έτσι, στο διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025, το νέο ληξιπρόθεσμο έφτασε τα 7,797 δισ. ευρώ, ενώ πέρυσι την ίδια περίοδο είχε φτάσει τα 6,656 δισ. ευρώ (αύξηση κατά 17,14%).
Στο «σκηνικό» αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία ανήλθαν, τον Οκτώβριο, σε 112,504 δισ. ευρώ, από 111,921 δισ. ευρώ τον αμέσως προηγούμενο μήνα.
Όσον αφορά τις συνολικές εισπράξεις έναντι νέου φορολογικού ληξιπρόθεσμου, έφτασαν τα 409 εκατ. ευρώ, την ίδια περίοδο του 2024 είχαν φτάσει τα 357 εκατ. ευρώ (αύξηση κατά 14,57%), ενώ στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου οι συνολικές εισπράξεις έναντι νέου ληξιπρόθεσμου έφτασαν τα 2,639 δισ. ευρώ, όταν την αντίστοιχη περίοδο του 2024 έφτασαν τα 2,415 δισ. ευρώ (αύξηση κατά 9,28%).
Η δυσμενής αυτή εξέλιξη της μηνιαίας αύξησης των ληξιπρόθεσμων χρεών προς την εφορία, όπως επανειλημμένως τονίζουν και οι παράγοντες της αγοράς, καθιστά πλέον επιτακτική την ανάγκη να μπει εκ νέου στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου ένα νέο πλαίσιο ρύθμισης των οφειλών, πέρα από το ισχύον καθεστώς.
Νέες ρυθμίσεις;
Σήμερα, η δυνατότητα που δίνεται στους οφειλέτες του Δημοσίου για τακτικές οφειλές είναι η πάγια ρύθμιση έως 12 δόσεων, με επιτόκιο 4,34% ή των 24 δόσεων με επιτόκιο 5,84%., ενώ για οφειλές που βεβαιώνονται από φόρο κληρονομιάς, φορολογικό ή τελωνειακό έλεγχο, σε 48 δόσεις. Παράλληλα, φυσικά, ισχύει και ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, αλλά για τους ιδιώτες, εφόσον έχουν χρέη άνω των 10.000 ευρώ.
Ωστόσο, στη συντριπτική τους πλειονότητα οι οφειλέτες δεν μπορούν καν να ρυθμίσουν σε δόσεις τα χρέη τους, διότι έχουν επανειλημμένως πέσει έξω σε προηγούμενες προσπάθειες τμηματικής εξόφλησης των οφειλομένων και δεν τους δίνεται πλέον άλλη ευκαιρία ρύθμισης.
Ενδεικτικό είναι πως, σήμερα, εντός των ρυθμίσεων βρίσκονται οφειλές μόλις 3,3 δισ. ευρώ, από τα 112,5 δισ. ευρώ που είναι το σύνολο των χρεών.
Στο πλαίσιο αυτό, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να αλλάξει το πλαίσιο για τη ρύθμιση χρεών και συγκεκριμένα μελετάται επέκταση των σημερινών πάγιων ρυθμίσεων (24/48 δόσεις) σε 48 και 72 δόσεις, αλλά και επανενεργοποίηση των 120 δόσεων για όλους όσοι είχαν ενταχθεί σε προηγούμενες ρυθμίσεις, αλλά τις έχασαν.
Στο επίκεντρο του εν λόγω μέτρου, που αφορά την επανενεργοποίηση των 120 δόσεων, βρίσκονται εκατοντάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες που έχουν χρέη έως 10.000 ευρώ, ενώ μελετάται να απαιτείται η πληρωμή τριών χαμένων μηνιαίων δόσεων για την ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης.
Ταυτόχρονα, πάντως, το οικονομικό επιτελείο έχει δεχθεί ήδη και προτάσεις για την υιοθέτηση σχεδίου εξατομικευμένων ρυθμίσεων για χρέη, με στόχο την περαιτέρω διευκόλυνση των οφειλετών, ανάλογα με τις οικονομικές τους δυνατότητες.
Το σχέδιο μάλιστα εντάσσεται στο γενικότερο πλάνο παρεμβάσεων στην αγορά που ήδη επεξεργάζεται η κυβέρνηση για το 2026 και έχει στόχο την ελάφρυνση και στήριξη της μεσαίας τάξης και των επαγγελματιών, δίνοντας «ανάσα» στην αγορά, ενώ ταυτόχρονα θα εξασφαλίζει συνεχή ροή εσόδων στα κρατικά ταμεία.
Το νέο «σκηνικό», εφόσον στηθεί, θα στηρίζεται στο «μοντέλο» των τραπεζών, δηλαδή η εφορία, έχοντας το φορολογικό προφίλ κάθε φορολογούμενου, το οποίο θα βασίζεται στα εισοδήματά του, στην ακίνητη περιουσία του, στις τραπεζικές του συναλλαγές, αλλά και το κατά πόσον ήταν συνεπής τα τελευταία χρόνια στις υποχρεώσεις του, θα σκιαγραφεί και το συναλλακτικό του προφίλ, που απλά σημαίνει ότι θα γνωρίζει ανά πάσα στιγμή τι και πώς μπορεί να πληρώνει κάθε μήνα.