Δεν χρειάζεται κόκκινο χαλί για να συμβεί κάτι ουσιαστικό στον κινηματογράφο. Χρειάζεται βλέμμα. Φωνή. Και, κυρίως, ανάγκη. Αυτήν ακριβώς την ανάγκη έρχεται να κατοχυρώσει το 1ο Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Ελληνικού Κινηματογράφου: ένα φεστιβάλ που δεν γεννήθηκε για να επιβεβαιώσει ιεραρχίες, αλλά για να τις αμφισβητήσει. Οχι ως σύνθημα, αλλά ως πράξη.
Το ανεξάρτητο ελληνικό σινεμά υπάρχει εδώ και δεκαετίες. Συνήθως επιβιώνει στα όρια, έως και σήμερα: με μικρά μπάτζετ, με ελάχιστο χρόνο, με προσωπικό κόστος για τους δημιουργούς του. Κι όμως, από αυτά τα όρια προκύπτουν συχνά οι πιο καθαρές, οι πιο ανήσυχες, οι πιο ειλικρινείς κινηματογραφικές χειρονομίες. Το 1ο Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Ελληνικού Κινηματογράφου έρχεται να τις συγκεντρώσει, όχι για να τις «νομιμοποιήσει», αλλά για να τους δώσει τον χώρο που συστηματικά τους στερείται.
Το συγκεκριμένο φεστιβάλ διοργανώνεται από το Cinekinima και ξεκινάει σήμερα 15/1 ενώ ολοκληρώνεται την Τετάρτη 21/1. Ολες οι προβολές θα γίνουν στο ιστορικό σινεμά Studio στην πλατεία Βικτωρίας – εκεί θα γίνουν και οι θεματικές συζητήσεις, ειδικές εκδηλώσεις, με στόχο «τη δικτύωση δημιουργών, φορέων και κοινού». «Προσκαλούμε το κοινό σε μια γιορτή δημιουργικότητας, ελευθερίας έκφρασης και κινηματογραφικής αναζήτησης, φιλοξενώντας ταινίες που αναδεικνύουν τη δυναμική και την πολυφωνία του σύγχρονου ελληνικού ανεξάρτητου σινεμά», λένε οι διοργανωτές, ενώ εξηγούν τον σκοπό του φεστιβάλ: «Το φεστιβάλ φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως θεσμός πολιτιστικής παρέμβασης, παρουσιάζοντας τόσο σύγχρονες ανεξάρτητες παραγωγές όσο και παλαιότερες, εμβληματικές ανεξάρτητες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, οι οποίες έχουν συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της κινηματογραφικής ταυτότητας της χώρας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη ζωντανή συμμετοχή των δημιουργών, καθώς μετά τις προβολές θα πραγματοποιούνται ανοιχτές συζητήσεις και συνεδρίες ερωτήσεων-απαντήσεων με το κοινό, ενισχύοντας τον διάλογο, την κινηματογραφική παιδεία και τη σύνδεση της πολιτιστικής παραγωγής με την κοινωνία. Το φεστιβάλ δεν διαθέτει διαγωνιστικό τμήμα, ούτε απονέμει βραβεία».
Η σημασία του φεστιβάλ δεν βρίσκεται μόνο στο γεγονός ότι προβάλλει ταινίες εκτός κυρίαρχου κυκλώματος. Βρίσκεται στον τρόπο που τις αντιμετωπίζει: ως έργα τέχνης και όχι ως «προσπάθειες», ως ολοκληρωμένες αφηγήσεις και όχι ως πρόβες για κάτι μεγαλύτερο. Εδώ, το ανεξάρτητο δεν λειτουργεί ως ετικέτα μειωμένης αξίας, αλλά ως συνειδητή στάση απέναντι στη φόρμα, στην παραγωγή, στη θεματολογία.
Αυτό γίνεται φανερό και από την ποικιλία των ταινιών που φιλοξενούνται: Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους, ντοκιμαντέρ, υβριδικές φόρμες, πειραματικές προσεγγίσεις. Δεν πρόκειται για «ασφαλή» έργα, αλλά για δημιουργούς που ρισκάρουν, τολμούν. Πρόκειται για ταινίες που μιλούν για την οικογένεια χωρίς εξιδανίκευση, για την εργασία χωρίς ηρωισμό, για την ταυτότητα χωρίς διδακτισμό. Ταινίες που κοιτούν την ελληνική πραγματικότητα όχι από ψηλά, αλλά από μέσα.
