Σύμπλευση στην Ε.Ε. για τη shortsea ναυτιλία

Tον κομβικό ρόλο και τη σημαντικότητα της shortsea ναυτιλίας στη διαδρομή προς τον στόχο της πράσινης μετάβασης και της διασφάλισης των ποιοτικών χαρακτηριστικών της στις θαλάσσιες μεταφορές κατανοεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτό ήταν το συμπέρασμα του policy workshop που διοργάνωσε το European Shortsea Network (ESN), παρουσία αξιωματούχων της Ε.Ε., εκπροσώπων ευρωπαϊκών εφοπλιστικών ενώσεων, της European Community Shipowners’ Association (ECSA), ευρωβουλευτών και εθνικών Shortsea Promotion Centers.

Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις της Μόνιμης Ελληνικής Αντιπροσωπείας (ΜΕΑ) στις Βρυξέλλες. Ο πρέσβης Ιωάννης Βράιλας, μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην Ε.Ε., προλόγισε τις εργασίες του workshop με ένα θερμό χαιρετισμό, μέσω του οποίου δήλωσε ευθαρσώς ότι είναι πλέον γνωστά και αποδεκτά η σημαντικότητα και ο ρόλος της shortsea ναυτιλίας, αλλά και του ESN, για την Ευρώπη – ιδιαιτέρως στην παρούσα περίοδο των γεωπολιτικών αναταραχών και των πολυεπίπεδων οικονομικών επιπτώσεών τους.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρόεδρος του European Shortsea Network και της ΕΕΝΜΑ Χαράλαμπος Σημαντώνης μετά την ολοκλήρωση των συζητήσεων: «Είμαστε πλήρως ικανοποιημένοι από τα αποτελέσματα της συζήτησης, είμαστε βέβαιοι ότι η Ευρώπη -θεσμικά όργανα, φορείς και οργανισμοί, αλλά και η Επιτροπή- κατανοεί τι σημαίνει η shortsea ναυτιλία για την ευρωπαϊκή οικονομία και κοινωνία. Ιδιαιτέρως μας χαροποίησε η σύμπλευση των απόψεων των συμμετεχόντων εκπροσώπων, κάτι που καταδεικνύει σαφώς ότι έχουμε κοινό στόχο και συμμάχους στη δύσκολη πορεία προς την πράσινη μετάβαση. Βρίσκουμε την Ε.Ε. πιο έτοιμη από ποτέ για την υλοποίηση μιας ρεαλιστικής, οικονομικά βιώσιμης και ανταγωνιστικής shortsea ναυτιλίας. Μένει να δούμε τον συγκεκριμένο τρόπο υλοποίησης των στρατηγικών με μετρήσιμα αποτελέσματα και χρονοδιαγράμματα».

Η αρχική εισήγηση του κ. Σημαντώνη έδωσε το πλαίσιο των συγκεκριμένων θεμάτων που απασχολούν τη shortsea ναυτιλία και το ESN – το ευρωπαϊκό δίκτυο συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών, με κύριους στόχους την προώθηση και την ανάπτυξη της shortsea ναυτιλίας με πρακτικά μέσα, καθώς και την ενίσχυση της ενσωμάτωσης της shortsea ναυτιλίας στην αλυσίδα διατροπικών μεταφορών. Αποτελεί την πλατφόρμα επί της οποίας οι shortsea shipping stakeholders χαρτογραφούν τις στρατηγικές θέσεις τους.

Ο κ. Σημαντώνης εξήγησε γιατί η shortsea ναυτιλία είναι σημαντική για την ανταγωνιστικότητα, την αντοχή της εφοδιαστικής αλυσίδας και τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά και την ενίσχυση της ασφάλειας και της γεωπολιτικής υπεροχής της Ευρώπης, καθώς:

” διασφαλίζει τη μεταφορά εμπορευμάτων εντός και εκτός συνόρων της Ένωσης,

” αποτελεί την «οδική υποδομή» των ευρωπαϊκών θαλάσσιων περιοχών, διασφαλίζοντας πρόσβαση και περιφερειακή συνοχή,

” αποτελεί την πλέον αξιόπιστη επιλογή για τη διοχέτευση των εμπορευματικών ροών από τους οδικούς στους θαλάσσιους άξονες.

