Παρά τις πανηγυρικές δηλώσεις Τραμπ ότι ο πόλεμος ουσιαστικά τελείωσε και μάλιστα με νίκη των ΗΠΑ, τη συνεχή διαρροή πληροφοριών ότι μια διαπραγμάτευση είναι προ των πυλών και τους καθησυχασμούς ότι τα αποκλεισμένα Στενά του Ορμούζ «σύντομα θα ανοίξουν», η ένταση στη Μέση Ανατολή είναι ασφαλές να ειπωθεί ότι συνεχίζεται.
Με τις χώρες του Κόλπου -ιδίως την Σαουδική Αραβία- να «ρίχνουν νέο λάδι στη φωτιά» και με έναν πύραυλο να χτυπά το βράδυ της Τρίτης το έδαφος του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Μπουσέρ, όπως ανακοίνωσε ο Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας του Ιράν.
Η επίθεση που έλαβε χώρα απόψε δεν προκάλεσε οικονομικές, τεχνικές ή ανθρώπινες απώλειες, ούτε υπέστησαν ζημιές οι διάφοροι τομείς του εργοστασίου, σύμφωνα με την ανακοίνωση. Ο οργανισμός ωστόσο δήλωσε ότι οι επιθέσεις σε ειρηνικές πυρηνικές εγκαταστάσεις αποτελούν «σαφή παραβίαση των διεθνών κανονισμών σχετικά με την ασυλία τέτοιων κέντρων από στρατιωτική δράση», προειδοποιώντας για «επικίνδυνες συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια, ιδίως για τις χώρες κατά μήκος του Περσικού Κόλπου».
Διαβάστε κάθε εξέλιξη και λεπτομέρεια σχετικά με τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή στο live του efsyn.gr ΕΔΩ.
«Το καθεστώς έχει ήδη αλλάξει», λέει ο Τραμπ και μιλά για «δώρο» της Τεχεράνης
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε αναλυτικές δηλώσεις του το βράδυ στον Λευκό Οίκο είπε ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν έχει ήδη επιτευχθεί, καθώς η χώρα τώρα έχει «νέους ηγέτες».
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν σημειώσει «τεράστιες επιτυχίες» στον πόλεμο κατά του Ιράν, προσθέτοντας ότι «δεν τους έχει απομείνει κανένας ηγέτης». «Είμαστε σε πάρα πολύ καλή διαπραγματευτική θέση. Είναι ανυπεράσπιστοι», συμπλήρωσε. «Ακόμα κι αν έχουν πύραυλο, δεν μπορούν να τον εκτοξεύσουν», προσέθεσε και επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ έχουν νικήσει σε αυτό τον πόλεμο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε επίσης ότι η Τεχεράνη θέλει «διακαώς» να τερματίσει τον πόλεμο και ότι διεξάγονται συνομιλίες «με τους κατάλληλους ανθρώπους», χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις. Ανέφερε ότι το Ιράν «μιλά με λογική», υποστηρίζοντας πως έχει συμφωνήσει ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι ΗΠΑ «κινούνται ελεύθερα πάνω από την Τεχεράνη».
Ερωτηθείς για το ποιοι εμπλέκονται από την Ουάσινγκτον στις διαπραγματεύσεις, είπε ότι συμμετέχει ο ίδιος, ο Τζ. Ντ. Βανς, ο Μάρκο Ρούμπιο, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ.
Μία από τις ερωτήσεις που δέχθηκε ο Τραμπ ήταν αν ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον ενθαρρύνει να συνεχίσει τον πόλεμο, όπως έγραψαν σήμερα οι ΝΥΤ. «Είναι πολεμιστής, μάχεται μαζί μας», αρκέστηκε να πει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Παράλληλα προχώρησε σε μία ιδιαίτερα «σιβυλλική» δήλωση, αναφέροντας: Το Ιράν «μας έκανε ένα δώρο μεγάλης αξίας. Το δώρο έφτασε σήμερα και είχε σχέση με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο». Σύμφωνα με τον ίδιο, το «δώρο» αυτό σχετίζεται με τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η πρόταση ΗΠΑ προς την Τεχεράνη με τα 14 σημεία
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει διαβιβάσει στην Τεχεράνη πακέτο όρων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, σύμφωνα με πληροφορίες του ισραηλινού Channel 12 τις οποίες αναμετέδωσαν οι Times of Israel. Αυτά είναι:
- Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
- Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
- Δεν θα επιτρέπεται εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.
