Ο κόσμος μας είναι έτοιμος γι’ ακόμα μία φορά να στραφεί κατά του εαυτού του. Ο ολοκληρωτικού τύπου αυταρχισμός συγκρούεται με το σύστημα εξουσίας το οποίο χωρίς περίσκεψη αποκαλούμε αντιπροσωπευτική δημοκρατία ενώ είναι μια μορφή αυταρχισμού και αυτό, απλώς με άλλον επιθετικό προσδιορισμό. Πίσω από αυτή τη σύγκρουση δεν υπάρχει ιδεολογική βάση. Υπάρχει μόνο η βουλιμία των παραγόντων της εκάστοτε εξουσίας για έλεγχο των κάθε μορφής πόρων, υλικών και άυλων, ακόμα και για έλεγχο των ανθρώπων που και αυτοί ανέκαθεν, πόροι θεωρούνταν. Και τα δύο συστήματα λειτουργούν με παρόμοιες μεθόδους επιβολής του δόγματος ενός εκάστου εξ αυτών πάνω σε όλη την ανθρωπότητα.
Δύο συστήματα, φαινομενικά αντίθετα αλλά εντυπωσιακά όμοια στην αρνητική επίδρασή τους όχι μόνο επάνω στις κοινωνίες των ανθρώπων αλλά και στον πλανήτη ολόκληρο, τα οποία παριστάνουν ότι αντιπαλεύουν μεταξύ τους ενώ στην ουσία τροφοδοτούν το ένα το άλλο σε επίπεδο προσώπων, πολιτικών αλλά και ρητορικής. Ειδικά δε στο επίπεδο της ρητορικής, παρατηρούμε ότι και τα δύο τη βασίζουν στον φόβο. Και όλοι ξέρουμε ότι ο φόβος είναι λόγω της φύσης του ο πιο καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση αναγκαστικών αποφάσεων σε ατομικό επίπεδο, γεγονός που τον καθιστά το βασικό εργαλείο χειραγώγησης.
Ο αιώνας που πέρασε φρονώ ότι αποτελεί τη χειρότερη περίοδο της ιστορίας της ανθρωπότητας. Στη διάρκειά του έγιναν οι πιο αιματηροί πόλεμοι με αποκορύφωμα τον Δεύτερο Παγκόσμιο, όταν, μαζί με την απάθεια για τα εκατομμύρια των θυμάτων που προκάλεσε το φασιστικό τέρας, διαμορφώθηκε η σχιζοφρενική ιδέα της παγκόσμιας κυριαρχίας από ένα και μόνο κράτος. Ηταν τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος μέσα στον πόλεμο, αρχικά με την αντιπαλότητα μεταξύ της ξεπεσμένης και διαλυμένης βρετανικής αυτοκρατορίας και της Σοβιετικής Ενωσης, στη συνέχεια δε, ειδικά μετά τον θάνατο του Φρ. Ρούσβελτ, οι ΗΠΑ ανέλαβαν τον ρόλο του σωτήρα της ανθρωπότητας από τον κομμουνισμό, τον οποίο συνεχίζουν με φανατισμό ακόμα και σήμερα, παρ’ όλο που η κομμουνιστική ιδεολογία, την οποία χρησιμοποιούν ως πρόφαση, είναι πλέον ένα φάντασμα του εαυτού της.
Παράλληλα, στη διάρκεια του 20ού αιώνα η αστική τάξη κατέρρευσε πολιτισμικά εξαιτίας της εκούσιας απεμπόλησης της όποιας επαναστατικότητας της είχε απομείνει ως κληρονομιά από τους φλογερούς και ριζοσπαστικούς 18ο και 19ο αιώνες. Από κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική πρωτοπορία, η αστική τάξη κατάντησε ένα ιδιότυπο μόρφωμα το οποίο σταδιακά οδηγείται αναπόδραστα -αν δεν έχει ήδη φτάσει- σε μια κατάσταση κοινωνικού αυτισμού βασισμένου πάνω στην αδιαφορία.
Οι γενοκτονίες που συντελούνται ακόμα και από αυτοπροσδιοριζόμενες ως δημοκρατικές χώρες, καταπίνονται αμάσητες από τις ηγεσίες και την πλειονότητα των πολιτών των περισσότερων κρατών, τύραννοι και οιονεί τύραννοι γίνονται δεκτοί με τιμές σε οβάλ γραφεία και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, σφαγείς τρομοκράτες αλλάζουν όνομα, φοράνε μια γραβάτα κι ένα ακριβό κοστούμι και αυτομάτως γίνονται σοβαροί ηγέτες, ύποπτοι για παιδοφιλία γίνονται πρόεδροι Δημοκρατιών, και μαριονέτες ολιγαρχών, πρωθυπουργοί.
