«Πέτρα στον λαιμό των ΗΠΑ»

«Η εκστρατεία του (σ.σ.: ισραηλινού λόμπι) για καθεστωτική αλλαγή σε Ιράν και Συρία θα μπορούσε να εξωθήσει τις ΗΠΑ σε επιθέσεις κατά των χωρών αυτών, με πιθανά ολέθρια αποτελέσματα. Δεν χρειαζόμαστε ένα νέο Ιράκ». Αυτό έγραφαν ακριβώς πριν από 20 χρόνια στο πολύκροτο άρθρο τους «Το ισραηλινό λόμπι» στο London Review of Books oι καθηγητές Τζον Μιρσχάιμερ και Στίβεν Ουόλτ, επικρίνοντας την επιρροή του στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, η οποία ενίοτε ούτε τα αμερικανικά ούτε τα ισραηλινά συμφέροντα υπηρετεί. Το κείμενο, που μετεξελίχθηκε σε βιβλίο, είχε προκαλέσει τότε θύελλα αντιδράσεων και καταγγελίες για αντισημιτισμό. Ισως γι’ αυτό στο πρόσφατο άρθρο του στο Foreign Affairs ο Ουόλτ σπεύδει να εξηγήσει ότι το ισραηλινό λόμπι δεν απαρτίζεται αποκλειστικά από Εβραίους, αλλά και από χριστιανούς σιωνιστές και πως δεν είναι όλοι οι Αμερικανοεβραίοι υπέρμαχοι της ειδικής αυτής σχέσης.

Και από το MAGA

Δύο δεκαετίες αργότερα, η άποψη ότι οι ΗΠΑ σύρθηκαν στον πόλεμο κατά του Ιράν από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου είναι σχεδόν κοινός τόπος. Τη θεωρία των δύο συγγραφέων, που έχουν κάθε λόγο να αισθάνονται δικαιωμένοι, δεν ασπάζονται μόνο συνωμοσιολόγοι που λένε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι εκβιάσιμος λόγω της εμπλοκής του στην υπόθεση Επσταϊν, αλλά και στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης, εκπρόσωποι του κινήματος MAGA και ξένοι διπλωμάτες. Ο Τζο Κεντ, διευθυντής της Εθνικής Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας της κυβέρνησης Τραμπ, υπέβαλε την παραίτησή του, εξηγώντας ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει τον πόλεμο, επειδή είναι σαφές ότι ξεκίνησε «εξαιτίας της πίεσης από το Ισραήλ και του πανίσχυρου λόμπι του στις ΗΠΑ». Μπορεί να αποκηρύχθηκε –όψιμα– από το ρεπουμπλικανικό κατεστημένο ως αντισημίτης, αλλά είναι ένα σύμπτωμα για το ρήγμα στο εσωτερικό του MAGA με αφετηρία το ζήτημα του Ισραήλ. Βαρόμετρο για τον εσωκομματικό εμφύλιο είναι ο τηλεπαρουσιαστής Τάκερ Κάρλσον, o οποίος φιλοξένησε τον Κεντ αμέσως μετά την αποχώρησή του από την κυβέρνηση, και η προσφάτως παραιτηθείσα βουλευτής των Ρεπουμπλικανών Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν. «Είπε αυτά που πιστεύει το μισό κόμμα», σχολίασε η δεύτερη και πρόσθεσε: «Τα περισσότερα μέλη του Κογκρέσου λαμβάνουν δωρεές από την AIPAC (σ.σ.: Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων), εγώ όχι». Η κυβέρνηση Τραμπ «έχασε τον έλεγχο της εξωτερικής της πολιτικής», ανέφερε ο ΥΠΕΞ του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαϊντί, ο οποίος πίστευε ότι στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων οι δύο πλευρές βρέθηκαν πολύ κοντά σε συμφωνία.