- Το Ιράν πρέπει να παραδώσει το απόθεμα περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στο προσεχές διάστημα, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
- Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό πρέπει να διαλυθούν.
- Η IAEA, ο πυρηνικός εποπτικός οργανισμός του ΟΗΕ, πρέπει να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση, διαφάνεια και δυνατότητα εποπτείας εντός του Ιράν.
- Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει το περιφερειακό «μοντέλο πληρεξουσίων δυνάμεων».
- Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, καθοδήγηση και εξοπλισμό των περιφερειακών συμμάχων του.
- Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
- Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό πυραύλων, με συγκεκριμένα όρια να καθοριστούν σε επόμενο στάδιο.
- Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση πυραύλων θα επιτρέπεται αποκλειστικά για σκοπούς αυτοάμυνας.
- Το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βοηθήσουν το Ιράν στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό της Μπουσέρ.
- Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, θα καταργηθεί.
Οι χώρες του Κόλπου ως νέος «πυροδότης» έντασης – Ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας
Τα πιο ισχυρά κράτη του Κόλπου, ιδίως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χάνουν την υπομονή τους με τις ιρανικές επιθέσεις που έχουν ήδη πλήξει λιμάνια, ενεργειακές εγκαταστάσεις και αεροδρόμια. Αλλά θα συμμετάσχουν στον πόλεμο μόνο εάν η Τεχεράνη πραγματοποιήσει τις απειλές της να επιτεθεί σε ζωτικές υποδομές ενέργειας και ύδρευσης του Κόλπου – ένα υψηλό όριο.
Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν παρότρυνε τον Τραμπ να «συνεχίσει τον πόλεμο», χαρακτηρίζοντάς τον ως μια «ιστορική ευκαιρία» να αναδιαμορφωθεί η περιοχή της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι New York Times.
Σε μια σειρά συνομιλιών την τελευταία εβδομάδα, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ είπε στον Τραμπ ότι πρέπει να συνεχίσει να επιδιώκει την καταστροφή της σκληροπυρηνικής κυβέρνησης του Ιράν, σύμφωνα με τις πηγές που έχουν γνώση των εν λόγω συνομιλιών.
Νέα αύξηση στην τιμή του πετρελαίου
Όσον αφορά τον αντίκτυπο των συρράξεων στο πεδίο της οικονομίας και ιδίως της ενέργειας, υψηλότερα κινήθηκαν για μία ακόμη φορά οι τιμές του πετρελαίου την Τρίτη, καθώς η αγορά της ενέργειας δεν βλέπει χειροπιαστές αποδείξεις πως αποκλιμακώνεται ο πόλεμος στο Ιράν.
Συγκεκριμένα, τα διεθνή συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το αργό πετρέλαιο Brent παράδοσης Μαίου ενισχύθηκαν περισσότερο από 4% στα 104,49 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το West Texas Intermediate ανέβηκαν επίσης πάνω 4%, ολοκληρώνοντας στα 92,35 δολάρια ανά βαρέλι.
Παράλληλα η Wall Street έκλεισε χαμηλότερα την Τρίτη. Ο S&P 500 υποχώρησε κατά 0,37% και έκλεισε στις 6.556,37 μονάδες, ενώ ο Dow Jones Industrial Average έχασε 84,41 μονάδες ή 0,18%, τερματίζοντας στις 46.124,06 μονάδες. Ο Nasdaq Composite κατέγραψε πτώση 0,84% και διαμορφώθηκε στις 21.761,89 μονάδες.