Την ίδια στιγμή το λεγόμενο προλεταριάτο, ενοχικό και βυθισμένο στην αυτολύπηση, εξαντλεί την όποια ενεργητικότητα του έχει απομείνει στην αναζήτηση ευκαιριών με οποιοδήποτε μέσο και τίμημα, που θα το εντάξουν κι αυτό στην κοινωνία της κατανάλωσης και της επίδειξης. Οι κάποτε λεγόμενοι ήρωες της εργατικής τάξης, οι υπερήφανοι και ακέραιοι αγωνιστές της δικαιοσύνης και της ισότητας, χάθηκαν από προσώπου γης. Η μνήμη τους αμαυρώθηκε, συκοφαντήθηκε, γελοιοποιήθηκε απ’ όλους ακόμα και από πνευματικούς ανθρώπους που αυτοαποκαλούνται διανοούμενοι, φιλόσοφοι και λογοτέχνες. Εχθρός των λαών είναι πλέον και ο εαυτός τους.
Κάτι άγριο κοντοζυγώνει, το οποίο έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Ταυτόχρονα καμία κοινωνική δύναμη, καμία ιδεολογία, καμία ξεχωριστή προσωπικότητα δεν δείχνει ικανή να αντιστρέψει την πορεία των πραγμάτων. Η μη ανθρωπιστικού χαρακτήρα παροχή υπηρεσιών, ο κορπορατισμός καθώς και η αντίστοιχης μορφής τεχνολογία με το αποκορύφωμά της την τεχνητή νοημοσύνη επικράτησαν πάνω στην πρωτογενή παραγωγή και την αυτάρκεια που αυτή παρέχει, όπως και επάνω σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα που απαιτεί συγκεκριμένες δεξιότητες ώστε ο άνθρωπος να μετριάζει τις συνέπειες του νόμου της ανάγκης. Και τώρα, σε συνεργασία με τις κρατικές εξουσίες, βάζουν τη σιδερένια μπότα τους πάνω στο πρόσωπο της ανθρωπότητας την οποία κατόρθωσαν να χειραγωγήσουν και να καθυποτάξουν.
Και σαν να μην έφτανε μόνο αυτό, μπροστά στον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης εξέγερσης των κοινωνιών εξαιτίας του φάσματος της φτώχειας που απλώνει τη σκιά του στον κόσμο, ο πατέρας των πάντων, ο πόλεμος, έχει αρχίσει να μας παρουσιάζεται ως η μόνη λύση στα αδιέξοδα στα οποία το ίδιο το σύστημα εξουσίας μάς οδήγησε. Η χώρα που στον μεγαλύτερο βαθμό φέρει την ευθύνη για δύο παγκόσμιους πολέμους πρωτοστατεί στην κούρσα των εξοπλισμών έμπλεη εκδικητικότητας, χρησιμοποιώντας όπως και κατά το παρελθόν την ασφάλειά της ως πρόφαση, ενώ πρωταρχικός στόχος της είναι η απόκτηση φτηνών ενεργειακών πόρων. Το παράδοξο είναι ότι, ενώ τους είχε μέχρι πρόσφατα λόγω της ενεργειακής συνεργασίας της με τη Ρωσία, τώρα ο μόνος τρόπος για να τους αποκτήσει είναι η βίαιη αρπαγή τους. Κάτι άγριο κοντοζυγώνει, κάτι μάλλον αναπόδραστο καταπώς δείχνουν τα πράγματα.
Και γράφοντας αυτές τις σκέψεις, μου ήρθαν στον νου κάποιοι στίχοι από το ποίημα του Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς που γράφτηκε στο τέλος της πρώτης εικοσαετίας του 20ού αιώνα, αλλά ταιριάζει απόλυτα και στον δικό μας και λέγεται: Η Δευτέρα Παρουσία.
«Γυρνώντας και γυρνώντας στον γύρο που όλο ανοίγει
Το γεράκι δεν ακούει πια τον γερακάρη
τα πάντα εκτροχιάζονται ο άξονας δεν κρατάει…
Σίγουρα μια αποκάλυψη κοντοζυγώνει
Σίγουρα η Δευτέρα Παρουσία κοντοζυγώνει…
Kαι ποιο άγριο θηρίο, σαν ήρθε η ώρα επιτέλους να ξυπνήσει νωχελικά βαδίζει κατά τη Βηθλεέμ να γεννηθεί;»
* Νομικός, συγγραφέας