Μια νέα γαστρονομική «διαμάχη» ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία έχει ξεσπάσει, αυτή τη φορά για την καταγωγή του πατσά, μιας σούπας από κοιλιές και πόδια βοδιού.
«Ελληνες και Τούρκοι διαφωνούν εδώ και χρόνια για πολλά γαστρονομικά θέματα – από τον καφέ και τα ντολμαδάκια μέχρι και τον περίφημο μπακλαβά. Τώρα οι Τούρκοι αντιδρούν έντονα επειδή οι Ελληνες φαίνεται να διεκδικούν αποκλειστικά μια σούπα που εκείνοι αποκαλούν iskembe, η οποία, σύμφωνα με τους ίδιους, αποτελεί βασικό στοιχείο της κουλτούρας τους εδώ και αιώνες», αναφέρει το Associated Press.
Ο Δημήτρης Τσαρούχας, ιδιοκτήτης ενός εστιατορίου στη Θεσσαλονίκη που ειδικεύεται στον πατσά, προσπαθεί να καταχωρίσει τη σούπα στην UNESCO ως μοναδικό και παραδοσιακό ελληνικό πιάτο από την εποχή του Ομήρου. Ο ίδιος έχει συγκεντρώσει έναν μεγάλο και λεπτομερή φάκελο, με τη βοήθεια μιας τοπικής πολιτιστικής οργάνωσης, προκειμένου να ενταχθεί ο πατσάς στην πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας.
Ο Τσαρούχας σημειώνει ότι η συνταγή του πατσά αναφέρεται στην «Οδύσσεια», συγκεκριμένα στο γεύμα που ετοίμασε η Πηνελόπη για τους μνηστήρες την ημέρα που Οδυσσέας επέστρεψε από το ταξίδι του.
Ο ίδιος λέει ότι εκεί γίνεται αναφορά σε κοιλιές βοδιού γεμισμένες με λίπος και αίμα. «Αν αυτό δεν είναι πατσάς, τότε τι άλλο θα μπορούσε να είναι;», αναρωτιέται.
Παρότι οι Τούρκοι ισχυρίζονται ότι η σούπα είναι δική τους εφεύρεση, ο Τσαρούχας δεν ανησυχεί. Λέει ότι μπορούν να προσπαθήσουν κι αυτοί αν έχουν τα στοιχεία να το αποδείξουν. «Κανείς δεν τους εμποδίζει να δοκιμάσουν», αναφέρει. «Πιστεύουμε ότι έχουμε όλα τα μέσα για να το κατοχυρώσουμε και να το πιστοποιήσουμε ως τέτοιο. Δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε με τους γείτονές μας – αντίθετα, η γεύση μάς ενώνει».
Τι λένε στην Τουρκία
Από την πλευρά της Τουρκίας, ο 59χρονος εστιάτορας Αλί Τουρκμέν λέει ότι το πιάτο είναι, ιστορικά και πολιτιστικά, χαρακτηριστικό των Τούρκων, και –όπως και στην Ελλάδα– αποτελεί φαγητό που καταναλώνεται αργά τη νύχτα, ή μετά από μια βραδιά με αλκοόλ.
«Οπως και με τον μπακλαβά και πολλά άλλα, το διεκδικούν ως δικό τους», είπε ο Τουρκμέν για την ελληνική προσπάθεια. «Αλλά μάλλον θα τους είναι δύσκολο να διεκδικήσουν κάτι που είναι μοναδικό για εμάς. Γιατί αποτελεί βασικό στοιχείο της κουλτούρας μας εδώ και αιώνες. Η σούπα από κοιλιά ζώου είναι κάτι χαρακτηριστικό για τους Τούρκους».
Ο Αλί Οχτάμις είναι υπεύθυνος της κουζίνας στο εστιατόριο του Τουρκμέν «Alem Iskembe», που ειδικεύεται στη σούπα αυτή στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Οχταμίς αρχίζει να βράζει τα στομάχια της αγελάδας –τη λεγόμενη tripe– στις 4 το πρωί κάθε μέρα, αφού πρώτα καθαριστούν και πλυθούν καλά. Μαγειρεύονται επί οκτώ έως εννέα ώρες -είπε- και στη συνέχεια το κρέας κόβεται σύμφωνα με την προτίμηση του πελάτη.
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης έχουν κατηγορήσει την Ελλάδα στο παρελθόν ότι «οικειοποιείται» ένα πιάτο που θεωρείται δικό της. Η ενημερωτική πλατφόρμα Onedio ανέφερε ότι ο ταξιδιώτης του 17ου αιώνα Εβλιγιά Τσελεμπί στο έργο του «Book of Travels» περιέγραψε πωλητές που πουλούσαν σούπα από κοιλιά και πόδια ζώων στην Κωνσταντινούπολη, ως απόδειξη ότι η σούπα έχει ιστορία 400 ετών στην Τουρκία.