Το πολυεπίπεδο, εξελιγμένο σύστημα πυραυλικής άμυνας του Ισραήλ είναι γνωστό για την αποτελεσματική του άμυνα. Όμως η πιθανότητα ενός νέου πολέμου με το Ιράν φέρνει στο επίκεντρο το απόθεμα των βαλλιστικών πυραύλων αναχαίτισης το οποίο εξαντλήθηκε σημαντικά το 2025. Το ίδιο ισχύει και για το αμερικανικό οπλοστάσιο αντιβαλλιστικών πυραύλων χερσαίας και θαλάσσιας εκτόξευσης, το οποίο παρείχε ζωτικής σημασίας -πρόσθετη- ασπίδα για το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου με το Ιράν τον περασμένο Ιούνιο.
Καθώς η Μέση Ανατολή πλησιάζει προς τη σύγκρουση ΗΠΑ και Τελ Αβίβ αντιμετωπίζουν ένα δύσκολο στοίχημα: Μπορούν οι ισραηλινές και οι αμερικανικές δυνάμεις να καταστρέψουν το πυραυλικό σύστημα του Ιράν αρκετά γρήγορα και προτού ξεμείνουν από αναχαιτιστικά μέσα;
«Ψευδείς διαβεβαιώσεις»
«Ακούω τους στρατηγούς και τους υπουργούς να λένε: “Θα είμαστε εντάξει”», δήλωσε ο Ραν Κοτσάβ, πρώην διοικητής των δυνάμεων αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ, αναφερόμενος σε αισιόδοξες αναφορές στην ισραηλινή τηλεόραση. «Πρόκειται για ψευδείς διαβεβαιώσεις» που μπορεί να κοστίσουν στο Ισραήλ «απώλειες και δυσλειτουργίες σε ολόκληρη τη χώρα», τονίζει.
Ποιες είναι οι «ασπίδες» Ισραήλ και ΗΠΑ
Ενώ το σύστημα Iron Dome, βασικό στοιχείο της αεράμυνας του Ισραήλ, έχει σχεδιαστεί για να σταματά πυραύλους μικρού βεληνεκούς που εκτοξεύει η Χαμάς, με το Ιράν ή τη Χεζμπολάχ είναι πιο αποτελεσματικά άλλα συστήματα.
Το σύστημα «Σφεντόνα του Δαυίδ» αναχαιτίζει πυραύλους μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς που δεν φθάνουν σε πολύ μεγάλα ύψη. Το Arrow 3, που αναπτύχθηκε από κοινού από την Boeing και την Israel Aerospace Industries, αναπτύσσεται εναντίον βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς σε υψόμετρο πάνω από την ατμόσφαιρα της Γης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βοήθησαν στην υπεράσπιση του Ισραήλ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν τον Ιούνιο με δύο συστοιχίες χερσαίων συστημάτων Terminal High Altitude Area Defense, ή THAAD, και με αρκετά αντιτορπιλικά Aegis των οποίων ο οπλισμός περιλαμβάνει αντιβαλλιστικούς πυραύλους SM-3.
Ποσοστό επιτυχίας στο 85%
Τον περασμένο Ιούνιο συνεργασία των δύο συμμάχων είχε εντυπωσιακά αποτελέσματα. Από τους 574 βαλλιστικούς πυραύλους που εκτόξευσε το Ιράν, μόνο 49 έπληξαν σημαντικούς στόχους, σύμφωνα με έκθεση για τη σύγκρουση, του Εβραϊκού Ινστιτούτου για την Εθνική Ασφάλεια της Αμερικής.
Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες από τους 322 ιρανικούς πυραύλους αναχαίτισαν επιτυχώς 273, ποσοστό επιτυχίας 85%.
Πολύ χαμηλά αποθέματα
Όμως οι αναχαιτιστές THAAD που εκτόξευσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούσαν το 20% έως 50% του συνολικού αποθέματος του Πενταγώνου και οι 80 πύραυλοι SM-3, σχεδόν το ένα πέμπτο του στρατιωτικού αποθέματος στο τέλος του 2025, σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών του Δεκεμβρίου (JINSA)
«Ήταν μια αποτελεσματική αμυντική επιχείρηση, αλλά ταυτόχρονα αποκάλυψε ότι τα βασικά μας αποθέματα είναι πολύ χαμηλά», δήλωσε ο Άρι Σικουρέλ, συγγραφέας της έκθεσης.
Το Πεντάγωνο προχώρησε τον Ιανουάριο στον τετραπλασιασμό της ετήσιας παραγωγής των THAAD, σε 400 από 96. Αλλά οι ρυθμοί κατασκευής των αναχαιτιστικών Arrow 3 και SM-3 που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ, είναι οδυνηρά αργοί – περίπου 24 το χρόνο για το καθένα- λένε οι ειδικοί.
Τα αποθέματα του Ισραήλ είναι περισσότερα. Και οι ρυθμοί παραγωγής του Arrow 3, πιο γρήγοροι. Παρόλα αυτά, ο Ταλ Ίνμπαρ, ισραηλινός ανώτερος ερευνητής της Συμμαχίας Προάσπισης της Πυραυλικής Άμυνας, δήλωσε: «Είπα στους φίλους μου, αν θέλουν να ανησυχούν, δεν θα τους το χαλάσω».
Η επιθετική πολιτική του Ιράν που ανάγκασε το Ισραήλ σε επιπλέον «σπατάλη» δυνάμεων
Το Ιράν ωστόσο προσαρμόστηκε καθώς η σύγκρουση του Ιουνίου του 2025 συνεχίστηκε, εκτοξεύοντας πυραύλους από πιο μακριά και προς τα ανατολικά βρίσκοντας κενά στην άμυνα του Ισραήλ, και ρίχνοντας μικρότερες βολές πιο συχνά και όλες τις ώρες της ημέρας και της νύχτας, εξαντλώντας και τρομάζοντας τον πληθυσμό και δοκιμάζοντας την ανθεκτικότητά του.
Το Ιράν φάνηκε επίσης να μετατοπίζει τους στόχους, με πυραύλους να πλήττουν επανειλημμένα ορισμένα αστικά κέντρα όπως η Μπερσέβα, σύμφωνα με την έκθεση της JINSA. Αυτό ώθησε το Ισραήλ να χρησιμοποιήσει ακόμη περισσότερα αναχαιτιστικά για να προστατεύσει τους πολίτες του.
Οι ανησυχίες των πολιτών
Καθώς το Ισραήλ περιμένει να δει τι θα κάνει ο Αμερικανός πρόεδρος, ο στρατός του επιχειρεί να καθησυχάσει το κοινό ότι θα είναι επαρκώς προστατευμένο, είτε από την αντιπυραυλική άμυνα είτε από τα καταφύγια της χώρας. .
«Είτε έχουμε αρκετούς αναχαιτιστές είτε όχι», δήλωσε ο λοχαγός Άντι Στόλερ, εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, «υπάρχει ένα πράγμα που θα τους κρατήσει σίγουρα ασφαλείς, και αυτό είναι τα καταφύγια».
Ωστόσο «ένας μεγάλος αριθμός πυραύλων ημερησίως θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλη οικονομική ζημιά», δήλωσε ο Ινμπάρ. «Ο φόβος πολλών να βγουν έξω θα βάλει «λουκέτο» σε επιχειρήσεις. Αυτή είναι μια κατάσταση που δεν θέλω να δω να συμβαίνει».
naftemporiki.gr