Η κυβέρνηση αποφάσισε την αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 880 ευρώ το 2025 στα 920 ευρώ το 2026, ήτοι μία αύξηση της τάξης του 4,5%. Συμβαδίζει η συγκεκριμένη αύξηση με τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας μας;
Απαντώ ανατρέχοντας στα οικονομικά της εργασίας, σύμφωνα με τα οποία ο κατώτατος μισθός αυξάνεται όταν υπάρχει αύξηση στο γενικό επίπεδο μισθών και στο γενικό επίπεδο τιμών.
Από την άλλη πλευρά, όμως, η μείωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, την οποία μετρώ βάσει της αύξησης του επιπέδου τιμών στην ελληνική βιομηχανία σε σχέση με το επίπεδο τιμών στην παγκόσμια οικονομία, επηρεάζει αρνητικά τις εξελίξεις στον κατώτατο μισθό.
Παράλληλα, η μείωση του ποσοστού ανεργίας αυξάνει την πίεση για υψηλότερο κατώτατο μισθό.
Η διπλή κρίση στην αγορά πετρελαίου πριν από το 1980 οδήγησε σε μεγάλες ετήσιες απώλειες του κατώτατου μισθού άνω του 10% σε σχέση με τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας. Τις συγκεκριμένες απώλειες «έσβησαν», και με το παραπάνω (μέχρι και 14,4%), οι μισθολογικές αυξήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου από το 1982 και μετά.
Αυτό αποδείχθηκε προβληματικό, οδηγώντας σε υποτίμηση της δραχμής το 1983 αλλά και το 1985 προκειμένου να ανακάμψει, κάπως, η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας.
Στη διάρκεια της χρηματοοικονομικής κρίσης και αμέσως μετά (την περίοδο 2009-2011, δηλαδή) ο κατώτατος μισθός υπερέβη μέχρι και 9,4% τις οικονομικές μας αντοχές.
Μετά το 2015, παρατηρούμε μεγάλη «διόρθωση» του κατώτατου μισθού κάτω από τις οικονομικές μας αντοχές μέχρι και 5,3%. Τη διετία 2023-2024, ο κατώτατος μισθός κατέγραψε συνολικές απώλειες 2,5%. Η αύξηση, το 2025, του κατώτατου μισθού (μόλις) κατά 0,4% υπεράνω των δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας αντικατοπτρίζει τη ρεαλιστική απόφαση της κυβέρνησης να καλύψει μέρος των απωλειών της διετίας 2023-2024.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 4,5% το 2026 δείχνει γενναιόδωρη καθώς υπερβαίνει τον αναμενόμενο (από την Τράπεζα της Ελλάδος) πληθωρισμό της τάξης του 3,1%. Ομως, η ιστορία διδάσκει. Η κρίση πετρελαίου τη δεκαετία του 1970 συμπίεσε δραματικά τον κατώτατο μισθό σε σχέση με τις οικονομικές μας αντοχές.
Η επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν και η ανοδική τιμή του πετρελαίου «προμηνύουν», λοιπόν, σημαντικές απώλειες του κατώτατου μισθού σε σχέση με την περαιτέρω «έκρηξη» του πληθωρισμού.
*Ο κ. Κώστας Μήλας είναι καθηγητής στο Τμήμα Χρηματοοικονομικών και Λογιστικής, University of Liverpool.
** Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στην Καθημερινή της Κυριακής
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News