Στην πορεία, όμως, προς την πράσινη μετάβαση και τη συμμόρφωση με πολλαπλούς και συχνά αντικρουόμενους διεθνείς και ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς, η shortsea ναυτιλία έχει να αντιμετωπίσει και η ίδια πλέον ζητήματα που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα, αλλά και τη βιωσιμότητά της. Η δέσμη μέτρων «Fit for 55» και ETS δημιουργούν ένα πλέγμα πολλαπλών δυσκολιών στην εύρυθμη λειτουργία του shortsea στόλου, αλλά και επίπονες οικονομικές επιβαρύνσεις, μη ανάλογες των ωφελειών από την εφαρμογή τους. Η ευτυχής διαπίστωση, όμως, είναι ότι η Ευρώπη αλλά και οι διεθνείς θεσμοί κατανοούν πλέον ότι τα έσοδα από την εφαρμογή μέτρων πρέπει να αξιοποιούνται για την ενίσχυση του κλάδου προς την πράσινη μετάβαση και ότι η shortsea ναυτιλία πρέπει να ενισχυθεί δεόντως σ’ αυτή την προσπάθεια.

Σημαντικός ρόλος στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Κοινή προσέγγιση των θεμάτων κατέδειξαν σαφώς οι τοποθετήσεις των συμμετεχόντων στο policy workshop, μεταξύ των οποίων οι Lorenzo Matacena, Confitarma SSS Ctee Chair I ES – ECSA SSS WG Chair (online), Εβίνα Φωτιάδου, Director for Shipping Policy and Communications, ECSA, Cecare Crocini, Head of EU Office at Assarmatori, The Italian Shipowners’ Association, Claudia Vella Casagrande, Secretary of the Malta International Shipowners’ Association, SPC Malta, Paul Brewster, EU Policy Advisor Irish Maritime Development Office, SPC Ireland, Roberto Mencarelli, Head of EU and National Programmes – RAM, SPC Italy, Ελίζα Βόζενμπεργκ, ευρωβουλευτής και πρόεδρος DG-TRAN, Φωτεινή Ιωαννίδου, Director of Directorate D – Waterborne Transport, Directorate-General for Mobility and Transport.

Ειδικότερα, η κ. Ιωαννίδου τόνισε ότι: α) οι ευρωπαϊκές στρατηγικές αναγνωρίζουν αναμφισβήτητα τον ρόλο της shortsea ναυτιλίας στην ευρωπαϊκή οικονομία, ιδιαιτέρως στο στοίχημα της ανταγωνιστικότητας και β) η πράσινη μετάβαση έχει τεράστιο κόστος και πρέπει να βρεθούν τρόποι χρηματοδότησης των σχετικών δράσεων.

Παράλληλα, παρέθεσε και κάποιες προτάσεις:

” Αδήριτη ανάγκη φαίνεται να είναι πλέον η επίτευξη σταθερότητας στο ρυθμιστικό πλαίσιο με διεθνή αποδοχή.

” Αναγκαία συνθήκη αποτελεί η αποφυγή διπλών χρεώσεων λόγω πολλαπλών κανονισμών, ειδικώς σε περιφερειακό επίπεδο.

” Απαραίτητη δείχνει να γίνεται η συνέργεια εθνικών και ιδιωτικών φορέων για τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, όπως και η ενισχυμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένα χρηματοοικονομικά εργαλεία.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε η παρέμβαση της κ. Βόζενμπεργκ, η οποία δήλωσε ότι και η ίδια διαπιστώνει καθημερινά τη σημαντικότητα της shortsea ναυτιλίας στη δημόσια ατζέντα της Ε.Ε.