ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αριστερά: «Outliers» των ARISANDMARTHA | Δεξιά: Tsolimon – Akida: Παντελής & Ερμής
MIRFESTIVAL (21-30/11)
Νόρα Ράλλη
Κλείνοντας φέτος τα 17 του χρόνια, το διεθνών προδιαγραφών φεστιβάλ σύγχρονων παραστατικών τεχνών ξεκινά σήμερα και διαρκεί έως το τέλος του μήνα «με αίτημα περισσότερη πολιτική υπευθυνότητα, περισσότερο πολιτισμό και περισσότερη επανάσταση», όπως επισημαίνει η καλλιτεχνική του διευθύντρια και επιμελήτρια της διοργάνωσης, Χριστιάνα Γαλανοπούλου
Είναι διεθνές και από τα καλύτερα και πράγματι πρωτοποριακά φεστιβάλ σύγχρονων παραστατικών τεχνών (θέατρο, χορός, περφόρμανς, live media) στην Ελλάδα. Το MIRfestival κλείνει φέτος τα 17 του χρόνια, ξεκινά σήμερα και θα διαρκέσει έως τέλη του Νοέμβρη, ενώ τα έργα/παραστάσεις που φιλοξενεί θα παρουσιαστούν σε δώδεκα διαφορετικά σημεία της Αθήνας – τόσο σε παραδοσιακούς χώρους πολιτισμού όσο και σε «απρόσμενα» σημεία της πόλης. Ειδικά σήμερα, ειδικά πλέον, με τον ακραίο συντηρητισμό και νεοφιλελευθερισμό να τείνει να επικρατήσει (αν δεν έχει επικρατήσει ήδη) σε κάθε επίπεδο κοινωνικής δράσης και πολιτικής σκέψης, το να γίνονται καλλιτεχνικά δρώμενα με άξονα τον πειραματισμό, εκεί, στο πεδίο όπου η σύγχρονη μορφή των παραστατικών τεχνών εξερευνάται δυναμικά, είναι σχεδόν επαναστατικό. Αν μη τι άλλο φανερώνει ένα άλλο παράδειγμα ζωής, δημιουργίας και σκέψης που δεν συμβιβάζεται με τα «κανονικά», τα «αποδεκτά», τα «καθιερωμένα», ενώ ταυτόχρονα ψυχαγωγεί και εκπαιδεύει ουσιαστικά – δηλαδή, βιωματικά.
Μόνο ως βίωμα έχουμε νιώσει έως τώρα ό,τι κι αν έχουμε δει στο πλαίσιο του MIRfestival τα τελευταία χρόνια. Φέτος, το φεστιβάλ μάς υπόσχεται κάτι πολύ ρηξικέλευθο: έναν άλλο «Κόσμο»! Τόσο πρακτικά, καθώς θα δούμε δεκαέξι έργα/πρότζεκτ, τα δώδεκα εκ των οποίων παρουσιάζονται πρώτη φορά παγκοσμίως και έχουν δημιουργηθεί ειδικά για το φεστιβάλ, ενώ η παρουσίασή τους «θα αποκαλύψει πλευρές της πόλης που δεν είχαμε δει και δημιουργικές δυνάμεις που δεν ξέραμε ότι υπάρχουν», όσο και θεσμικά, καθώς διοργανώνει πρώτη φορά την Πλατφόρμα KOSMOS για νέους καλλιτέχνες από την Ελλάδα και τη Μεσόγειο, «φέρνοντάς τους σε επαφή με επαγγελματίες από ανάλογα φεστιβάλ και άλλους θεσμούς της Ευρώπης και ενισχύοντας τον δίαυλο επικοινωνίας του τοπικού με το διεθνές», όπως μας λέει η καλλιτεχνική διευθύντρια και επιμελήτρια της διοργάνωσης, Χριστιάνα Γαλανοπούλου.
Η ίδια χρησιμοποιεί μία κεντρική φράση για να εκφράσει το πνεύμα που διαπερνά το φετινό φεστιβάλ: «Μετά το χτύπημα, η σιωπή· κι όσα χωρούν εκεί…». Και εξηγεί: «Τα δεκαέξι έργα του προγράμματος του MIR 2025 ανοίγουν τον χώρο της σιωπής μετά το χτύπημα, κι όσων χωρούν εκεί, σ’ αυτή την παρένθεση του χρόνου όπου κανείς δεν μπορεί ούτε και θέλει να μιλήσει. Αυτή η συνθήκη έλλειψης ήχου, όπως η έλλειψη βαρύτητας, αυτή η τεράστια συμπαντική σιωπή –βαθιά καθησυχαστική, μα συνάμα τρομακτική– είναι στην πραγματικότητα μια σιωπή εγκυμονούσα, μυστηριακή και γενεσιουργός, είναι μια οδός προς την ενδοσκόπηση και τη συνειδητοποίηση». Τη ρωτήσαμε για τον συνεκτικό άξονα των έργων, για τον λόγο που επέλεξαν να μας δείξουν έναν άλλο «KOSMO» (MIR στα ρωσικά) λιγότερο διάτρητο και περισσότερο συμπαγή και τρυφερό, δηλαδή καλλιτεχνικό, για το κυρίαρχο πρόταγμα της διοργάνωσης.
«Σε κάθε MIRfestival η επιμελητική ιδέα γύρω από την οποία συγκροτείται το καλλιτεχνικό πρόγραμμα, διαμορφώνεται μέσα μου σε σχέση με τα ζητήματα που απασχολούν πιο πολύ τους πολίτες την περίοδο πριν από το φεστιβάλ, με αυτά που “μας καίνε”. Την ιδέα αυτή τη μοιράζομαι με τους καλλιτέχνες και μέσα από τις ζυμώσεις που δημιουργούνται, αλλάζει, εξελίσσεται και καταλήγει κάπου. Σήμερα, τι άλλο θα μπορούσε να μας απασχολεί, αν όχι οι πόλεμοι που ταλανίζουν τον πλανήτη και το ότι δεν έχουμε καμία επιθυμία να μιλήσουμε γι’ αυτούς;» μας απαντά. Και συνεχίζει: «Το φετινό πρόγραμμα δημιουργήθηκε, όπως και τα προηγούμενα, με την έγνοια για το πού οδηγείται η ανθρωπότητα, με την ανησυχία για το αν θα μπορέσουμε ως ανθρώπινο είδος να αντικρίσουμε τους κόσμους που θα ανατείλουν. Συγκροτήθηκε και θα υφαίνεται κατά τη διάρκειά του με το βλέμμα στραμμένο στην Ανατολή, στον Βορρά, στον Νότο, προς όσους παλεύουν με τα αποτελέσματα φυσικών καταστροφών, προς όσους δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα με την πραγματικότητα της χώρας τους, στους λαούς που ταλανίζονται από πολέμους και αυταρχικά καθεστώτα. Και όλα αυτά με την ελπίδα ότι θα έρθει μια μέρα που τα ουτοπικά έργα που θα παρουσιάζουμε θα είναι λιγότερο δυστοπικά. Με την ελπίδα ότι η χαραμάδα από την οποία κρυφοκοιτάζουμε το μέλλον στο MIR θα βλέπει προς το φως και όχι προς το σκοτάδι της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη. Και με το αίτημα για περισσότερο ανθρωπισμό, για περισσότερη περίσκεψη και ανθρωπιά, περισσότερη πολιτική υπευθυνότητα, περισσότερο πολιτισμό και περισσότερη επανάσταση.
»Ο MIR, πέραν της έννοιας “κόσμος” στα ρωσικά, είναι και ο σοβιετικός και κατόπιν ρωσικός διαστημικός σταθμός. Οπότε ως φεστιβάλ ενυπάρχει μέσα μας ένας ενός μικρός, τεχνητός “κόσμος” που γυρίζει γύρω από τον κόσμο μας. Ηδη, από όταν ίδρυσα το MIRfestival, ήθελα να φτιάξω έναν “μικρό διαστημικό σταθμό”, όπου περαστικοί καλλιτέχνες θα φτιάχνουν ένα έργο ειδικά για το φεστιβάλ και θα συνεχίζουν την πορεία τους στο Σύμπαν. Κι ακόμα με γοήτευε η ιδέα της δημιουργίας μιας μικρής κοινότητας που ταξιδεύει παράλληλα με τον πλανήτη και παίρνει την απόσταση που χρειάζεται για να δει καθαρά και να μεταβολίσει σε τέχνη τα πιο καυτά ζητήματα που μας απασχολούν. Με καλλιτέχνες που έχουν κάτι επείγον να μας πουν, ένα όραμα του κόσμου να μοιραστούν. Ειδικά φέτος, έχουμε και την Πλατφόρμα KOSMOS και ήδη έχουν επιλεχθεί πέντε καλλιτέχνες/ιδες που κάνουν τα πρώτα τους βήματα ως δημιουργοί για να υποστηριχθούν με συμπαραγωγή και residency στο τελικό στάδιο της παραγωγής τους. Εν γένει, όμως, σωστά μαντέψατε ότι εδώ και 17 χρόνια δημιουργώ έναν “κόσμο που γυρίζει γύρω από τον κόσμο”, μια μικρή νησίδα, μια κοινότητα. Τα μικρά φεστιβάλ “ανθρώπινης κλίμακας” δημιουργούν τέτοιες ετεροτοπικές κοινότητες, κοινότητες δηλαδή που δίνουν χώρο και τόπο στην ενσάρκωση μιας ουτοπίας. Η τέχνη, ειδικά οι παραστατικές τέχνες, έχουν μια δύναμη να διακινούν το συναίσθημα και την επικοινωνία με τα πράγματα σε ένα άλλο, όχι πάντα συνειδητό, επίπεδο και να ενεργοποιούν τους πολίτες σε ρόλους που ίσως αλλιώς δεν πολυθέλουν να μπουν. Γι’ αυτό ακριβώς είμαστε εδώ», καταλήγει η κ. Γαλανοπούλου.
ℹ️ Η είσοδος σε όλες τις εκδηλώσεις του ΜIRfestival είναι ελεύθερη, με δυνατότητα ηλεκτρονικής κράτησης θέσεων (δεν χρειάζεται κράτηση στις περφόρμανς που γίνονται σε δημόσιο χώρο). Οι περισσότεροι χώροι είναι προσβάσιμοι σε ΑμεΑ. Για την περφόρμανς του Κωνσταντίνου Ρίζου στα Λιπάσματα, λεωφορείο του MIR θα αναχωρεί και τις τρεις μέρες από την οδό Φιλελλήνων μία ώρα πριν από την παράσταση. Κρατήσεις, πληροφορίες για το αναλυτικό πρόγραμμα: www.mirfestival.gr