Η υπόθεση των δανείων σε ελβετικό φράγκο, ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια δοκιμάζει την αντοχή χιλιάδων πολιτών, επανέρχεται στο προσκήνιο με τη νέα συζήτηση ενώπιον του Αρείου Πάγου. Το δικαστήριο καλείται αυτή τη φορά να τοποθετηθεί με σαφήνεια απέναντι σε μια πραγματικότητα που έχει δημιουργήσει σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες για όσους εμπιστεύθηκαν ένα προϊόν που παρουσιάστηκε ως σταθερό και προβλέψιμο, αλλά αποδείχθηκε εξαιρετικά ευάλωτο στις νομισματικές διακυμάνσεις.
Παρά την κακοκαιρία, περισσότεροι από εκατό δανειολήπτες βρέθηκαν μέσα αλλά και έξω από το δικαστικό μέγαρο, υπενθυμίζοντας πως το ζήτημα δεν είναι τεχνικό ούτε περιορισμένο σε αριθμούς. Αφορά την πραγματική δυνατότητα χιλιάδων ανθρώπων να διαχειριστούν ένα χρέος που διογκώθηκε χωρίς δική τους ευθύνη και χωρίς επαρκή ενημέρωση για τους κινδύνους.
Στο δικαστήριο παρευρέθηκαν ο Σύλλογος Δανειοληπτών Ελβετικού Φράγκου και το ΙΝΚΑ, ενώ παρεμβάσεις υπέρ των δανειοληπτών κατέθεσαν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης, μαζί με ενώσεις καταναλωτών.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι δανειολήπτες ζήτησαν να αναγνωριστεί η καταχρηστικότητα του όρου που συνδέει τις δόσεις με τη διαρκώς μεταβαλλόμενη ισοτιμία του ελβετικού φράγκου. Τόνισαν επίσης την ανάγκη αποστολής προδικαστικού ερωτήματος στο Δικαστήριο της ΕΕ, ακολουθώντας την πρακτική πολλών ευρωπαϊκών χωρών που επέλεξαν να ενισχύσουν τη νομική ασφάλεια των καταναλωτών μέσω της ευρωπαϊκής οδού.
«Εμείς ζητάμε να κριθεί η υπόθεση από τον φυσικό δικαστή μας και να αποσταλεί προδικαστικό ερώτημα προς το Δικαστήριο της ΕΕ προκειμένου να αποφασίσει περί καταχρηστικότητας της ρήτρας ισοτιμίας. Ζητάμε από εσάς αυτό που έχει γίνει από άλλες 10 χώρες. Από την Πολωνία έχουν κατατεθεί 10 ερωτήματα, η Ουγγαρία, η Κροατία, η Ισπανία και η Λιθουανία είναι μόνο μερικά από τα κράτη μέλη που έχουν στείλει τέτοιο ερώτημα. Η υπόθεση κρίνεται επί νομικών ζητημάτων και όχι με οικονομικά επιχειρήματα, ότι δηλαδή θα καταρρεύσουν οι τράπεζες. Θα πρέπει να ελεγχθεί κατά πόσο εφαρμόζεται η αρχή της διαφάνειας στο δίκαιο του καταναλωτή, διαφορετικά θα στραφούμε κατά του ελληνικού Δημοσίου», είπε ο πληρεξούσιος δικηγόρος των δανειοληπτών, ενώ παράλληλα από την ίδια πλευρά επισημάνθηκε ότι το ανώτατο δικαστήριο είναι σε θέση να λύσει το πρόβλημα μια για πάντα, υποστηρίζοντας πως, αν τα δάνεια και οι τόκοι αυτών αποπληρωθούν σε ευρώ χωρίς το βάρος της ισοτιμίας, θα αποτελεί μια δίκαιη λύση και για τις δύο πλευρές.
