Όσοι είχαν παράλληλο χρόνο ασφάλισης και δεν έχουν συμπληρώσει 16 χρόνια ασφάλισης στο δεύτερο ταμείο, ώστε να λάβουν μισή δεύτερη σύνταξη όπως προβλεπόταν παλαιά, δεν έχουν δικαίωμα να λάβουν προσαύξηση
Τρεις παρεμβάσεις για την ενίσχυση των συντάξεων των παλιών συνταξιούχων, οι οποίοι θεωρούνται πιο τυχεροί σε σχέση με όσους ασφαλισμένους κατέθεσαν αίτηση συνταξιοδότησης μετά τις 12 Μαΐου 2016, σχεδιάζουν κυβέρνηση και ΕΦΚΑ.
Στις άμεσες παρεμβάσεις του ΕΦΚΑ είναι ο επανυπολογισμός των συντάξεων από διαδοχική ασφάλιση, καθώς έχει ξεκινήσει η διαδικασία.
Επανυπολογισμός συντάξεων και αναδρομικά
Στους παλιούς συνταξιούχους εκκρεμεί ο επανυπολογισμός τουλάχιστον 50.000 αιτήσεων για τις υψηλότερες –του 20% για εργαζόμενο και επιχείρηση– εισφορές που έχουν καταβληθεί στη διάρκεια τους εργασιακού βίου. Οι αυξημένοι συντελεστές ανταποδοτικής σύνταξης (αναπλήρωσης) του νόμου 4670/20 (για όσους έχουν πάνω από 35 χρόνια ασφάλισης), δεν έχουν εφαρμοστεί σε πολλές περιπτώσεις (αφορούν σε αναδρομικά ποσά από 1/1/2020).
Ταυτόχρονα, με αυτή τη διαδικασία, εξαλείφεται νωρίτερα, σε πολλές περιπτώσεις, η «προσωπική διαφορά», και θα πρέπει να υπολογιστούν από προγενέστερο χρόνο οι αυξήσεις. Να σημειωθεί ότι από το 2027 καταργείται οριστικά η προσωπική διαφορά.
Παράλληλη ασφάλιση και προσαυξήσεις
Όσοι είχαν παράλληλο χρόνο ασφάλισης και δεν έχουν συμπληρώσει 16 χρόνια ασφάλισης στο δεύτερο ταμείο (π.χ. πρώην ΙΚΑ και πρώην ΟΑΕΕ), ώστε να λάβουν μισή δεύτερη σύνταξη όπως προβλεπόταν παλαιά, δεν έχουν δικαίωμα να λάβουν προσαύξηση.
Ενώ σύμφωνα με τον νόμο 4387/16 για κάθε μονάδα επιπλέον εισφορών το χρόνο ο ασφαλισμένος δικαιούται 0,075% επιπλέον ανταποδοτική σύνταξη, που μπορεί να αυξήσει τις συντάξεις ως 400 ευρώ.
Η προσαύξηση σύνταξης για την παράλληλη ασφάλιση προβλέφθηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου (ν.4387/2016) αλλά μόνο για τους νέους συνταξιούχους, μετά τις 13 Μαΐου 2016. Οι παλαιοί, που είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν τον Μάιο του 2016 και είχαν πληρώσει δυο ταμεία ταυτόχρονα, εξαιρέθηκαν της ευνοϊκής αυτής διάταξης και μόνον αν είχαν 16 χρόνια παράλληλης ασφάλισης μπορούν να τα αξιοποιήσουν λαμβάνοντας δεύτερη σύνταξη στα 67 έτη. Με λιγότερα από 16 έτη (δηλαδή 15 έτη παράλληλης ασφάλισης) ο νόμος δεν τους δίνει τίποτε.
Το γεγονός ότι δεν δίνει απορριπτική απάντηση ο ΕΦΚΑ σε όσους αναζητούν ως συντάξιμα τη δεύτερη ασφάλιση, δείχνει ότι ο νόμος για την προσαύξηση σύνταξης θα πρέπει να εφαρμοστεί και στους παλαιούς συνταξιούχους. Η νομοθετική παρέμβαση που εξετάζεται στο υπουργείο Εργασίας στοχεύει στην άρση αυτής της ανισότητας, επεκτείνοντας το σύστημα προσαύξησης και στους παλαιούς συνταξιούχους.
Εφόσον υλοποιηθεί, θα πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή, καθώς θα αναγνωριστούν εισφορές που μέχρι σήμερα παρέμεναν «ανενεργές» από πλευράς ανταποδοτικότητας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, το ύψος της προσαύξησης μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικό, ανάλογα με τη διάρκεια της παράλληλης ασφάλισης και το επίπεδο των εισφορών. Σε περιπτώσεις όπου ο παράλληλος χρόνος προσεγγίζει τα 15 έτη και οι αποδοχές ήταν υψηλές, η αύξηση μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 400 ευρώ μηνιαίως. Σε πιο περιορισμένες περιπτώσεις, τα ποσά είναι χαμηλότερα, αλλά παραμένουν ουσιαστικά για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα συνταξιούχος πριν το 2016 που ήταν 35 χρόνια στο ΙΚΑ και είχε 15 χρόνια παράλληλης ασφάλισης και ΤΕΒΕ, με εισφορές 320 ευρώ τον μήνα, δικαιούται προσαύξηση στη σύνταξη κατά 350 ευρώ από τα ένσημα της 15ετίας στο ΤΕΒΕ.
Η προσαύξηση σύνταξης για την παράλληλη ασφάλιση υπολογίζεται με συντελεστή 0,075% ανά έτος και για κάθε μια μονάδα επιπλέον εισφοράς άνω του 20%. Τα 15 χρόνια παράλληλης ασφάλισης δίνουν συντελεστή προσαύξησης 22,5%. Με αυτόν τον συντελεστή πολλαπλασιάζονται οι συντάξιμες αποδοχές που είχαν οι ασφαλισμένοι κατά την περίοδο της παράλληλης ασφάλισης και προκύπτει η ανάλογη προσαύξηση στη σύνταξη. Αν πρόκειται για παράλληλο χρόνο σε ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών, οι συντάξιμες αποδοχές προκύπτουν διαιρώντας την μηνιαία εισφορά με 0,20.
Εκκρεμότητες και ειδικές περιπτώσεις
Οι αυξημένοι συντελεστές ανταποδοτικής σύνταξης (αναπλήρωσης) του νόμου 4670/20 (για όσους έχουν πάνω από 35 χρόνια ασφάλισης), δεν έχουν εφαρμοστεί σε πολλές περιπτώσεις (αφορούν σε αναδρομικά ποσά από 1/1/2020), για 40.000 «παλιούς» συνταξιούχους συνέχισαν να εργάζονται, με αποτέλεσμα να εκκρεμεί ο επανυπολογισμός των συντάξεων τους με τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Βρούτση.
Να σημειωθεί ότι όσοι παλαιοί ασφαλισμένοι (συνταξιούχοι έως 12/5/2016), έχουν χρόνο διαδοχικής ασφάλισης (π.χ. ΙΚΑ και δημόσιο), αλλά δεν τον προσκόμισαν/κατέθεσαν με την αίτηση συνταξιοδότησης, καθώς με 35ετία ελάμβαναν πλήρη σύνταξη, ενώ η διαδοχική ασφάλιση σήμαινε σίγουρη καθυστέρηση στην έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης, δεν έχουν δικαίωμα να επανέλθουν ζητώντας νέα-υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr