Ψηλά τον πήχυ για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό (2028-2034) της Ευρωπαϊκής Eνωσης έθεσε σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εγκρίνοντας με ισχυρή πλειοψηφία τη διαπραγματευτική του θέση για ένα πακέτο δαπανών που υπερβαίνει τα 2 τρισ. ευρώ και είναι κατά περίπου 10% αυξημένο σε σχέση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, οι ευρωβουλευτές έστειλαν σαφές μήνυμα στα κράτη-μέλη ενόψει δύσκολων διαπραγματεύσεων.
Οι ευρωβουλευτές ζητούν έναν ισχυρότερο προϋπολογισμό, που θα λειτουργεί ως επενδυτικό εργαλείο για την ευρωπαϊκή οικονομία και κοινωνία. Επιπλέον, επιδιώκουν πρόσθετες δαπάνες σχεδόν 200 δισ. ευρώ για τη στήριξη αγροτών, περιφερειών και της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, ενώ ζητούν παράλληλα την ενίσχυση κρίσιμων προγραμμάτων όπως η καινοτομία, η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, η άμυνα και η εκπαίδευση.
Βάσει της έκθεσης που ενέκριναν απορρίπτουν κατηγορηματικά την «επαναεθνικοποίηση» των δαπανών και το μοντέλο «ένα σχέδιο ανά κράτος-μέλος», προειδοποιώντας ότι κάτι τέτοιο θα υπονόμευε τη συνοχή, τη διαφάνεια και την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.
Το Κοινοβούλιο επιμένει επίσης στη δημιουργία νέων ιδίων πόρων –από ψηφιακές υπηρεσίες, τεχνολογικούς κολοσσούς, διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια–, ώστε να χρηματοδοτηθεί ο προϋπολογισμός και να αποπληρωθεί το χρέος του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ουσιαστικά, η θέση αυτή ανοίγει τον δρόμο για σκληρή σύγκρουση με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπου χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία έχουν ήδη ταχθεί υπέρ ενός πιο περιορισμένου προϋπολογισμού.
Η διαφωνία δεν αφορά μόνο το συνολικό ύψος των δαπανών, καθώς το Κοινοβούλιο ζητά περισσότερα κοινά ευρωπαϊκά εργαλεία και επενδύσεις, την ώρα που οι λεγόμενες φειδωλές χώρες πιέζουν για αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία και μεγαλύτερο εθνικό έλεγχο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η εξυπηρέτηση του χρέους του NextGenerationEU, την οποία το Κοινοβούλιο θέλει εκτός των ανώτατων ορίων δαπανών, μια επιλογή που αυξάνει περαιτέρω τις δημοσιονομικές απαιτήσεις.
Ενας εκ των δύο βασικών εισηγητών του Ευρωκοινοβουλίου, ο Ζίγκφριντ Μουρεσάν από το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, υπογράμμισε ότι το Κοινοβούλιο «δίνει τον τόνο όσον αφορά τη φιλοδοξία και το χρονοδιάγραμμα», ενώ πρόσθεσε ότι «πιστεύουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα με λιγότερα – αυτό είναι μύθος».
Από την πλευρά της, η Κάρλα Ταβάρες από τους Σοσιαλιστές τόνισε τη σημασία ισορροπίας μεταξύ παλαιών και νέων προτεραιοτήτων. «Η φιλοδοξία χωρίς πόρους είναι κενό γράμμα. Η κοινή γεωργική πολιτική, τα ταμεία συνοχής, το Horizon και το Erasmus+ δεν είναι απομεινάρια του παρελθόντος, αλλά η ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης», σημείωσε.
Και οι δύο εισηγητές κάλεσαν τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να ανταποκριθούν στις φιλοδοξίες του Κοινοβουλίου και να επιταχύνουν τη διαδικασία για έναν «ισχυρό και έγκαιρο» προϋπολογισμό.
Με την υιοθέτηση της ενδιάμεσης έκθεσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ολοκλήρωσε σήμερα τη θέση του για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τον επόμενο δηλαδή προϋπολογισμό για την περίοδο 2028-2034. Η «μπάλα» περνά πλέον στα κράτη-μέλη, τα οποία πρέπει να καταλήξουν σε κοινή γραμμή.
Μόνο τότε μπορούν να ξεκινήσουν οι επίσημες διαπραγματεύσεις μεταξύ Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, μια διαδικασία που παραδοσιακά είναι μακρά και περίπλοκη, αλλά αυτή τη φορά αναμένεται ακόμη πιο απαιτητική λόγω των υψηλών δημοσιονομικών διακυβευμάτων και των πολιτικών διαφορών για το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. αναμένεται να παρουσιάσει τον Ιούνιο, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, ένα πρώτο διαπραγματευτικό πλαίσιο (negobox) με ενδεικτικά μεγέθη και αριθμούς. Επισήμως, στόχος είναι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους, αν και αρκετοί Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν το χρονοδιάγραμμα υπερβολικά αισιόδοξο.