Με επιφυλακτικότητα αντιμετωπίζουν οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες την ανακοίνωση του Ιράν ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά για την εμπορική ναυσιπλοΐα, παρά τη θετική αντίδραση που καταγράφηκε άμεσα στις διεθνείς αγορές. Η πτώση στις τιμές του πετρελαίου, η αποκλιμάκωση σε βασικά εμπορεύματα και η άνοδος των χρηματιστηρίων έδειξαν ότι οι επενδυτές έσπευσαν να προεξοφλήσουν σταθεροποίηση της κατάστασης. Στη ναυτιλία, όμως, η εικόνα παραμένει πολύ πιο σύνθετη.
Η δήλωση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araqchi ότι τα Στενά είναι ανοιχτά στο πλαίσιο της 10ήμερης εκεχειρίας στον Λίβανο δεν ήταν αρκετή για να πείσει άμεσα τους βασικούς παίκτες της παγκόσμιας ναυτιλίας να επιστρέψουν κανονικά στις διελεύσεις. Ο κλάδος ζητεί διευκρινίσεις για τους πραγματικούς όρους ναυσιπλοΐας, την ασφάλεια της διέλευσης και κυρίως για το αν η θεωρητική επαναλειτουργία μεταφράζεται και σε πρακτική δυνατότητα ασφαλούς διέλευσης όλων των εμπορικών πλοίων.
Το βασικό αγκάθι παραμένει η ασφάλεια. Ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού του ΟΗΕ, Αρσένιο Ντομίνγκες, ξεκαθάρισε ότι η σχετική ανακοίνωση επαληθεύεται ακόμη, ώστε να διαπιστωθεί αν διασφαλίζονται στην πράξη η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η ασφαλής διέλευση. Στο ίδιο πνεύμα, η Ένωση Νορβηγών Εφοπλιστών υπογράμμισε ότι παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως η πιθανή ύπαρξη θαλάσσιων ναρκών, οι όροι που θέτει η Τεχεράνη και το πώς θα εφαρμοστεί πρακτικά το νέο καθεστώς διέλευσης.
Η αβεβαιότητα αυτή αποτυπώνεται και στις κινήσεις των εταιρειών. Η Hapag-Lloyd δηλώνει ότι εξακολουθεί να αξιολογεί την κατάσταση και, τουλάχιστον προς το παρόν, αποφεύγει τον διάπλου μέχρι νεωτέρας, αν και από άλλες τοποθετήσεις προκύπτει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να περάσει σύντομα αν υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια. Η Maersk, από την πλευρά της, ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε απόφαση για διέλευση θα βασιστεί σε αξιολόγηση κινδύνου και στενή παρακολούθηση των εξελίξεων στην ασφάλεια. Η CMA CGM δεν σχολίασε άμεσα, ενώ ο όμιλος πετρελαιοφόρων Frontline απέφυγε επίσης να τοποθετηθεί.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και επιχειρησιακό. Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται, ακόμη και αν επιτραπεί η διέλευση εμπορικών πλοίων, αυτή θα γίνεται υπό συντονισμό με τους Φρουρούς της Επανάστασης και μόνο μέσω λωρίδων που η ιρανική πλευρά θα χαρακτηρίζει ασφαλείς, ενώ τα στρατιωτικά πλοία θα συνεχίσουν να αποκλείονται. Παράλληλα, αμερικανική ναυτική οδηγία προειδοποιεί ότι η απειλή από νάρκες σε τμήματα των Στενών δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως, κάτι που εξηγεί γιατί πολλές εταιρείες εξακολουθούν να εξετάζουν το ενδεχόμενο αποφυγής της περιοχής.
Την ίδια ώρα, δεν υπάρχουν ενδείξεις μαζικής επιστροφής πλοίων στη διαδρομή, καθώς οι πλοιοκτήτες εμφανίζονται απρόθυμοι να είναι οι πρώτοι που θα δοκιμάσουν στην πράξη αν το πέρασμα είναι όντως ασφαλές και πλήρως λειτουργικό. Στην επιφυλακτικότητα προστίθενται και πρακτικά ζητήματα, όπως το ύψος των ασφαλίστρων, οι πιθανές επιθεωρήσεις, οι περιορισμοί δρομολόγησης και το κατά πόσο η ιρανική ανακοίνωση συνιστά πραγματική αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας ή ένα πιο ελεγχόμενο καθεστώς διέλευσης.
Παράλληλα, το διακύβευμα είναι μεγάλο και για την αγορά ενέργειας, καθώς σημαντικοί όγκοι αργού και διυλισμένων προϊόντων παραμένουν εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο. Ακόμη κι αν το άνοιγμα των Στενών επιβεβαιωθεί στην πράξη, θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να ομαλοποιηθούν οι ροές και να φανεί αν η περιοχή επιστρέφει πράγματι σε συνθήκες κανονικότητας.
Ετσι, παρά το κύμα αισιοδοξίας στις αγορές, η ναυτιλία εμφανίζεται πολύ πιο προσεκτική. Και αυτό γιατί για τις εταιρείες δεν αρκεί μια πολιτική δήλωση ή μια προσωρινή εκεχειρία για να θεωρηθεί ότι έχει αποκατασταθεί η κανονικότητα σε ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου. Μέχρι να ξεκαθαρίσουν οι κανόνες, οι όροι και κυρίως οι κίνδυνοι επί του πεδίου, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα παραμένει περισσότερο σήμα αποκλιμάκωσης παρά πλήρης επιστροφή στην ομαλότητα για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Moneyreview.gr με πληροφορίες από Reuters, Bloomberg
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News