Από την πλευρά τους, οι τράπεζες Εθνική, Πειραιώς και Alpha bank επέμειναν ότι ο επίμαχος όρος είναι διαφανής και ότι δεν τίθεται θέμα καταχρηστικότητας, επικαλούμενες και την ισχύουσα νομολογία του Αρείου Πάγου. Υποστήριξαν ακόμη πως η προηγούμενη απόφαση του ΔΕΕ επί ελληνικού ερωτήματος καλύπτει το ζήτημα, καθιστώντας περιττή μια νέα παραπομπή.
Το δικαστήριο αναμένεται να εκδώσει την απόφασή του τους επόμενους μήνες. Η έκβαση της υπόθεσης θα αποτελέσει κρίσιμη καμπή για χιλιάδες δανειολήπτες που εξακολουθούν να βρίσκονται σε αβεβαιότητα.
Δήλωση της Δέσποινας Σονιάδου, Προέδρου Συλλόγου Δανειοληπτών ελβετικού φράγκου
Πρόκειται για την κορύφωση του δράματος των συγκεκριμένων δανειοληπτών με ρήτρα αξίας ελβετικού φράγκου. Χθες η δίκη ήταν κρίσιμη και ουσίας και ιστορική. Εκδικάζονταν οι τρεις συστημικές τράπεζες σε ό,τι αφορά την καταχρηστικότητα του όρου της ισοτιμίας. Και οι τρεις εξετάστηκαν κατόπιν διετούς αναβολής.
Από αυτό το δικαστήριο θα κριθεί αν η ρήτρα της ισοτιμίας είναι καταχρηστική και άκυρη, όπως ο όρος αυτός της ισοτιμίας κρίθηκε καταχρηστικός σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, σε συνεργασία πάντα με το ευρωπαϊκό δικαστήριο, με προδικαστικά ερωτήματα που εστάλησαν, και έτσι σε εθνικό επίπεδο επιλύθηκε το θέμα των συγκεκριμένων ελβετικών δανείων με ρήτρα αξίας ελβετικού φράγκου.
Προσδοκούμε τουλάχιστον σε αυτή την εκδίκαση ο Άρειος Πάγος να θέλει να συνεργαστεί με το ευρωπαϊκό δικαστήριο και να επιλύσει αυτό το τεράστιο νομικό ζήτημα, όπως επιλύθηκε σε όλα τα κράτη μέλη. Κάτι το οποίο δεν έγινε στο πρώτο δικόγραφο πριν από πέντε χρόνια, που και εκεί είχαμε αιτηθεί την προώθηση του προδικαστικού ερωτήματος στο ευρωπαϊκό δικαστήριο, ωστόσο τότε το αίτημα απορρίφθηκε και χωρίς δικαιολογία το δικαστήριο δεν προώθησε το αίτημά μας.
Για τον λόγο αυτό στο πρώτο δικόγραφο ο Σύλλογος έκανε δύο κινήσεις τις οποίες θεμελιώνει το ευρωπαϊκό δικαστήριο: κατατέθηκε καταγγελία για την παραβίαση του ενωσιακού δικαίου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στις 25 Μαΐου του 2025 ακολούθησε κατάθεση αγωγής κατά του ελληνικού δημοσίου γιατί αυτοί που συμμετείχαν στο πρώτο δικόγραφο δεν έτυχαν δίκαιης δίκης. Δηλαδή, ενώ ζητούσαν να εξεταστεί η υπόθεσή τους με βάση το ενωσιακό δίκαιο, δεν έτυχαν αυτής της συμπεριφοράς, όπως όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες όλων των κρατών μελών.
Αυτό που παρακολουθήσαμε μέσα στη δικαστική αίθουσα από την πλευρά των τραπεζών ήταν ο ισχυρισμός τους για να μην προωθηθεί προδικαστικό ερώτημα. Ποιος ο λόγος να αρνούνται οι τράπεζες να φύγει προδικαστικό ερώτημα και να επιλυθεί το θέμα από ένα ανώτερο -από τον Άρειο Πάγο- δικαστήριο;