Από τα αρχεία Επσταϊν που δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα προκύπτει ότι ο ίδιος ο Επσταϊν μαζί με τον δικηγόρο και γνωστό νομικό Αλαν Ντέρσοβιτς είχαν επιδοθεί σε συντονισμένη επιχείρηση απαξίωσης του βιβλίου των Ουόλτ και Μιρσχάιμερ. Κληθείς από την «Κ» να σχολιάσει κατά πόσον θα μπορούσε να ευσταθεί η σχετική θεωρία περί εκβιασμού του Τραμπ, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Χάρβαρντ Στίβεν Ουόλτ απάντησε: «Οι “αποκαλύψεις” σχετικά με το βιβλίο μας στα αρχεία Eπσταϊν δεν είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες: γνωρίζαμε ήδη ότι ο Επσταϊν ήταν εξαιρετικά φιλοϊσραηλινός, ότι είχε στενή σχέση με τον Ντέρσοβιτς και ότι ο Ντέρσοβιτς μας είχε επιτεθεί. Δεν είναι σαφές δηλαδή ότι υπήρξε οργανωμένη “συμπαιγνία”. Προσωπικά δεν πιστεύω ότι ο Νετανιάχου εκβιάζει τον Τραμπ. Δεν είναι απαραίτητο για να ερμηνευθούν οι ενέργειες του Τραμπ. Θυμηθείτε ότι κάθε πρόεδρος έχει προσφέρει στο Ισραήλ σημαντική στρατιωτική βοήθεια. Ο Τζο Μπάιντεν έστειλε πάνω από 20 δισ. σε επιπλέον στρατιωτική ενίσχυση κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα. Αυτό που κάνει ο Τραμπ είναι ακόμη πιο ακραίο (και ανόητο), αλλά δεν αποτελεί ριζική απόκλιση από την άνευ όρων στήριξη που παρείχαν οι προκάτοχοί του στο Ισραήλ».

Στήριξη άνευ όρων – Αυτό που κάνει ο Τραμπ είναι ακόμη πιο ακραίο (και ανόητο), αλλά δεν αποτελεί ριζική απόκλιση από την άνευ όρων στήριξη που παρείχαν οι προκάτοχοί του στο Ισραήλ. Στίβεν Ουόλτ Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Χάρβαρντ, στην «Κ».

Σπόνσορες

Οπως εξηγεί ο Ουόλτ στο άρθρο του στο Foreign Affairs, στον κύκλο του Τραμπ συμμετέχουν πολλοί υποστηρικτές του Ισραήλ και πολιτικοί που έχουν ευεργετηθεί από την αδρή χρηματοδότηση του λόμπι, όπως οι Στιβ Ουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, απεσταλμένοι του για τη Μέση Ανατολή, αλλά και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ Μάικ Χάκαμπι. Ο ΥΠΕΞ Μαρκ Ρούμπιο ήταν αποδέκτης δωρεών ύψους άνω του 1 εκατ. δολαρίων, ενώ η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Ουάιλς έχει εργαστεί ως σύμβουλος στην εκστρατεία του Νετανιάχου το 2020. To ισραηλινό λόμπι «έχει γίνει μια πέτρα γύρω από τον λαιμό των ΗΠΑ», σχολίασε ο Μιρσχάιμερ, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, σε συνέντευξή του στο κανάλι του YouTube του δικαστή Αντριου Ναπολιτάνο.

Σταδιακά έχει αρχίσει να παγιώνεται στην αμερικανική κοινή γνώμη η καχυποψία απέναντι στο Ισραήλ. Σύμφωνα με περυσινή έρευνα του κέντρου Pew, το 53% των Αμερικανών έχει αρνητική γνώμη για το Ισραήλ, μια αύξηση 11% ποσοστιαίων μονάδων από το 2022.

Και στους Δημοκρατικούς

Την ίδια στιγμή, οι στενές σχέσεις με το ισραηλινό λόμπι έχουν γίνει βαρίδι και στο Δημοκρατικό Κόμμα. Οπως υπογράμμισε ο Μιρσχάιμερ στη συνέντευξή του στον Ναπολιτάνο: «Δυσκολεύομαι να φανταστώ κάποιον σαν τον (σ.σ.: πρώην προσωπάρχη του Μπαράκ Ομπάμα και πρώην δήμαρχο Σικάγο) Ραμ Εμάνουελ ή τον (σ.σ.: κυβερνήτη της Πενσιλβάνια) Τζον Σαπίρο, οι οποίοι είναι ταυτισμένοι με το Ισραήλ, να γίνονται υποψήφιοι πρόεδροι ή αντιπρόεδροι των Δημοκρατικών. Βλέπουμε ήδη τον (σ.σ.: κυβερνήτη της Καλιφόρνιας και πιθανό υποψήφιο για το χρίσμα) Γκάβιν Νιούσομ να λαμβάνει αποστάσεις από Ισραήλ και AIPAC». «Οι Αμερικανοί δεν θέλουν πόλεμο με το Ιράν. Θέλουμε χαμηλότερες τιμές, καλύτερη περίθαλψη, περισσότερες θέσεις εργασίας, προσιτή στέγη. Θέλουμε ηγέτες που είναι με εμάς, όχι με την τάξη του Επσταϊν!», έγραψε σε ανάρτησή του ο βουλευτής των Δημοκρατικών Τζιμ ΜακΓκόβερν.