Σε ορισμένες από αυτές το βλέμμα είναι σχεδόν σωματικό. Η κάμερα κολλάει στα πρόσωπα, αφήνει τις σιωπές να διαρκέσουν, δεν φοβάται την αμηχανία. Σε άλλες, η φόρμα γίνεται πολιτική πράξη: αποσπασματική αφήγηση, σκόπιμες ρωγμές στον ρεαλισμό, ήχος που δεν «υπηρετεί» την εικόνα αλλά συγκρούεται μ’ αυτήν. Είναι ταινίες που δεν ζητούν μόνο την αποδοχή του θεατή, αλλά κυρίως την εγρήγορσή του και το «ανοιχτό» του βλέμμα.
Οσο για το ίδιο το Cinekinima, πρόκειται για μια κίνηση ανεξάρτητων κινηματογραφικών δημιουργών και ανθρώπων του σινεμά που ενώνουν τις δυνάμεις τους για μια συλλογική λειτουργία έμπνευσης, παραγωγής και προώθησης όλο και πιο ποιοτικών και πρωτοποριακών ανεξάρτητων ελληνικών ταινιών που δεν βασίζονται στον προϋπολογισμό αλλά στο πάθος, το πείσμα και την αλήθεια τους. Φιλοδοξεί δε να αποτελέσει έναν νέο θεσμό στήριξης της εγχώριας κινηματογραφικής παραγωγής, την ώρα που άλλοι (βλέπε ΕΚΚΟΜΕΔ, ΥΠΠΟ) κάνουν ελάχιστες προσπάθειες προς αυτήν την κατεύθυνση. «Γιατί το ανεξάρτητο σινεμά υπάρχει και θα συνεχίσει να δημιουργεί ταινίες», όπως λένε οι ίδιοι οι Cinekinimaτίες.
Ενδεικτικά κάποιες από τις ταινίες που θα προβληθούν είναι: «30 Pet» (2017) του Χρήστου Μωραΐτη, «Speculum» (2024) του Γιάννου Πολυχρονιάδη, «Meetings» (2022) του Κυριάκου Χατζημιχαηλίδη, «Μια ζωή σαν σινεμά – Ντίνος Κατσουρίδης» (2012) της Ισαβέλλας Μαυράκη, «Ο Δράκουλας των Εξαρχείων» (1983) (αποκατεστημένη ασπρόμαυρη έκδοση) του Νίκου Ζερβού, «Φλου» (1987) του Γιάννη Παρασκευόπουλου, «Delulu» (2025) του Μιχάλη Αλεξάκη, «Τσίου» (2005) του Μάκη Παπαδημητράτου, «Νηπενθή» (2025) του Κύρου Λιάλιου, «Toy» (2022) της Νατάσας Σμυρναίου, «No Badget Story» (1997) του Ρένου Χαραλαμπίδη, «Yoghurt» (2025) του Γιώργου Παπαδόπουλου, «Η απειλή» (2025) του Αντώνη Σανιάνου, «Ο Κλήδονας στις Μαργαρίτες» (2024) του Διόνυσου Σαββόπουλου, «Μαρίκα… Γιατί να φοβάσαι» (2023) του Ματθαίου Φραντζεσκάκη, «Αγέλαστος Πέτρα» (2000) του Φίλιππου Κουτσαφτή, «Ο ασυμβίβαστος» (1979) του Ανδρέα Θωμόπουλου, «Νάνος Βαλαωρίτης/Marie Wilson» (2024) του Δημήτρη Μουζακίτη, «Δύο Φεγγάρια τον Αύγουστο» (1979) του Κώστα Φέρρη, «Mamma Me» (2024) της Νάγιας Δέσκα, «Θανάσης Βέγγος: Ενας άνθρωπος παντός καιρού» (2004) του Γιάννη Σολδάτου κ.ά.
● 15-21/1, στο ιστορικό Studio New Star Art Cinema (Σταυροπούλου 33, τηλ.: 210-8640054). Περισσότερα στο www.newstarartcinema.gr και www.cinekinima.com. Ημερήσιο εισιτήριο: 6 ευρώ